"Z najwyższej półki": Dehnel, Krall, Kowalewski, Łuka

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2014 20:09
Przed nami ważny tydzień dla miłośników książek! Pod Wawelem rozpoczyna się Festiwal Conrada, przed nami także 18. Międzynarodowe Krakowskie Targi Książki. To czas obfitujący w nowości (w czwartek – wreszcie – premiera "Ksiąg Jakubowych" Olgi Tokarczuk!). O niektórych z nich mówiliśmy w Trójce.
Audio
  • Dehnel, Krall, Kowalewski, Łuka (Z najwyższej półki/ Trójka)
Fragment okładki książki Matka Makryna
Fragment okładki książki "Matka Makryna"Foto: mat. prom.

"To była ciężka, ale niezwykle interesująca praca. Zajęła mi pięć lat” - mówi Jacek Dehnel w przededniu premiery swojej nowej książki "Matka Makryna".

/

To historia niezwykłej, tak to trzeba napisać, kobiety, w opowieść której uwierzyły tysiące osób. Historia wywodzącej się ze społecznych nizin ofiary przemocy domowej, która - dzięki sprytowi i umiejętności oddziaływania na innych - doszła do najwyższych zaszczytów. Ogłosiła się zakonnicą, przełożoną sióstr bazylianek w Mińsku, obrończynią wiary, udręczoną przez Moskali i zdradzieckich biskupów grekokatolickich, którzy przyjęli prawosławie, katowaną, cudem ocaloną z siedmioletniej katorgi w Witebsku.

Gdy pieszo, uchodząc z Litwy, dotarła do Poznania - dano wiarę jej opowieściom. Stała się męczennicą swoich czasów, bohaterką, która nie ugięła się, nie bała się mąk (straszliwych, jak wynikało z jej spowiedzi), trwała w wierze i oporze przeciwko decyzjom cara i jego urzędników. Z polecającymi listami udała się następnie do Paryża, gdzie środowisko polskiej emigracji (w tym Słowacki, który poświęcił jej poemat) uległo jej... czarowi. Pisały o niej gazety, zapraszano ją na salony. A Makryna Mieczysławska (Irena Wińczowa) musiała uważać, by nie pomylić faktów, kolejności zdarzeń, nazwisk sióstr w tej wymyślonej przez siebie historii...

Z Paryża autorka wielkiej mistyfikacji udała się do Rzymu, gdzie przyjął ją papież. Jemu również opowiedziała o prześladowaniach mniszek z Mińska, w Watykanie opowieść Makryny także zrobiła wrażenie. Dopiero później zaczęto sprawdzać fakty, ale...

Mieczysławska otrzymała klasztor, w którym mieszkała do śmierci - w 1869 roku. Historia jej życia i ucieczki przed biedą, prześladowaniem, opowieść o wykreowanych przez nią zdarzeniach, zapis mąk, których miała doznać ona i inne siostry bazylianki - to wszystko jeszcze przez lata budziło emocje, które Kościół starał się stopniowo wyciszać.

Pozostaje pytanie: co takiego miała w sobie prosta kobieta z Wilna, żona oficera, że udało jej się przekonać do siebie wysokich dostojników, zawładnąć duszami wielu osób? Że, wychodząc z audiencji u Ojca Świętego, to ona - a nie on - błogosławiła tłumy?

Rozmawialiśmy o tej historii, o języku powieści, o spojrzeniu na sprawę Makryny po blisko dwustu latach. Jacek Dehnel był gościem "Z najwyższej półki"!

Odwiedziła nas także Julianna Jonek, szefowa nowego wydawnictwa "Dowody na istnienie". Powstało ono przy Instytucie Reportażu i ma przypominać, wznawiać klasykę polskiego non-fiction. - Będziemy publikować kilka książek rocznie, to będą ważne tytuły najważniejszych polskich reporterów naszych czasów - mówi Jonek.

mat.
mat. wyd. DNI

Oficyna, współtworzona przez - między innymi - Mariusza Szczygła i Wojciecha Tochmana, debiutuje... wznowieniami dwóch świetnych książek: "Nie oświadczam się" Wiesława Łuki (o tej książce mawia się, że to polskie "Z zimną krwią" - ja dodam, że Truman Capote lepiej by tego nie napisał...) i "Na wschód od Arbatu" Hanny Krall (tom jest wynikiem pobytu znakomitej reporterki w ZSRR pod koniec lat 60. XX wieku).

Te i kolejne tytuły ukażą się w serii "Faktyczny Dom Kultury" z Trójkowym Znakiem Jakości. (W listopadzie ukaże się wznowienie "Nocy generała" Gabriela Meretika.)

Gościem "Z najwyższej półki" był także znakomity aktor Krzysztof Kowalewski. Przed tygodniem, w piątkowej audycji Wojciecha Manna, opowiadałem o "Takiej zabawnej historii" - pierwszym wywiadzie-rzece, który z odtwórcą roli naszego Trójkowego pana Sułka przeprowadził Juliusz Ćwieluch.

Krzysztof
Krzysztof Kowalewski i Michał Nogaś

Tym razem PS w wykonaniu samego bohatera. O tym, jak wyglądało jego dzieciństwo, jaka atmosfera panowała w Kielcach w przeddzień pogromu ludności żydowskiej w 1946 roku i o tym, jak został... uroczym chamem w słuchowisku Jacka Janczarskiego, Kowalewski opowiedział w tym wydaniu programu.

Nadchodzący tydzień przyniesie nam "Księgi Jakubowe", długo oczekiwaną nową powieść Olgi Tokarczuk.  W s p a n i a ł ą  ! ! !  Oficjalna premiera w czwartek, 23 października. Tego dnia pisarka będzie gościem audycji "Do południa", którą nadamy z Krakowa – z Festiwalu Conrada (www.conradfestival.pl).

Tak
Tak wyglądają "Księgi Jakubowe" (fot. M. Nogaś)

O książce opowiemy także w piątek w "Trójkowym Znaku Jakości".

Od poniedziałku na profilu FB "Z najwyższej półki" trwa tydzień "Ksiąg Jakubowych", uważni czytelnicy-goście strony będą mogli zdobyć egzemplarze! Polecam: www.facebook.com/znajwyzszejpolki

Zapraszam do wysłuchania audycji,

Michał Nogaś

ksiazki@polskieradio.pl

Czytaj także

W "Z najwyższej półki" najmłodszy Booker w historii!

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2014 13:12
- Myślę, że określiłabym siebie jako samotnika w wielu znaczeniach tego słowa. Bardzo lubię być sama. Gdy piszę, zbyt częsty kontakt z innymi bywa dla mnie trudny do zniesienia - mówiła Michałowi Nogasiowi Eleanor Catton. Autorka znakomitej powieści "Wszystko, co lśni" gościła w "Z najwyższej półki".
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Kroniki" Boba Dylana. Historia osobista jak jego piosenki

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2014 14:37
Właśnie trafia do księgarń pierwszy tom kronik pisanych przez Boba Dylana. Jest to opowieść o tym, w jaki sposób artysta stał się głosem pokolenia, jednym z najważniejszych muzyków, autorów tekstów i pieśniarzy naszych czasów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pierwszy wywiad-rzeka z Krzysztofem Kowalewskim

Ostatnia aktualizacja: 10.10.2014 16:00
- To rozmowa z wybitnym aktorem, od lat związanym z Trójką. To on z wdziękiem, olbrzymim wyczuciem i zaangażowaniem wcielił się w postać nie do końca rozgarniętego, niedobrze wychowanego, niekulturalnego mężczyzny,czyli Pana Sułka - tak Michał Nogaś mówi o Krzysztofie Kowalewskim, bohaterze książki "Taka zabawna historia".
rozwiń zwiń