Walka postu z karnawałem w XXI wieku

Ostatnia aktualizacja: 26.02.2020 22:00
Punktem wyjścia do rozmowy w tym wydaniu "Klubu Trójki", był słynny obraz Pietera Breughla Młodszego – "Walka postu z karnawałem".
Audio
Fragment obrazu Petera Bruegela Młodszego Walka postu z karnawałem
Fragment obrazu Petera Bruegela Młodszego "Walka postu z karnawałem" Foto: Rama/Wikimediacommons/(CC BY-SA 2.0 FR)

Ilustrował on pewne napięcie obecne w kulturze europejskiej między dwoma rodzajami życia. Każde z nich miało swoje ustalone miejsce w kalendarzu. Czy w dzisiejszych czasach, gdy dominuje kultura karnawałowa, a post, asceza i wyrzeczenie nie są w modzie, Breughel Młodszy mógłby namalować swój obraz?

– Przed programem byłem w kościele, gdzie celebrowałem przypadającą dziś Środę Popielcową. Przyznać muszę, że takiej ilości ludzi, jaką dziś tam widziałem, nie widuję ani na Boże Narodzenie, ani na pasterce. "Warszawka" kocha Popielec, co wskazywałoby, że ludzie, mimo wszystko, zachowali zmysł pokuty, jałmużny i modlitwy i mają do tego, i mówię tu nie tylko o Warszawie, bardzo poważne podejście. Wielu ludzi wciąż praktykuje umartwianie wielkopostne i spowiada się z niedotrzymania go. W świetle tej materii, świat nie jest tak zepsuty, jak mogłoby się wydawać, choć skądinąd wiemy, że jest. Przy całym uroku tego obrazu Breughla, co do treści merytorycznej mogę się zgodzić, ale jego tytuł wcale mi się nie podoba. Po pierwsze, stawia on tezę, że nie musi być żadnej walki, bo człowiek ma prawo radować się w kulturze ludycznej, cieszyć się i rozwijać swoje możliwości. Ten sam człowiek powinien umieć też dać sobie na wstrzymanie, wejść w post i prawdziwe człowieczeństwo składa się z jednego i drugiego – analizuje ks. prof. Witold Kawecki, teolog kultury.

– Wydaje mi się, że to nieco powierzchowne spojrzenie na współczesną kulturę, że karnawał wygrał, że jest tylko rozrywka i śmiech wokół nas. Nasz świat jest bardzo ascetyczny i kłopot polega na tym, że wyższość Breughla nad nami polegała na tym, że wiedział, że jest karnawał i post. Niepotrzebnie je sobie przeciwstawiał. My dzisiaj nie widzimy już postu i karnawału, zamiast tego zlewają się one w jedną magmę. W związku z tym, nie wiem co powinien Breughel malować dzisiaj. Umartwiamy się dietami, trenujemy swoje ciała, to wszystko są sposoby na umartwianie się. Duży jest obecnie nacisk kultury na ascezę, przy czym my tego nie widzimy, nawet nie wiemy po co to robimy – stwierdza socjolog dr Michał Łuczewski.

***

Tytuł audycjiKlub Trójki
Prowadzi: Grzegorz Górny
Gość: ks. prof. Witold Kawecki (teolog kultury), dr Michał Łuczewski (socjolog, Uniwersytet Warszawski)
Data emisji: 26.02.2020
Godzina emisji: 21.09

ml

Czytaj także

Drugie życie "Bestii". Odrestaurowano jedyny zachowany polski film z Polą Negri

Ostatnia aktualizacja: 14.01.2020 22:00
– Przez ostatnie 10 lat trafiło do nas kilka filmów, które już były uznane za zaginione, a jednak się odnalazły. Niejednokrotnie są zachowane w bardzo złym stanie, a pieczołowite odrestaurowanie w postaci cyfrowej jest jedynym sposobem na to, żeby taki film dziś pokazać – mówi Michał Pieńkowski, filmograf z Filmoteki Narodowej Instytutu Audiowizualnego. Jednym z takich filmów jest "Bestia" Aleksandra Hertza w Polą Negri w roli głównej. Produkcja ta, dzięki FIN, miała swoją repremierę 10 grudnia 2019 roku, po 102 latach od powstania.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Polska historia sztuki jest niepełna". Skarby polskiej kultury za wschodnią granicą

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2020 22:00
W tym wydaniu audycji mówiliśmy o polskiej spuściźnie kulturowej pozostałej za naszymi wschodnimi granicami, zwłaszcza na Białorusi i Ukrainie. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michael Willmann – śląski Rubens i jego epoka

Ostatnia aktualizacja: 20.02.2020 22:00
Wrocławskie Muzeum Narodowe prezentuje wielką wystawę dzieł malarza baroku Michaela Willmanna (1630-1706) pod nazwą "Opus magnum".
rozwiń zwiń