Emilia Plater: bohaterska i niezłomna

Ostatnia aktualizacja: 14.11.2020 06:30
W listopadzie, częściej niż zazwyczaj, mówimy o patriotyzmie, o wydarzeniach ważnych dla historii naszego kraju. Jest ku temu okazja: Święto Niepodległości. To dobry moment dla zrozumienia wyborów naszych przodków oraz tego, czym współcześnie jest dla nas patriotyzm.
Emilia Plater na czele kosynierów w 1831 roku - obraz Jana Rosena
Emilia Plater na czele kosynierów w 1831 roku - obraz Jana RosenaFoto: Domena publiczna

Wśród bohaterów walk rzadko pojawiają się kobiety. A jedną z tych najczęściej przywoływanych jest Emilia Plater, patronka jednej z ważniejszych ulic w centrum Warszawy. Ale czy przechodzący nią ludzie wiedzą, kim była?


Posłuchaj
04:27 2020_11_14 06_22_20_PR3_Program_obyczajowy.mp3 Emilia Plater: dziewica-bohater (Program obyczajowy/Trójka)

kazimierz wielki3 1200.jpg
O królu, który zostawił Polskę murowaną

Urodzona w Wilnie w 1806 roku, Emilia pochodziła ze znanej i bogatej rodziny Platerów. Niestety, ojciec hulaka, Franciszek Ksawery Plater, sprawił, że dzieciństwa nie miała udanego: w wieku 10 lat wraz z matką wyprowadziły się i zamieszkały u Izabeli Zyberk-Plater w okolicach Dyneburga w Inflantach Polskich.

Inteligentna, wszechstronnie wykształcona i mająca zdolności językowe Emilia została wychowana w patriotycznym duchu. Jej ulubioną lekturą była ponoć "Grażyna" Adama Mickiewicza, a wzorem do naśladowania: Joanna D'Arc. Doskonale przy tym jeździła konno, strzelała z pistoletu i walczyła szablą.

Szczególnie te ostatnie umiejętności przydały się, kiedy wybuchło Powstanie Listopadowe, do którego natychmiast przystąpiła. Obcięła długie, piękne włosy, przywdziała męski strój i uzbrojona w parę pistoletów, na czele sformowanego przez siebie oddziału partyzanckiego składającego się z 280 strzelców, 60 kawalerzystów i kilkuset chłopów kosynierów, ruszyła do walki.

Po początkowych sukcesach, rosyjska machina wojenna pokazała swoją siłę, a jej oddział został rozbity. Dzielnie walczyła u boku generała Chłapowskiego, jednak jej poświęcenie nie mogło odwrócić losów powstania. Wyczerpana wielomiesięcznymi działaniami wojennymi traciła siły. Zmarła 23 grudnia 1831 roku w dworze Ignacego Abłamowicza w Justianowie na dzisiejszej Litwie. Miała 25 lat.

 

Adam Mickiewicz - Śmierć Pułkownika/YouTube Polska Poezja


***

Tytuł audycji: Program obyczajowy
Prowadzi: Anna Popek
Data emisji: 14.11.2020
Godzina emisji: 6.22

pr

Czytaj także

Polscy Tatarzy – co po nich ocalało?

Ostatnia aktualizacja: 28.07.2020 22:00
"U nas każdy jest prorokiem. O Tatarach w Polsce" – pod takim tytułem 22 lipca ukazała się książka Bartosza Panka. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Duńska mistrzyni pędzla rodem z Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 19.09.2020 06:30
Kobieta, która łamała konwenanse swojej epoki, a jej wspaniały talent zaprowadził ją na arystokratyczne i królewskie dwory Europy. Choć urodziła się w Warszawie, w Polsce nie jest szczególnie znana. Za to w Danii jest uznawana za jedną z gwiazd XIX-wiecznego malarstwa.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Strażnicy polskiej tradycji, kultury i niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2020 22:15
Narodowe Święto Niepodległości ustanowiono dopiero w 1937 roku: niemal dwie dekady po tym, gdy po 123 latach zaborów odrodziła się Polska. Minęło jednak kolejnych osiem lat i na mocy ustawy Krajowej Rady Narodowej z 22 lipca 1945 roku święto zniesiono. Przywrócono je dopiero w okresie transformacji, w 1989 roku. Kto w czasach niebytu i zniewolenia był nośnikiem tego, co polskie?
rozwiń zwiń