Pałac jak z bajki, który popadł w ruinę. Rezydencja Schaffgotschów w Kopicach

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2021 12:00
18 kwietnia to Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków. Jedną z budowli niesłusznie zapomnianych przez historię jest XIX-wieczny pałac w Kopicach na Górnym Śląsku. Z okazji wydania albumu "Kopice – historia utraconego piękna" w "Leniwym przedpołudniu" posłuchaliśmy o dziejach pałacu i jego niezwykłej właścicielce. 
Pałac w Kopicach
Pałac w KopicachFoto: PAP/Sławomir Mielnik

Posłuchaj
48:47 2021_04_18 11_08_09_PR3_Leniwe_przedpoludnie.mp3 Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków. Zapomniana historia pałacu Schaffgotschów w Kopicach (Leniwe przedpołudnie/Trójka)

 

Historia jak z bajki 

Album "Kopice – historia utraconego piękna" Janusza Dobesza i Irmy Koziny pod redakcją Macieja Mischoka to teksty i wspomnienia poświęcone pałacowi, a także setki zdjęć. Dzięki nim poznajemy to wyjątkowe założenie pałacowo-parkowe takim, jakim było w momencie rozbudowy, która zaczęła się w drugiej połowie XIX wieku.

Historia pałacu w Kopicach rozpoczyna się jak w bajce. Owdowiała Antonina, żona ubogiego komornika Jana Gryzika, jest w trudnej sytuacji finansowej, a musi zapewnić byt dwóm córkom. Decyduje się oddać starszą z nich – wówczas czteroletnią Joannę, na wychowanie wielkiemu przemysłowcowi Karolowi Goduli. Bogacz szybko wciela się w rolę przybranego ojca i nawiązuje z dzieckiem więź. Niestety umiera, gdy Joanna ma sześć lat. 

Dziecko otrzymuje w spadku całą fortunę Goduli. Dzięki wykształceniu i smykałce do zarządzania już dorosła Joanna staje się jedną z najbogatszych dam Europy. Nie przeszkodzili jej nawet pominięci, żądni śmierci rywalki, spadkobiercy, przed którymi musiała ukrywać się w klasztorze sióstr urszulanek. 

"Kopice – historia utraconego piękna" "Kopice – historia utraconego piękna"

Czasy świetności

W 1858 roku Joanna Gryzik została żoną Hansa Ulricha. – Stają się oni jednym z najwspanialszych małżeństw ówczesnych czasów, dożywając złotych godów – powiedział współautor albumu Maciej Mischok. Małżonkowie zamieszkują w Kopicach, gdzie przez 50 lat powstaje niezwykła rezydencja. Największa wieża była po stronie hrabiny Joanny, co świadczy o tym, że to ona zarządzała majątkiem. Oprócz tego w skład posiadłości wchodziły sala rycerska z przeszklonym dachem, sala balowa, kaplica oraz 63-hektarowy ogród zaaranżowany w stylu angielskim, ozdobiony aż 1432 rzeźbami.

Wnętrze pałacu w Kopicach w 1910 roku  Foto: Polona Wnętrze pałacu w Kopicach w 1910 roku Foto: Polona

Jaka jest przyszłość pałacu w Kopicach?

Czasy świetności Kopic zakończyły się wraz z II wojną światową – Schaffgotschowie wyjechali, a stan opustoszałych wnętrz ulegał pogorszeniu. Dziś pałac, choć wpisany do rejestru zabytków, jest ruiną. Dzięki Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Kopicach powstało mauzoleum, udało się też ekshumować ciała Joanny i pozostałych członków rodziny. Czy kiedyś uda się przywrócić rezydencję do przyzwoitego stanu?

– Pałac to bardzo duże pieniądze, ale nadzieja jest. Razem z parafią organizuję coroczne sprzątanie pałacu i parku. Został on zabezpieczony, by nie ulegał dalszemu pogorszeniu – opowiada Maciej Mischok.

Pałac w Kopicach / Schloss Koppitz 2019/Pałac w Kopicach 

Ponadto w audycji:

  • z jakimi problemami dzwonimy najczęściej do Telefonu Zaufania? Odpowiedzi na to pytanie szukaliśmy z prawnikiem i wolontariuszem Andrzejem Dramińskim;
  • o tym, dlaczego teraz, gdy czas dziecka wypełnia w takim stopniu internet, tak ważny jest jego kontakt z tradycyjną książką.

***

Tytuł audycji: Leniwe przedpołudnie
Prowadzi: Anna Popek
Goście: Maciej Mischok (autor albumu "Kopice – historia utraconego piękna"), Andrzej Dramiński (prawnik, wolontariusz Telefonu Zaufania)
Data emisji: 18.04.2021
Godzina emisji: 11.08

kr

Czytaj także

Wiosna w parkach i ogrodach. Czy widać już jej oznaki?

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2021 12:05
W biegu trudno zauważyć subtelne zmiany, które pojawiają się w przyrodzie o tej porze roku. Warto się jednak zatrzymać i dokładnie przyjrzeć. Co możemy zobaczyć? W programie "Leniwe przedpołudnie" opowiadał o tym profesor Arkadiusz Nowak z Ogrodu Botanicznego w Powsinie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wielkanocna symbolika, obrzędy i zwyczaje

Ostatnia aktualizacja: 04.04.2021 12:15
Wielkanoc to jedno z najstarszych i najważniejszych świąt chrześcijańskich: pierwsze obchody upamiętniające mękę, śmierć, a przede wszystkim zmartwychwstanie Jezusa miały miejsce już w II wieku. M.in. o dawnych zwyczajach wielkanocnych rozmawiała ze swoimi gośćmi Anna Popek w "Leniwym przedpołudniu".
rozwiń zwiń

Czytaj także

(Nie)leniwe rozmowy o muzyce i literaturze

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2021 12:15
Prawdziwie wiosenne leniwe przedpołudnie, kiedy ptaki śpiewają i słońce wreszcie przygrzewa, to doskonały czas, aby spokojnie i niespiesznie acz dociekliwie porozmawiać o muzyce i literaturze. Tym bardziej że do swojej audycji Anna Popek jak zwykle zaprosiła bardzo ciekawych gości.
rozwiń zwiń