W trzecim roku pokoju nadal toczyła się walka władzy z nadania Moskwy z tymi, którzy tej władzy nie chcieli się podporządkować. Na śmierć zostali skazani: komendant Narodowych Sił Zbrojnych Stanisław Kasznica oraz legenda polskiego podziemia rotmistrz Witold Pilecki. Toczył się proces działaczy Stronnictwa Narodowego. Aresztowano Zygmunta Szendzielarza - dowódcę 5. Wileńskiej Brygady AK.
W celu indoktrynacji młodego pokolenia powołano paramilitarną "Służbę Polsce". Organizacje młodzieżowe scalono w Związek Młodzieży Polskiej. Zamknięto chrześcijańsko-demokratyczny "Tygodnik Warszawski". Rozpoczął się pokazowy proces 6 działaczy socjalistycznych oskarżonych o szpiegostwo. Był wsparciem kampanii zjednoczeniowej, której cel to wchłonięcie PPS przez PPR. 21 grudnia 1948 roku Kongres Zjednoczeniowy PPR i grupy rozłamowej z PPS podjął uchwałę o utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zanim to nastąpiło, w kierownictwie PPR doszło do konfliktu, w wyniku którego na przełomie sierpnia i września Władysław Gomułka, z zarzutem odchylenia prawicowo-nacjonalistycznego, został pozbawiony funkcji szefa partii na rzecz Bolesława Bieruta. Ponadto PPR potępiła niezależną od Moskwy politykę Komunistycznej Partii Jugosławii oraz zapowiedziała kolektywizację wsi, walkę z tzw. kułakami, czyli bogatymi chłopami.
Rok 1948 przyniósł też I kolarski Wyścig Pokoju na trasie Warszawa-Praga. We Wrocławiu odbył się Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju z udziałem m.in. małżeństwa Joliot-Curie i Picassa. Specjalny list przysłał Albert Einstein. W trakcie kongresu doszło do konfliktu delegacji sowieckiej z zachodnimi intelektualistami. Na uchodźstwie tymczasem odbywały się zjazdy różnych sił politycznych II Rzeczpospolitej i próby porozumienia.
Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania.
***
Tytuł audycji: Historia żywa
Prowadzi: Dorota Truszczak
Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)
Data emisji: 16.12.2019
Godzina emisji: 21.09
ag/kh