"Polska historia sztuki jest niepełna". Skarby polskiej kultury za wschodnią granicą

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2020 22:00
W tym wydaniu audycji mówiliśmy o polskiej spuściźnie kulturowej pozostałej za naszymi wschodnimi granicami, zwłaszcza na Białorusi i Ukrainie. 
Audio
  • Polskie dziedzictwo kulturowe na Białorusi i Ukrainie (Klub Trójki)
Przedwojenny Lwów na pocztówce
Przedwojenny Lwów na pocztówceFoto: Polona/domena publiczna

Znajduje się tam ogromna liczba zamków, pałaców, dworów, kościołów i innych zabytków architektury będących dziedzictwem Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Po II wojnie światowej obiekty te były celowo niszczone i dewastowane przez władze komunistyczne jako relikty burżuazyjnej przeszłości, obecnie zaś władze białoruskie i ukraińskie nie są w stanie zabezpieczyć istnienia tych zabytków, ponieważ nie mają na to ani pieniędzy, ani wykształconej kadry konserwatorskiej. W tej sytuacji rodzi się pytanie o odpowiedzialność Polski i Polaków za przetrwanie niszczejących skarbów architektury, sztuki i kultury. Czy nasze państwo w ogóle powinno się tym zajmować? Czy stać je na to?

– Związek Radziecki jako taki nie miał służby konserwatorskiej. Zabytki, które przypominały o dziedzictwie Rzeczpospolitej na tym terenie, uchodziły za obce i były w odpowiedni sposób traktowane. Po 1991 roku ta sytuacja zmieniła się, bo nie mieliśmy już do czynienia z systemowym niszczeniem, natomiast mieliśmy i cały czas mamy do czynienia z brakiem systemowej ochrony – mówił Wojciech Konończuk z Ośrodka Studiów Wschodnich.

– Wiele dóbr, które zostały bezpowrotnie utracone, już nigdy nie przejdą do naszej świadomości, bo nie wiemy, co tam było, a czego już nie ma. Polska historia sztuki jest niepełna. Dopiero po 1991 roku można było przywrócić pewne obiekty, które pozostały na Wschodzie, do głównego kanonu historii sztuki. Wykonano olbrzymią pracę – Ministerstwo Kultury od wielu, wielu lat prowadziło takie działanie, ale z uwagi na ograniczone środki, brak systemowego ujęcia całości zagadnienia, ma to charakter jedynie punktowy – dodał Michał Laszczkowski z Fundacji Dziedzictwa Kulturowego.

***

Tytuł audycjiKlub Trójki
Prowadzi: Grzegorz Górny
Goście: Wojciech Konończuk (Ośrodek Studiów Wschodnich), Michał Laszczkowski (Fundacja Dziedzictwa Kulturowego)
Data emisji: 12.02.2020
Godzina emisji: 21.09

gg/kr

Czytaj także

Gułagi – mikrokosmos społeczny i miejsce zbrodniczego eksperymentu

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2020 22:22
Ponad sto lat temu w 1920 roku pierwsi więźniowie polityczni trafili do byłego monastyru sołowieckiego, na północy Rosji, zamienionego na obóz dla przeciwników władzy sowieckiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

W pogoni za Ginczanką

Ostatnia aktualizacja: 04.02.2020 12:00
Piękna, fascynująca, inteligentna, utalentowana. Kolejność dowolna. Ginczanka – ulubienica Tuwima, przyjaciółka Gombrowicza – zawojowała Warszawę drugiej połowy lat 30. Ale czy o to jej chodziło?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stulecie zaślubin Polski z morzem

Ostatnia aktualizacja: 06.02.2020 22:00
Zbliża się 100. rocznica jednego z najważniejszych dla odradzającej się wówczas Polski wydarzeń – pierwszych zaślubin z morzem. Był to symboliczny, patriotyczny akt, który ogłosił światu powrót Bałtyku w granice naszego kraju.
rozwiń zwiń