Reportaż o człowieku, który uratował polskie złoto [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 01.09.2021 19:00
Ignacy Matuszewski to jeden z najwybitniejszych, a zarazem najbardziej niedocenianych polskich polityków XX wieku. Ten pułkownik Wojska Polskiego, dyplomata, minister, niezwykle utalentowany publicysta i polemista odegrał ważną rolę w walce o niepodległość i należał do bliskich współpracowników Piłsudskiego. 
Minister skarbu RP Ignacy Matuszewski na Dworcu Głównym w Warszawie, maj 1931
Minister skarbu RP Ignacy Matuszewski na Dworcu Głównym w Warszawie, maj 1931Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

PIC_2-4231 zsrr niemcy ii wojna 1939 1200.jpg
IV rozbiór Polski

– To może zaskakujące, ale żadnych studiów nie skończył. Sporo pisał i zasłynął z artykułu, w którym pisał, że Niemcy będą szukały porozumienia przeciwko Polsce w Sowietach – mówi Sławomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego, autor książki "Pułkownik Ignacy Matuszewski 1891–1946". – Jeszcze w sierpniu 1939 roku szef Oddziału II nie mógł zrozumieć, co opisał potem w pamiętnikach, dlaczego Matuszewski uważał, że wewnętrznie sprzeczne systemy, jakimi są nazim i komunizm, będą się w stanie porozumieć i wiązać taktycznym sojuszem – dodaje.

– 5 września [1939] wykonał telefon do swojego przyjaciela, wielkiego poety Kazimierza Wierzyńskiego i powiedział "Polski i Warszawy za chwilę nie będzie" i że trzeba się ewakuować – opowiada Sławomir Cenckiewicz. 

Posłuchaj
12:50 TROJKA Reportaz 2021_09_01 18-36-01.mp3 Wyrugowany z historii (Reportaż/Trójka)

 

Od 8 września 1939 roku razem ze swoim przyjacielem, Henrykiem Floyar-Rajchmanem, kierował wywozem z Polski 75 ton złota Banku Polskiego. Dzięki zdolnościom organizacyjnym i autorytetowi zyskał przychylność władz rumuńskich i tureckich. Po miesiącu wędrówki przez Rumunię, Morze Czarne, Turcję i Syrię stanął z polskim złotem w Paryżu i przekazał je władzom RP.

Jako jeden z nielicznych organizował polską opinię publiczną w USA przeciw polityce ustępstw wobec żądań Stalina. Zmarł nagle rok po zakończeniu wojny. Nad jego grobem poeta Kazimierz Wierzyński powiedział: – Straciliśmy człowieka, ale nie postradamy jego idei. Minęło życie ludzkie, ale nie przeminie jego dzieło.

***

Tytuł reportażu: Wyrugowany z historii
Autorka reportażu: 
Urszula Żółtowska-Tomaszewska
Data emisji:
01.09.2021
Godzina emisji: 
18.36

pr

Czytaj także

Wyzwolenie Krakowa – propagandowy mit czy prawda historyczna?

Ostatnia aktualizacja: 18.01.2021 23:00
Podobno zachwyt radzieckich dowódców nad dziedzictwem kulturowym Krakowa był tym, co ocaliło miasto przed całkowitym zniszczeniem. Komunistyczna propaganda przez lata głosiła, że wkroczenie Armii Czerwonej w 1945 roku było "ratunkiem dla Krakowa". Jaka jest prawda?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nurt rewizjonistyczny w debacie historycznej. Alternatywne losy Polski w II wojnie światowej

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2021 23:10
Przedstawiciele nurtu rewizjonistycznego krytykują polską politykę lat trzydziestych, przekonując, że powinniśmy zawrzeć pakt z III Rzeszą. Ich zdaniem taka decyzja pozwoliłaby uniknąć strat wojennych, a po zmianie frontu skorzystać z przynależności do obozu zwycięzców. To dość oryginalny sposób patrzenia na historię. Czy mamy do czynienia z poważną ofertą intelektualna?
rozwiń zwiń

Czytaj także

82. rocznica wybuchu II wojny światowej. Siedem dni zmagań na Westerplatte

Ostatnia aktualizacja: 01.09.2021 13:23
Obrona Westerplatte miała trwać kilka godzin. Skończyło się na siedmiu dniach. 82 lata temu nad ranem, około 400 metrów od polskiej placówki przy Twierdzy Wisłoujście z pokładu pancernika Schleswig-Holstein na ląd zeszła kampania szturmowa Kriegsmarine. 1 września 1939 roku o godz. 4.35 rozpoczęła się II wojna światowa. O pierwszych dniach wojny w audycji "Pora na Trójkę" opowie nam dr hab. Tomasz Gajownik z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. 
rozwiń zwiń