Akcja "Wisła". Ocena wydarzeń w 70-lecie akcji

Ostatnia aktualizacja: 28.04.2017 00:36
- Akcja "Wisła" i to, co się stało z ludnością ukraińską, było ciągiem akcji przesiedleń i gdyby nie działania podziemia ukraińskiego, to nie byłoby pretekstu do jej przeprowadzenia - mówi historyk, dr Andrzej Zapałowski.
Audio
  • Jaka jest dzisiejsza ocena akcji "Wisła"? (Klub Trójki)
Beskid Niski - kraina Łemków. Po Akcji Wisła pozostały po nich tylko ślady, tak jak po toczonych tu walkach pomiędzy wojskami carskimi a oddziałami austro-węgierskimi w okresie I wojny światowej
Beskid Niski - kraina Łemków. Po Akcji "Wisła" pozostały po nich tylko ślady, tak jak po toczonych tu walkach pomiędzy wojskami carskimi a oddziałami austro-węgierskimi w okresie I wojny światowejFoto: PAP/Jerzy Undro

70 lat temu rozpoczęła się Akcja "Wisła", w ramach której w latach 1947-1950 przesiedlono ludność cywilną z południowo-wschodniej Polski na Ziemie Odzyskane. O tej operacji wojskowej przez wiele lat nie mówiono ze względu na cenzurę. Główną przyczyną akcji przesiedleńczej było przyjęcie przez komunistów modelu państwa jednolitego narodowościowo.

- Kiedy latem 1945 roku komuniści zdecydowali się zamienić dobrowolne przesiedlenia na przymusową deportację wraz z nasileniem brutalności wojska, paradoksalnie rosło poparcie miejscowej ludności dla podziemia ukraińskiego, bo UPA był jedynym obrońcą, który mógł ich ocalić przed wywózką - mówi prof. Igor Hałagida z Wydziału Historyczny Uniwersytetu Gdańskiego.

Jak dodaje prof. Jan Pisuliński, poziom poparcia dla UPA nie wszędzie był równomierny. - Na terenach silnie spolonizowanych, np. w łuku rzeki San, sięgającym po Rzeszów, były wprawdzie gdzieniegdzie cerkwie grekokatolickie, jednak większość ludności chodziła do nich, ale śpiewała i modliła się w języku polskim. W Bieszczadach mieszkańcy wzajemnie chronili się przed UPA i wojskiem - opowiada historyk z Uniwersytetu Rzeszowskiego.

O przebiegu akcji, jej efektach, konsekwencjach i dzisiejszych ocenach tamtych wydarzeń mówimy w audycji. Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania.

Audycja powstała we współpracy z Narodowym Instytutem Audiowizualnym, wydawcą serwisu Ninateka.pl.

***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzą: Piotr Semka, Adam Hlebowicz
Goście: prof. Igor Hałagida (historyk narodowości ukraińskiej, Wydział Historyczny Uniwersytetu Gdańskiego), prof. Jan Pisuliński (historyk, Uniwersytet Rzeszowski), dr Andrzej Zapałowski (historyk i polityk)
Data emisji:
27.04.2017
Godzina emisji: 21.06

sm/mk

Czytaj także

Dlaczego mamy sentyment do cesarza Franciszka Józefa I?

Ostatnia aktualizacja: 19.11.2016 00:02
- Są narody, środowiska, klasy, elity, rząd, ale nad wszystkim stoi cesarz i to jest istota mitu Galicji i monarchii w Polsce, że jest osoba, która nie jest Panem Bogiem, ale odgrywa taką rolę dla ludzi - mówi historyk, prof. Włodzimierz Borodziej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Scenariusze przebudowy Polski po wojnie. PSL cichym bohaterem

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2017 02:02
- Społeczeństwo powojenne całe było trochę z awansu. Wojna bardzo przewartościowała rozmaite kwestie, jak np. poczucie, że musi nastąpić zmiana społeczna i u steru muszą znaleźć się nowi ludzi - mówi Piotr Zaremba, autor książki "Zgliszcza. Opowieści pojałtańskie".
rozwiń zwiń