Wszystko, co warto wiedzieć o słuchaniu

Ostatnia aktualizacja: 09.07.2020 12:29
Co to znaczy słyszeć i czym słyszenie różni się od słuchania? Czy potrafimy słuchać także bez towarzyszącego dźwiękowi obrazu? Jak ćwiczyć słuch? Te i inne pytania zadawał Michał Margański – autor środowej audycji "Nauka słuchania" ekspertom z różnych dziedzin.
Grafika ilustracyjna
Grafika ilustracyjnaFoto: shutterstock.com/Rvector

ucho muzyka dźwięk słuchanie 1200.jpg
Czy głośne słuchanie powoduje, że słyszymy więcej?

Słyszeć a słuchać

Wydaje się, że to prawie to samo, a jednak "prawie" robi tu wielką różnicę. – Różnica jest kolosalna – potwierdza językoznawczyni prof. Katarzyna Kłosińska. – "Słyszeć coś" to znaczy odbierać jakieś dźwięki, ale biernie. To tak, jak czytanie bez zrozumienia. Natomiast "słuchać" znaczy odbierać dźwięki i zastanawiać się nad nimi, przeżywać je. Można powiedzieć, że ktoś słyszy muzykę, ale jej nie słucha – wyjaśnia. 

Posłuchaj
05:42 2020_07_09-09-47-24_Byle do_13_sluchanie_1.mp3 Słuchanie ze zrozumieniem – co to oznacza? (Byle do 13/Trójka)

 

Przyjmując te definicje, według badań większość z nas jest w stanie "wysłuchać" pierwszych dziesięciu minut wykładu, potem nasza koncentracja się zmniejsza, a pod koniec już tylko bezmyślnie "słyszymy". Jednak słuchanie ze zrozumieniem można ćwiczyć, np. słuchając muzyki – im dłuższy album, tym wyższy poziom ćwiczeń.

– Celebracja słuchania i uwaga, z jaką podchodzimy do muzyki, jest bardziej wytwarzana, kiedy słuchamy muzyki z płyt krótszych niż z pełnych albumów. Ten krótki czas, jaki mamy na wysłuchanie tego, co przychodzi do nas z głośników, powoduje w nas psychologiczny imperatyw, który każe nam bardziej się na tej muzyce skupić – mówi Marek Horodniczy, dziennikarz publicysta i wydawca w Narodowym Centrum Kultury.

Zobaczyć słuchając

W 2011 roku w Polsce zadebiutowała Niewidzialna Wystawa. Niewidzialna, bo mogliśmy poznawać ją za pomocą wszystkich zmysłów oprócz wzroku. Panujące tam egipskie ciemności sprawiają, że nasz narząd wzroku "wariuje" i sprawia, że widzimy kolory czy kształty, które rzeczywiście nie występują w danej przestrzeni. Wniosek z tego prosty – dużo bardziej możemy polegać na słuchu.

Niewidzialna Wystawa Foto: Marek Młynarczyk Niewidzialna Wystawa Foto: Marek Młynarczyk
Posłuchaj
04:03 2020_07_09-11-20-03_Byle_do_13_sluchanie_2.mp3 Wystarczy zamknąć oczy… i słyszymy więcej (Byle do 13/Trójka)

– Tak naprawdę dużo więcej możemy zobaczyć, słuchając – stwierdził Sebastian Grzywacz z Fundacji Ponad Słowami Człowiek, który jest osobą niewidomą. – To piękne, kiedy rozmawiam z ludźmi, w ich głosie słyszę, gdy konfabulują, żartują, używają ironii czy sarkazmu. Dostrzegam więcej rzeczy, niż kiedyś dostrzegałem. Słyszę, jak żyje łąka, jak się "trzęsie" – opowiada.


Wzrokowcy i słuchowcy

O tym, czy należymy do pierwszej, czy do drugiej grupy, decyduje dominacja jednej z półkul mózgowych. Czasem nasza nieumiejętność zapamiętywania na podstawie słuchu nie przeszkadza nam w życiu, ale kiedy jednak daje nam się we znaki, możemy poddawać nasz mózg treningowi.


Posłuchaj
04:54 9 lipiec 2020 12_12_24_Byle_do_13_słuchanie 3.mp3 Jak trenować mózg, by "słyszał" lepiej? (Byle do 13/Trójka)

– Trzeba jeszcze więcej dyktować, przepisywać – mówi Aneta Połynka, audiofonolog, protetyk słuchu i logopeda. – Nie bez przyczyny niektórzy nie potrafią uczyć się języków obcych. To też jest często związane z zaburzeniami przetwarzania dźwięku. Audiologicznie możemy słyszeć dobrze, natomiast słuchanie nie zawsze nam wychodzi. Nasz mózg jest w stanie to wyćwiczyć – przekonuje.

***

Tytuł audycji: Byle do 13
Prowadzi: Michał Margański 
Data emisji: 9.07.2020
Godziny emisji: 9.47, 11.20, 12.12

Czytaj także

Czy więcej znaczy lepiej? O gramaturach płyt winylowych

Ostatnia aktualizacja: 04.12.2019 11:40
Na gramaturę zwraca uwagę niejeden fascynat płyt analogowych. Czasem można dojść do wniosku, że waga ma istotny wpływ na jakość brzmienia, zwłaszcza gdy specjaliści od marketingu dużą czcionką obwieszczają, że dany album wytłoczono na 180-gramowym winylu. Rodzi się zatem pytanie – czy waga naprawdę ma znaczenie?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michał Margański odsłuchuje "Discovery" Daft Punk w 19. rocznicę premiery

Ostatnia aktualizacja: 26.02.2020 11:40
19 lat temu, czyli 26 lutego 2001 roku, do sklepów trafiła druga płyta duetu Daft Punk. To właśnie od czasu wydania "Discovery" dwudziestokilkuletni wtedy Guy-Manuel de Homem-Christo i Thomas Bangalter zaczęli nosić swoje słynne kaski i uniformy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michał Margański o musicalowej wersji "Wojny światów"

Ostatnia aktualizacja: 22.04.2020 14:25
– Dziś poza słuchaniem muzyki, odbędziemy podróż w czasie – tymi słowami Michał Margański rozpoczął swoją opowieść o albumie "Wojna światów" Jeffa Wayne'a.
rozwiń zwiń