Sto lat Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2020 19:00
– Przychodzę tu od 40 lat i nadal chce to robić. To trochę tak, jak w szkole, gdy się miało swoją sympatię i człowiek nie mógł się doczekać, kiedy tam znowu będzie. Ta firma ma w sobie coś magicznego – mówią pracownicy Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych.
Audio
  • Wielka rodzina "Matki Papierni" (Reportaż/Trójka)
Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych w Warszawie - sala maszyn drukarskich. Robotnicy przy pracy.
Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych w Warszawie - sala maszyn drukarskich. Robotnicy przy pracy.Foto: NAC/Jan Binek

"Matka Papiernia" – tak o niej mówią i mówili pracownicy Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Często jest to ich pierwsza i zarazem ostatnia praca, bo pracują tu do emerytury. 

Historia firmy ma swój początek w 1919 roku. Po zakończeniu I wojny światowej długo oczekiwana wolność postawiła przed władzami II Rzeczypospolitej zadanie uporządkowania odziedziczonych po zaborcach systemów walutowych. Produkcja własnych banknotów i dokumentów miała podkreślić niezależność młodego państwa i być elementem nowej tożsamości wolnej Polski. 25 stycznia 1919 roku, dwa miesiące po odzyskaniu niepodległości, Rada Ministrów pod przewodnictwem premiera Ignacego Jana Paderewskiego podjęła decyzję o uruchomieniu Państwowych Zakładów Graficznych. W latach dwudziestych zakłady przekształcono w spółkę akcyjną o nazwie Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych.

Lata okupacji to bohaterska i dramatyczna karta w historii wytwórni. W jej murach działał oddział Armii Krajowej PWB/17/S złożony z pracowników PWPW, którzy na potrzeby państwa podziemnego produkowali w konspiracji banknoty i dokumenty legalizacyjne. Po wybuchu Powstania Warszawskiego pracownicy PWPW najpierw odbili budynek wytwórni z rąk Niemców, a potem przez blisko miesiąc twardo bronili jej murów przed atakami hitlerowców. Wytwórnia przeszła do historii Warszawy, jako jedna z redut powstańczych Starego Miasta. Od 23 sierpnia 1944 roku nasiliły się  natarcia na dom mieszkalny przy ulicy Rybaki 35, który przechodził z rąk do rąk. Po zażartej walce o każde piętro gmachu przy ulicy Sanguszki, 28 sierpnia 1944 powstańcy utracili  budynek. W ciągu 27 dni walki zginęło tu niemal 100 żołnierzy powstania.

W 1946 roku rozpoczęła się odbudowa zniszczonego bombardowaniami gmachu przy ul. Sanguszki. W tym czasie produkcja banknotów i dokumentów została przeniesiona do Łodzi. Prace budowlane zakończyły się w 1950 roku, produkcja wróciła do Warszawy.

***

Posłuchaj także innych reportaży emitowanych w Trójce >>>

***

Tytuł audycji: Reportaż w Trójce
Tytuł reportażu: "Matka Papiernia" 
Autorka reportażu: Dorota Boniecka-Górny
Data emisji: 20.02.2020
Godzina emisji: 18.44

mat. prasowe/ml/gs


Czytaj także

Polifoniczna opowieść o Auschwitz

Ostatnia aktualizacja: 27.01.2020 22:00
W Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu o niezwykłym multimedialnym projekcie "Europa według Auschwitz" opowiadali jego twórcy: wybitny reportażysta, założyciel Laboratorium Reportażu Marek Miller oraz filmowiec dokumentalista Michał Bukojemski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kim są "ElektroFilmowcy"?

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2020 19:00
Uczniowie I klasy technikum z Zespołu Szkół Elektronicznych w Radomiu są autorami filmu poruszającego jeden z najbardziej dotkliwych dla nich problemów, którym jest zanikający kontakt z rodzicami.
rozwiń zwiń