Sztafeta pokoleń w misji odbudowy Zamku Królewskiego. Reportaż

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2021 18:15
W 2021 roku obchodzimy jubileusz 50-lecia podjęcia decyzji o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie. W 1971 roku postawiono historyczną skarbonkę, do której w latach 70. wrzucano datki na ten cel. Charakterystyczny gmach zamku zamykający wschodnią pierzeję pl. Zamkowego znowu stoi – także dzięki ofiarności Polaków.
Zamek Królewski w Warszawie
Zamek Królewski w WarszawieFoto: posztos/shutterstock

jest zamek w warszawie 1200.jpg
Zamek Królewski w Warszawie w czasach II RP

Obchody zostały zaplanowane na cztery lata, do 2024 roku. Wtedy przypada 50. rocznica oddania gmachu w stanie surowym oraz 40. rocznica udostępnienia Zamku Królewskiego dla publiczności. Ale to bynajmniej nie oznacza, że wszystko jest już odnowione, że budynek, muzeum i okolice są już gotowe.


Posłuchaj
10:59 TROJKA Reportaz w Trojce 2021_03_01.mp3 Sztafeta pokoleń (Reportaż w Trójce)

W Zamku Królewskim pracuje wiele osób, dla których jest on czymś więcej, niż tylko zwykłym miejscem pracy. Są przekonani, że duchy profesorów Stanisława Lorenza, Jana Zachwatowicza i setek zaangażowanych w odbudowę tego gmachu ludzi, towarzyszą im gdzieś w murach. Mają świadomość, że są kolejnym pokoleniem, które ma obowiązek to dzieło i misję prowadzić dalej. To zobowiązuje...

– Należy pamiętać, że Zamek Królewski w Warszawie w okresie 20-lecia międzywojennego, a szczególnie od 1926 roku, był siedzibą prezydenta Rzeczypospolitej. Prezydent tu mieszkał, ale tu też odbywały się najważniejsze wydarzenia i uroczystości państwowe – opowiada Paweł Tyszka, kierownik projektów naukowych i muzealnych.

W momencie, kiedy 17 września zamek płonął, prezydent Starzyński nadał przez radio apel o pomoc. Na miejscu pojawiło się tysiące warszawiaków. Wtedy też prof. Stanisław Lorenz wraz z pracownikami Muzeum Narodowego ratowali dzieła sztuki, wynosząc z płonącego budynku obrazy, rzeźby, meble.

Dzieła dewastacji i zniszczenia dopełnili hitlerowcy po zdobyciu Warszawy: część dzieł sztuki zabrali, wg przygotowanej wcześniej listy. A reszta... – Zachowały się poruszające zdjęcia z października-listopada 1939 roku, kiedy na dziedzińcu zamku leżą pamiątki narodowe niszczone siekierami, młotkami, łomami – mówi Paweł Tyszka.

Odbudowa / Jubileusz 50. odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie/YouTube Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum


– Gomułka był wielkim przeciwnikiem odbudowy zamku, zakazał nawet o tym pisać. Po wydarzeniach grudniowych i jego odejściu przyszła nowa ekipa Gierka, która chciała zmienić obraz władzy. 21 stycznia 1971 roku "Życie Warszawy" ogłasza, że Zamek Królewski zostanie odbudowany – opisuje kulisy decyzji władz Bożena Radzio, kurator wystawy "Zniszczenie i odbudowa Zamku Królewskiego w Warszawie". – Na pl. Zamkowym stanęła skarbonka, do której ludzie wrzucali pieniądze, ale także pierścionki, małe przedmioty ze złota i srebra – dodaje.

– Profesorowie wiedzieli, że łaska pańska na pstrym koniu jeździ, więc chcieli jak najszybciej zacząć prace – wspomina Irena Oborska, która na początku lat 70. była młodą architektką. – Naszym dużym zmartwieniem było też, jak odbudować Zamek Królewski, aby na końcu nie otrzymać wielkiej teatralnej atrapy – tłumaczy.

Zamek – 50 lat odbudowy/YouTube MuzHPtv


***

Tytuł reportażu: Sztafeta pokoleń
Autor: Urszula Żółtowska-Tomaszewska
Data emisji: 1.03.2021
Godzina emisji: 17.46

pr

Czytaj także

"Odbudowa Zamku Królewskiego to wielkie dokonanie całego narodu" - mówi prof. Wojciech Fałkowski

Ostatnia aktualizacja: 26.01.2021 06:00
26 stycznia 2021 roku Zamek Królewski w Warszawie inauguruje obchody jubileuszu 50-lecia rozpoczęcia prac nad odbudową. Z tej okazji rozmawiamy z prof. Wojciechem Fałkowskim, dyrektorem Zamku Królewskiego w Warszawie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dzień z życia księcia Pepi. Pałac Pod Blachą i jego dzieje

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2021 07:00
Pałac Pod Blachą – późnobarokowa budowla znajdująca się u podnóża Zamku Królewskiego dziś mieści w sobie muzeum. A kiedyś? – W czasach gdy mieszkał tu książę Józef Poniatowski, był centrum życia towarzyskiego i rozrywkowego stolicy – mówiła w najnowszym wydaniu "Programu obyczajowego" Anna Popek, która dzięki kuratorowi pałacu dr. Mariuszowi Klareckiemu poznała dzieje budowli od fundamentów po, jak nazwa wskazuje, blaszany dach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Portret Kościuszki i szabla z ormiańskimi ornamentami. Nowe nabytki Zamku Królewskiego

Ostatnia aktualizacja: 08.02.2021 05:40
Dwa nowe eksponaty wzbogaciły kolekcję Muzeum na Zamku Królewskim w Warszawie. Oba mają charakter unikatowy. 
rozwiń zwiń