Dramatyczna historia bunkra "Krysia" [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2021 18:11
Podczas okupacji, na warszawskiej Ochocie przy ul. Grójeckiej 77, rodzina miejscowych ogrodników, Wolskich, ukrywała blisko 40 osób – uciekinierów z getta. Bunkier "Krysia" był zlokalizowany pod szklarnią. 8 marca 1944 roku Niemcy namierzyli tę kryjówkę. Wszystkich, zarówno ukrywanych, jak i ukrywających, aresztowali i przewieźli na Pawiak. Tam, trzy dni później, zamordowali.
Warszawa, 1946-09-18. Archiwum Ringelbluma - zbiór dokumentów zgromadzony przez konspiracyjny ośrodek dokumentacji w getcie warszawskim (kryptonim: Oneg Szabat - radość soboty). Archiwum ukryto w pośpiechu 3 VIII 1942 r. Po wojnie, dzięki wskazówkom Hersza Wassera, członka Komisji Archiwalnej ŻOB (Żydowska Organizacja Bojowa), odnaleziono
Warszawa, 1946-09-18. Archiwum Ringelbluma - zbiór dokumentów zgromadzony przez konspiracyjny ośrodek dokumentacji w getcie warszawskim (kryptonim: Oneg Szabat - radość soboty). Archiwum ukryto w pośpiechu 3 VIII 1942 r. Po wojnie, dzięki wskazówkom Hersza Wassera, członka Komisji Archiwalnej ŻOB (Żydowska Organizacja Bojowa), odnaleziono Foto: PAP/Wladyslaw Forbert

Jan_Zabinski 663.jpg
Jan Żabiński. Jego zoo było azylem dla ludzi i zwierząt

Odkrycie bunkra "Krysia" nastąpiło prawdopodobnie na skutek donosu. Zazwyczaj przyjmuje się, że złożył go 18-letni Polak Jan Łakiński – syn Tadeusza Łakińskiego, powstańca wielkopolskiego i senatora RP w latach 1935-38. Ten znany na Ochocie szmalcownik został później rozstrzelany z wyroku sądu specjalnego Okręgu Warszawskiego AK. Jednak wg innych źródeł kryjówkę wydała Niemcom była dziewczyna Mieczysława Wolskiego w zemście za zerwanie związku.


Posłuchaj
10:42 TROJKA Reportaz 2021_04_12 17-43-49.mp3 Bunkier Krysia (Reportaż/Trójka)

Wśród ukrywających się byli dr Emanuel Ringelblum wraz z żoną i synem. Był znanym polsko-żydowskim historykiem, pedagogiem i działaczem społecznym, twórcą tzw. Archiwum Getta Warszawskiego. Nazywane też "Archiwum Ringelbluma" stanowi dzisiaj jedno z najważniejszych świadectw o życiu i zagładzie Żydów polskich w czasie II wojny światowej.

Marian Turski o Archiwum Ringelbluma/YouTube Żydowski Instytut Historyczny


Ringelblum spędził w bunkrze ponad pół roku. W tym czasie cały czas pisał. Stworzył wówczas m.in. słynny esej o stosunkach polsko-żydowskich w czasie drugiej wojny światowej oraz pracę dotyczącą inteligencji żydowskiej i jej tragicznych losów.

Śladami getta warszawskiego: miejsce ukrycia Archiwum Ringelbluma/YouTube Polska Agencja Prasowa


>>>Zobacz serwis specjalny Polskiego Radia – Powstanie w getcie >>>

***

Tytuł reportażu: Bunkier "Krysia"
Autorka reportażu: 
Urszula Żółtowska-Tomaszewska 
Data emisji:
12.04.2021
Godzina emisji:
17.43

pr

Czytaj także

"Ranczo w ogniu". Czy uda się wspólnymi siłami odbudować wyjątkowe miejsce?

Ostatnia aktualizacja: 22.03.2021 17:44
W nocy z poniedziałku na wtorek w Wild West Ranch w Dębogórzu (województwo pomorskie) wybuchł pożar. Właściciel, zwany przez mieszkańców okolicy Szeryfem, razem z pracownikiem walczył o uratowanie z żywiołu wszystkich zwierząt. One ocalały, on ciężko poparzony trafił do szpitala. Straty są ogromne. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Z sową w tle" - reportaż Urszuli Żółtowskiej-Tomaszewskiej [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 31.03.2021 09:10
Sowy przez wieki budziły w ludziach strach. Uważano je za wcielenie złych mocy, posądzano o wykradanie dusz, pożary i zarazy. W literaturze towarzyszyły obrzędom czarownic. Ludzie się ich bali, więc często płonęły na stosach. W czasach starożytnych uważane były za ptaki mądrości i mocy. W czasach współczesnych sowy znów symbolizują mądrość. Ich wizerunki używane są w tzw. zoopedagogice.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Podcast, który pomaga przetrwać pandemię [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 06.04.2021 18:00
Pandemia trwa ponad rok. Ludzie przeżywają lęki, cierpią na samotność i brak kontaktów z bliskimi. Dwie energiczne, wrażliwe społecznie kobiety wpadły na pomysł, jak pomóc.
rozwiń zwiń