Papusza – poetka przeklęta, genialna, odrzucona

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2013 09:09
- Zachwycił się nią sam Julian Tuwim, chociaż ona nigdy nie uważała, że pisze wiersze. Jednak za popularność zapłaciła bardzo wysoką cenę – mówił o Bronisławie Wajs Michał Nogaś. Kobieta jest bohaterką nowej książki Angeliki Kuźniak zatytułowanej "Papusza”.
Audio
  • Michał Nogaś opowiada o książce "Papusza" (Trójkowy znak jakości/ Trójka)
Papusza (stoi) ok. 1930 r.
Papusza (stoi) ok. 1930 r.Foto: wikipedia/ CC/ www.muzeum.tarnow.pl/wydawnictwa/czytelnia/artykuly/papusza.html

Portret
Portret Papuszy (obraz K. Gierlińskiej)

Bronisława Wajs, po cygańsku nazywaną Papuszą (czyli lalką), to poetka odkryta przez Jerzego Ficowskiego i wynoszona na piedestał przez Juliana Tuwima. Jej wiersze, proste piosenki pełne tęsknoty za przyrodą, są do dzisiaj chlubą cygańskiego dziedzictwa.

– Książka Kuźniak to przejmująca, wzruszająca i kolorowa opowieść o życiu tej kobiety. Opowieść o artystce, która dosłownie wyszła ze swoimi piosenkami z lasu. Mówię piosenkami, bo Papusza nigdy nie nazywała swojej twórczości wierszami, ale właśnie piosenkami – mówił Michał Nogaś w audycji "Trójkowy znak jakości”.

Bronisława Wajs żyła w taborze, bardzo wcześnie wyszła za mąż i szybko została porzucona przez męża. Później wyszła za kolejnego, o wiele starszego mężczyznę, przeżyła też płomienny romans. - Żyła z wróżenia, kradzieży, opiekowała się rodziną, a pewnego dnia zainteresowało się... literkami. Zaczęła pytać o nie dzieci i uczyć się na własną rękę – opowiadał Michał Nogaś.

Posłuchaj rozmów o książkach "Z najwyższej półki" >>>

Gdy Jerzy Ficowski rozpoznał w niej poetkę i zrobiło się o niej głośno, została wyklęta przez swoich. Posądzenie o zdradę plemiennego kodeksu złamało Papuszy życie. Latami żyła w odosobnieniu i pogardzie. Ostracyzm odbił się głęboko na jej zdrowiu, również psychicznym. Gdy w 1987 roku zmarła, pochowano ją z dala od cygańskich mogił.

Angelika Kuźniak dotarła do unikalnych materiałów archiwalnych, które rzucają nowe światło na los legendy cygańskiej poezji. Pamiętnik Papuszy, jej listy do Jerzego Ficowskiego czy korespondencja z Julianem Tuwimem to także nieocenione źródło informacji dotyczących realiów życia polskich Cyganów. - Książka powstawała blisko 8 lat, bo tyle czasu zajęło autorce m.in. dotarcie do ludzi, którzy znali Papuszę i wejście do świata, który był jej domem – dodał Michał Nogaś.

Angelika Kuźniak będzie gościem Trójki w najbliższej audycji "Z najwyższej półki". Zapraszamy już w niedzielę po godz. 21.


"Trójkowy Znak Jakości" na naszej antenie w każdy piątek ok. 7.45; audycję przygotował Michał Nogaś. Zapraszamy do słuchania.

Jesienią w kinach pojawi się film o Papuszy, autorstwa Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauze.

(ei)

Zobacz więcej na temat: Angelika Kuźniak Cyganie
Zobacz także

Czytaj także

"Papusza" zachwyciła. Joanna Krauze opowie o filmie w Dwójce

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2013 17:36
W poniedziałkowym "Poranku Dwójki" gościć będziemy Joannę Kos-Krauze, współautorkę "Papuszy". Nowy polski film zebrał ostatnio bardzo dobre recenzje zagranicznych i polskich krytyków.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dla Romów świat pędzi za szybko: "Cygan to Cygan, a gadzio to gadzio"

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2013 11:12
- Przykro to mówić, ale cygańska starszyzna to ludzie bardzo słabo wykształceni albo wręcz zupełnie bez wykształcenia. I mam wrażenie, że oni dzisiejszego świata kompletnie nie rozumieją - mówi w "Klubie Trójki" Jacek Milewski, autor książki o Romach "Chyba za nami nie traficie”.
rozwiń zwiń