Rodzic swoich rodziców, czyli dziecko sparentyfikowane

Ostatnia aktualizacja: 30.08.2021 07:44
Każdy rodzic cieszy się, gdy jego dziecko mimo młodego wieku cechuje się wyjątkową odpowiedzialnością i empatią. Istnieje jednak granica, po której przekroczeniu dziecko przestaje być dzieckiem, co prowadzi do dużych emocjonalnych obciążeń w późniejszym życiu. W psychologii takie maluchy są określane mianem dzieci sparentyfikowanych.
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: shutterstock/Oksana Kuzmin

oszczędzanie pieniądze dziecko dorosły 1200.jpg
"Strefa rodzica". Edukacja finansowa dzieci

Za dużo odpowiedzialności, za mało gratyfikacji

Jak wyjaśnia psycholog dziecięcy Renata Sikorska, do pewnego rodzaju traumy u dziecka może prowadzić długotrwałe poczucie odpowiedzialności, jaką przyjmuje ono w stosunku do swoich rodziców czy rodzeństwa, połączone z brakiem wynagrodzenia za swoje poświęcenie.

– To, że uczymy dzieci pewnych zachowań, jak odpowiedzialność czy empatyzowanie, jest w porządku. Wszystko zależy od tego, czy dajemy im gratyfikację, czyli doceniamy to, co one wykonują. Jeżeli dziecko nie jest w stanie zidentyfikować sytuacji jako trudnej, odnosi to do siebie jako brak umiejętności – dodaje.

Posłuchaj
03:10 Pora Na Trojke parentyfikacja 2021_08_30-07-39-49.mp3 Parentyfikacja – czym charakteryzuje się to zjawisko? (Pora na Trójkę)

 

Zamiana ról

Do sparentyfikowania dziecka doprowadzają dorośli ambitni i o wysokich wymaganiach, ale przede wszystkim rodzice borykający się z wszelkiego rodzaju uzależnieniami, którzy, zajęci swoim nałogiem, zrzucają odpowiedzialność za prowadzenie domu na dzieci. Jest to scenariusz, który powtarza się niezwykle często. Skąd to wynika?

– Rodzina, tak jak i natura, nie lubi pustki – mówi Robert Banasiewicz, pedagog i terapeuta uzależnień. – System, czyli rodzina, to coś, co ma ogromną energię. Jeżeli któraś rola jest zaniedbana, ktoś tę rolę musi wypełnić. System do tego wypełnienia powybiera sobie innych, na przykład dzieci – wskazuje specjalista.

"Każdy woli coś innego"

Zakładając jednak, że dziecko wychowuje się w dobrze funkcjonującej rodzinie, jakie obowiązki powinno przejmować, by rozwijało się prawidłowo? – Stawianie za dużych celów powoduje, że dziecko się zniechęca – podkreśla psycholog dziecięcy Aleksandra Pronobis-Polatyńska. – To ważne, żeby tym się podzielić na zasadzie "komu jest do czego bliżej". Na przykład ja nie lubię zmywać, ale mogę odkurzać. Każdy woli coś innego. Podobnie jest z dzieckiem. Ono nie wszystko może lubić, ale coś może sprawiać mu ogromną frajdę – tłumaczy.

SHUS - Wykład:"Parentyfikacja - doświadczenie odwrócenia ról w rodzinie...." - mgr Barbara Chojnacka/Wydział Humanistyczny

***

Tytuł audycji: Pora na Trójkę
Prowadzi: Łukasz Ciechański
Autor materiału reporterskiego: Paweł Turski
Data emisji: 30.08.2021
Godzina emisji: 7.39

kr

Czytaj także

Międzynarodowy Dzień Przyjaźni. Jak pandemia wpłynęła na nasze relacje?

Ostatnia aktualizacja: 30.07.2021 06:51
Od 2011 roku 30 lipca to Międzynarodowy Dzień Przyjaźni. Pandemia i spowodowany nią lockdown wystawiły nasze relacje z przyjaciółmi na ciężką próbę. W zmodyfikowaniu ich charakteru niebagatelną rolę odegrały komunikatory internetowe. – Pandemia domknęła etap cyfrowej rewolucji. Doszło do olbrzymich przeobrażeń – powiedział dr Jakub Kuś z Uniwersytetu SWPS.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Leworęczność ma swoje zalety. Z czym na co dzień mierzą się leworęczni?

Ostatnia aktualizacja: 13.08.2021 08:40
Dziś Międzynarodowy Dzień Osób Leworęcznych. Jak szacują eksperci, lewej ręki, jako dominującej, używa około 8–15 procent populacji. Z czym muszą na co dzień mierzyć się w świecie zdominowanym przez praworęcznych? Z jakimi trudnościami się spotykają? 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szczepionka dla licealisty (i nie tylko). Trwa akcja "Wolę się zaszczepić"

Ostatnia aktualizacja: 27.08.2021 06:55
"Wolę się zaszczepić" – pod taką nazwą 27 sierpnia startuje akcja zachęcająca do szczepień uczniów dwóch szkół średnich na warszawskiej Woli. Przygotowania trwały od połowy lipca, a wszystko po to, by rozpocząć szczepienia przed pójściem uczniów do szkoły.
rozwiń zwiń