Adam Michnik: postać ważna i niejednoznaczna

Ostatnia aktualizacja: 11.03.2021 23:15
Adam Michnik jest jedną z najważniejszych postaci opozycji demokratycznej lat 60., 70. i 80. XX w. Współzałożyciel i przez długi czas redaktor naczelny "Gazety Wyborczej", jeden z najbardziej znanych architektów przemian polskiej rzeczywistości, przez jednych podziwiany, przez innych – znienawidzony. O książce Romana Graczyka "Demiurg. Biografia Adama Michnika" dyskutowali w "Klubie Trójki" Piotr Semka i jego goście.
Adam Michnik
Adam MichnikFoto: Łukasz Dejnarowicz/Forum

mein kampf Adolf Hitler 1200.jpg
"Mein Kampf" – "książka diabła" w polskim, krytycznym wydaniu

Jedni Adama Michnika kochają, inni – szczerze nie cierpią. Roman Graczyk nie pisze z pozycji ani "przeciw Michnikowi", ani "za Michnikiem", lecz z pozycji "o Michniku". Nie wyklucza to jego pozytywnych ani negatywnych ocen, ale omija wszystkie założenia a priori w stosunku do opisywanej postaci. Rzetelnie opisuje nieproste koleje życia swojego bohatera. Przedstawia wyraziste poglądy Adama Michnika i mechanizmy tworzenia ideowych biegunów sceny politycznej. Książka ukazuje potężną i wpływową osobowość, kogoś, kto ma ambicję nie tylko budowania sceny politycznej, ale i meblowania głów polskiej inteligencji – i komu to się w poważnym stopniu udało.


Posłuchaj
52:14 2021_03_11 22_06_41_PR3_Klub_Trojki.mp3 "Demiurg. Biografia Adama Michnika" Klub Trójki)

– Przede wszystkim gratuluję Romanowi Graczykowi jego książki. Ten gatunek w Polsce w ogóle jest słabo uprawiany i tym większa chwała autorowi. Ta książka, wraz z wcześniejszymi napisanymi przez niego biografiami Tadeusza Mazowieckiego i Wiesława Chrzanowskiego, sprawia, że Graczyk staje się głównym kronikarzem drugiej połowy XX w. – stwierdza na wstępie Marek Jurek, historyk, publicysta i polityk. – To jest bardzo ważne, bo w naszej kulturze brakuje dobrej literatury politycznej, która by pozwalała lepiej zrozumieć współczesność – dodaje.

Roman Graczyk przez 13 lat pracował w "Gazecie Wyborczej". Jest więc pewne, że pojawią się zarzuty o nieobiektywność, że biografię Michnika napisał ktoś, kto rozstał się z gazetą przez niego kierowaną. – Tak było rzeczywiście. Ale staram się nie chować urazy i nie opisuję swojego konfliktu, jedynie go sygnalizuję. Staram się dostrzegać rzeczy dobre, chwalebne, wielkie i sympatyczne, których jest bardzo wiele – odpowiada Roman Graczyk. – Dobrą stroną mojej pozycji jest to, że miałem przez pewien czas jakiś wgląd w życie wewnętrzne tego środowiska. Jak to się bilansuje? Nie wiem, czytelnik musi ocenić – tłumaczy.


Roman Graczyk "Demiurg. Biografia Adama Michnika" Roman Graczyk "Demiurg. Biografia Adama Michnika"

– Perspektywy bardzo subiektywnej w tej książce nie widzę: wydaje mi się ona bardzo starannie ważąca wszystkie aspekty działalności Adama Michnika. Wypełniająca wymóg humanistycznej sympatii do bohatera rozumianej nie jako osobista sympatia, lecz próba zrozumienia motywów, widzenia działalności jako projekcji jakichś zasad, przemyśleń – ocenia tekst Marek Jurek.

– Ta książka jest bardzo ważna, gdyż Adam Michnik jest w moim przekonaniu człowiekiem, którego znaczenie wybiegało bardzo daleko poza politykę. W pierwszych komentarzach do książki zaczęła się mała dyskusja, czy słowo "demiurg" jest w jego wypadku adekwatne czy nie. Moim zdaniem jak najbardziej adekwatne – mówi Marek Jurek. – Adam Michnik chciał ukształtować polską kontrtożsamość jako podstawę innej polityki odbudowanej Polski niż ta, którą chciałaby prowadzić np. prawica. I był demiurgiem tej kontrtożsamości – tłumaczy.

Rozróby u Kuby – Adam Michnik – demiurg czy demon?/YouTube Sądy Przesądy


***

Tytuł audycji: Klub Trójki
Prowadzi: Piotr Semka
Goście: Roman Graczyk (dziennikarz, publicysta, autor książki "Demiurg. Biografia Adama Michnika"), Marek Jurek (publicysta, historyk, polityk)
Data emisji: 11.03.2021
Godzina emisji: 22.06

pr

Czytaj także

Zofia Turowska: Agnieszka Osiecka żonglowała słowami jak iluzjonista w cyrku

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2020 14:15
Agnieszka Osiecka była niezwykłą postacią: mistrzynią słowa, poetką, autorką niezliczonych przebojów i piosenek, felietonistką, a także dramatopisarką. W księgarniach właśnie pokazała się poświęcona jej książka "Osiecka. Nikomu nie żal pięknych kobiet" Zofii Turowskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Tyrmand. Pisarz o białych oczach" – biografia człowieka o tysiącu twarzy

Ostatnia aktualizacja: 24.10.2020 07:00
– Leopold Tyrmand pokazał w XX wieku, że można być wolnym niezależnie od okoliczności i Marcel Woźniak, podążając jego śladami, pokazuje nam, że to wszystko prawda – mówi Mateusz Matyszkowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

J.R.R. Tolkien: listy, które wiele tłumaczą

Ostatnia aktualizacja: 07.11.2020 07:00
Znakomity pisarz, znany i wielbiony jest przede wszystkim jako twórca fantastycznego Świata Śródziemia, był także niezwykle płodnym i ciekawym epistolografem. Jego obfita korespondencja z przyjaciółmi, również w większości literatami, okazuje się przy okazji znakomitym dopełnieniem jego książek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bruno Schulz: chwilę przed sukcesem, niedługo przed śmiercią

Ostatnia aktualizacja: 21.11.2020 06:45
W 1938 roku Bruno Schulz zawitał do Paryża. W tym samym roku był tam też Leopold Tyrmand. Z tego, co wiadomo, te dwie tak ważne dla polskiej kultury, choć zarazem tak diametralnie różne od siebie osoby nigdy się nie spotkały, chociaż, jak widać, bywały w tych samych miastach i miejscach.
rozwiń zwiń