Duch Konstytucji nadal żywy w potomkach sygnatariuszy. Reportaż

Ostatnia aktualizacja: 03.05.2021 14:50
Mimo że od uchwalenia Konstytucji 3 maja minęło 230 lat – wciąż żyje ona w pamięci potomnych. Członkowie Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego wciąż kultywują dawne tradycje. Okazuje się, że ten – z pozoru – wiekowy dokument może być dla współczesnych swego rodzaju drogowskazem.
Oryginalny zapis Konstytucji 3 maja
Oryginalny zapis Konstytucji 3 maja Foto: Forum/Wlodzimierz Wasyluk

chłopiec dziecko flaga święo konstytucji 3 maja 1200.jpg
Rozmowy, historia, muzyka – majówka w Trójce

Posłuchaj
10:42 Reportaz Trojka 2021_05_03-14-38-22.mp3 "Ustawa bardzo zasadnicza" – reportaż Ewy Michałowskiej (Reportaż/Trójka)

 

Nadal ta sama Rzeczpospolita

Stowarzyszenie Potomków Sejmu Wielkiego powstało 3 maja 2006 roku, w 215. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja i składa się z potomków tych, którzy podpisywali i uchwalali Konstytucję 3 maja w 1791 roku. Pomysłodawcą stowarzyszenia jest Marek Jerzy Minakowski, który powołał je zainspirowany spotkaniem z grupą Amerykanów zrzeszających potomków twórców Konstytucji Stanów Zjednoczonych Ameryki. 

Miniakowski, praprawnuk jednego z sygnatariuszy – Józefa Radzickiego-Roga z Radzicza – czuje się spadkobiercą wartości reprezentowanych przez przodka. – Czuję się odpowiedzialny za to, co było i za ten kraj – za Rzeczpospolitą, która zmieniała nazwę i granice, ale nadal tę samą. Z mojej perspektywy posiadanie symboli, które są znakiem pozwalającym czuć się wspólnotą, jest kolosalnie ważne – mówi pomysłodawca stowarzyszenia.

src=" //static.prsa.pl/b5b00b07-81c4-4345-a770-a45fe6df6726.file"

Nie tylko uroczyste obchody

Działanie stowarzyszenia skupia się wokół uroczystych obchodów kolejnych rocznic uchwalenia Konstytucji 3 maja, lecz myli się ten, który uważa, że to jego jedyny cel. – Zwykle organizujemy konferencje naukowe, które popularyzują nie tylko Konstytucję 3 maja. W tym roku planujemy zrobić międzynarodową konferencję o tym, jak konstytucję widziały różne siły w różnych krajach – zapowiada Piotr Biliński, marszałek Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego, po kądzieli spokrewniony z jednym z reprezentantów Podlasia na Sejmie Wielkim, Ignacym Szymonem Kuczyńskim.

Świat nie stoi w miejscu

Trzeci z bohaterów reportażu Ewy Michałowskiej, kanclerz senatu Stowarzyszenia Potomków Sejmu Wielkiego Andrzej Krzyżanowski, tak jak i wielu jego kolegów, dorastał w czasach, kiedy otwarte świętowanie rocznicy uchwalenia Konstytucji było zakazane, a władze PRL dokładały starań, by biało-czerwone flagi znikały z balkonów i okien już po 1 maja. Dziś, jak sam twierdzi, nie mówi o Konstytucji 3 maja ani szeptem, ani z przesadnym patosem.

– Mało jest w naszej historii przełomów, które nie wiążą się z jakąś klęską czy krwią, ale z przejawem myśli – zauważa kanclerz. – Konstytucja miała wpływ na prawodawstwo w Europie. To nie jest tak, że ona została tylko pomnikiem  jest też naszym rozszerzeniem i dobrym ćwiczeniem do tego, by zastanowić się nad tym, jakie zmiany możemy dziś do niej wprowadzić. Coraz więcej ludzi uważa, że te zmiany powinny nastąpić, bo świat nie stoi w miejscu – podkreśla.

W reportażu wykorzystano fragmenty słuchowiska Andrzeja Sowy i Krzysztofa Szweda pt. "Duchy Konstytucji".

Konstytucja 3 maja. „Jeden z zapisów jest do dziś cytowany na świecie”/Polskie Radio

***

Tytuł reportażu: "Ustawa bardzo zasadnicza"
Autorka reportażu: Ewa Michałowska
Data emisji: 03.05.2021
Godzina emisji: 14.38

kr

Czytaj także

Konstytucja 3 maja. Testament I Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 02.05.2014 22:01
- To był mało efektowny akt, ledwie kilka kartek, 11 artykułów, ale dla wielu Polaków walczących później o niepodległość, stał się symbolem tego, że państwo polskie potrafiło się zreformować i nie umierało w niemocy - mówił w Dwójce dr Artur Badach z Zamku Królewskiego w Warszawie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Unikatowe egzemplarze Konstytucji 3 maja. Co zrobić, żeby przetrwały dłużej?

Ostatnia aktualizacja: 29.04.2021 21:20
Konstytucja 3 maja z 1791 roku to pierwsza w Europie nowoczesna ustawa zasadnicza przyjęta w sposób demokratyczny. Przechowywane w Archiwum Głównym Akt Dawnych trzy jej egzemplarze są unikatami. Po przejęciu władzy przeciwnicy Konstytucji rozpoczęli działania zmierzające do zatarcia wszelkich po niej śladów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Konstytucja 3 maja - kto był autorem? Sukces miał wielu ojców

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2021 06:00
Tekst Konstytucji 3 maja powstawał w trakcie tajnych spotkań króla ze zwolennikami naprawy państwa. Grupa reformatorów w zaciszu Zamku Królewskiego pisała ustawę, która miała uratować Rzeczpospolitą.
rozwiń zwiń