Żyd, który traktował getto jak swoją własność

Ostatnia aktualizacja: 18.11.2011 11:01
Łódzkie getto to było miasto w mieście, w którym przeżycie z dnia na dzień stawało się coraz trudniejsze. Ukazała się książka poświęcona mianowanemu przez Niemców "królowi getta", postaci znienawidzonej przez Żydów.
Audio
  • Michał Nogaś o książce "Biedni ludzie z miasta Łodzi"
Chaim Mordechaj Rumkowski przemawia do mieszkańców łódzkiego getta
Chaim Mordechaj Rumkowski przemawia do mieszkańców łódzkiego gettaFoto: Wikimedia Commons/Domena Publiczna

Jeden z najważniejszych, szwedzkich pisarzy ostatnich lat Steve Sem-Sandberg przebrnął przez tysiące stron dokumentów, by napisać książkę o łódzkim getcie. Jego publikacja "Biedni ludzie z miasta Łodzi" właśnie ukazała się w Polsce. Najważniejszą postacią tej książki jest król getta, jak o nim mówiono, albo jak sam lubił się nazywać, Chaim Mordechaj Rumkowski.

Dla większości ocalałych Żydów był przestępcą wojennym i kolaborantem. W październiku 1939 roku przyjął nominację władz okupacyjnych i został przewodniczącym Judenratu, czyli żydowskiej rady starszych. Rumkowski całe getto zaczął traktować jak swoją własność, chciał by praca w fabrykach, w getcie przebiegała bardzo sprawnie. Wierzył, że w ten sposób uratuje łódzkich Żydów.

- Jego wiara we własne możliwości zaczęła owocować także czymś innym. Stworzył prawdziwy dwór, otaczał się klakierami. Mieszkał w rezydencji poza gettem, jeździł do swojego biura dorożką. Nie wahał się użyć przemocy wobec tych, którzy nie wypełniali jego rozkazów, nadużywał władzy do celów prywatnych. Znęcał się psychicznie nad pracownicami fabryk, dokonywał aktów przemocy seksualnej. Jego zaangażowanie w ratowanie dzieci okazało się interesowne - opowiada Michał Nogaś w "Trójkowym Znaku Jakości".

Początek książki, to wrzesień 1942 roku. Decyzją Niemców getto mieli opuścić starcy i dzieci. - Rumkowski miotał się, nikt tej decyzji z nim nie konsultował - opowiada Nogaś - Nie był w stanie uratować swoich ludzi i zaczynał właśnie rozumieć, że jest jedynie podwykonawcą planu nakreślonego przez hitlerowców.

"Trójkowy Znak Jakości" na antenie Trójki w każdy piątek o godz. 7.40. Zapraszamy.
usc

Czytaj także

Biała plama po warszawskim getcie

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2011 12:57
Trzy miliony metrów sześciennych gruzu - tylko tyle pozostało po tym, jak Niemcy zrównali stołeczne getto z ziemią. W książce "Spojrzenia na warszawskie getto" odtworzona została historia sześciu ulic i wojenne losy ich prześladowanych mieszkańców. Mija 68 rocznica powstania w getcie warszawskim (19.04).
rozwiń zwiń

Czytaj także

Warszawa pamięta o getcie

Ostatnia aktualizacja: 22.04.2011 12:05
Niemcy znieśli getto z powierzchni ziemi. Na zdjęciach lotniczych widać tylko księżycowy krajobraz - biały pył. Głębiej w przeszłość zajrzał Jacek Leociak, warszawiak i autor niesamowitego przewodnika "Spojrzenia na warszawskie getto".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ghetto Litzmannstadt - getto łódzkie. Funkcjonowało najdłużej w Europie

Ostatnia aktualizacja: 29.08.2020 05:55
76 lat temu rozpoczęto likwidację łódzkiego getta. Z ponad 70 tys. osób, które jeszcze w lipcu 1944 r. przebywały w getcie, ponad 60 tys. zamordowano w komorach gazowych KL Auschwitz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bunt Sonderkommando w Auschwitz-Birkenau

Ostatnia aktualizacja: 19.01.2015 06:00
W walce zginęło około 250 więźniów, wśród nich organizatorzy buntu. Około 200 ocalałych i zatrzymanych rozstrzelano wkrótce potem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tabu śmierci właśnie umiera

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2011 08:00
Piszą blogi, są bohaterami filmów dokumentalnych, udzielają się na portalach społecznościowych. W wywiadach mówią o zmaganiach z chorobą i umieraniem. Odchodzą odsłonięci, w otoczeniu anonimowych obserwatorów...
rozwiń zwiń

Czytaj także

Literatura najgorszych faktów

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2011 13:27
To książki, które ciężko się czyta, a później nie można o nich zapomnieć. W Dwójce omawiamy dwie ważne pozycje, poświęcone najtrudniejszym doświadczeniom ludzi XX wieku.
rozwiń zwiń