Jak nasi przodkowie przywoływali wiosnę?

Ostatnia aktualizacja: 20.03.2021 08:25
Kiedyś ludzie, a zwłaszcza Słowianie, byli bardzo blisko związani z naturą. Dla naszych przodków ważna była jej obserwacja przyrody. Patrzyli co się dzieje w naturze i przystosowywali się do tego.
Obchodzony w pierwszy dzień wiosny rytuał palenia Marzanny, bogini symbolizującej zimę i śmierć, jest jednym z prasłowiańskich obrządków, które przetrwały do naszych czasów
Obchodzony w pierwszy dzień wiosny rytuał palenia Marzanny, bogini symbolizującej zimę i śmierć, jest jednym z prasłowiańskich obrządków, które przetrwały do naszych czasów Foto: Anton Watman/Shutterstock.com

Biskupin skansen kurna chata Słowianie gród 1200 free.jpg
Na Podkarpaciu powstaje słowiański skansen

Szczególnie ważne były wszelkie momenty przełomów – jak właśnie wiosenna równonoc. Zauważono, że właśnie od tego dnia coś zaczyna się dziać w przyrodzie: kończy się zima, zaczyna się wiosna i nowe życie. Naszym przodkom wydawało się jednak, że wiosna nie przychodzi sama: zimę trzeba było pożegnać, wygonić, a wiosnę – przywołać.


Posłuchaj
04:11 TROJKA Zapraszamy na weekend 2021_03_20 08-17-22.mp3 Prasłowiańskie obyczaje wiosenne (Zapraszamy na weekend/Trójka)

– Wiosenna równonoc była jednym z najważniejszych świąt w kalendarzu właśnie dlatego, że rodziło się nowe życie – potwierdza Małgorzata Jaszczołt z Państwowego Muzeum Etnograficznego. – To były tzw. święta jare związane z bogiem Jaryłą, który wprowadza wiosnę. Słowo "gody" oznacza "rok", a "jare" – krzepkość – tłumaczy gość Trójki.

– Oczywiście wszystko, co wiemy, nie jest do końca pewne, bo jak wiadomo, nie pozostały żadne pisane ślady. Trochę się domyślamy, a trochę wiemy na podstawie innych przekazów – wyjaśnia.

Jednym ze zwyczajów, które kojarzymy z nadejściem wiosny, jest topienie Marzanny. Kim ona jest, skąd się wzięła? – Nazywana była też Morą, Moreną, Mamorieną, Mareną czy Marą i można powiedzieć, że była bóstwem ambiwalentnym. Kojarzona ze śmiercią, u Słowian była też utożsamiana z Ziemią – opowiada Małgorzata Jaszczołt. – Jej spalenie czy utopienie było raczej odesłaniem do sfery zaświatowej, gdzie egzystowała – dodaje.


***

Tytuł audycji: Zapraszamy na weekend
Prowadzi: Piotr Firan
Gość: Małgorzata Jaszczołt (Państwowe Muzeum Etnograficzne)
Data emisji: 20.03.2021
Godziny emisji: 8.17

pr

Czytaj także

Faras: nubijskie freski, które zachwyciły świat

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2021 14:00
Dokładnie 60 lat temu misja archeologiczna pod kierownictwem prof. K. Michałowskiego przybyła na tereny starożytnej Nubii. Prowadzone tam wykopaliska zaowocowały jednymi z najwspanialszych odkryć w historii polskiej archeologii. Z tej okazji Muzeum Narodowe w Warszawie przygotowało cykl wydarzeń naukowych i popularyzatorskich.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historycy zapraszają na lekcje muzealne... w internecie.

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2021 11:25
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie wychodzi do najmłodszych z ciekawą ofertą edukacyjną. Zaprasza na interaktywne zajęcia w internecie. By zdobyć zainteresowanie dzieci, zbudowano nawet specjalne studio telewizyjne. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Drzewa Warszawy". Nietypowy przewodnik po historii miasta

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2021 13:40
Miłość do dendrologii i historii połączona w jednej książce. "Drzewa Warszawy" to niezwykły przewodnik miejski po życiu ludzi i drzew. Autorzy stworzyli wyjątkową kronikę, w której wydarzenia z historii miasta opowiedzieli za pośrednictwem trzydziestu sześciu wyjątkowych roślin.
rozwiń zwiń