Zawiera także wizję Warszawy jej marzeń za dwadzieścia lat: pięknego, nowoczesnego miasta, z metrem, bez małych sklepów, ale z pięknymi magazynami, dwunastoma mostami, miasta w którym nie ma żebraków.
Powstanie Warszawskie. Serwis specjalny Polskiego Radia
W Polsce pamiętnik został ogłoszony drukiem dwukrotnie – w 1969 i 1985 roku. Najpierw ze wstępem Lesława Bartelskiego, następnie Jarosława Iwaszkiewicza. Mimo to Wanda Przybylska pozostaje znana nielicznym w naszym kraju. Kim była Wanda Przybylska? Dlaczego jest zapomniana?
- Wanda jest jedną z najboleśniej dla naszej kultury zapomnianych postaci - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Bohdan Urbankowski autor książki zatytułowanej "Gniazdo Polskie. Wspólna pamięć narodu", w której jeden z rozdziałów poświęcił czternastolatce. - Zapowiadała się na naprawdę wybitną polską pisarkę - dodaje.
20:17 2020_08_18 19_06_03_PR1_EUREKA.mp3 Wanda Przybylska - zapomniana bohaterka (Eureka/Jedynka)
Pisać zaczęła mając 11-12 lat. - Dziewczyna miała fascynująco otwarty umysł i orientowała się w wydarzeniach historii przeszłej i bieżącej o wiele lepiej niż wielu dorosłych - mówi dr Urbankowski. - To pamiętnik, w właściwie dziennik, dziewczyny nad wiek rozwiniętej. Myślę, że okupacja spowodowała coś, co można nazwać przyspieszonym rozwojem - ocenia rozmówca Doroty Truszczak.
***
Starsza siostra Wandy ps. "Iga" była sanitariuszką w szpitalu polowym zgrupowania "Chrobry II" przy ul. Mariańskiej 1.
Rodzice dziewcząt Zdzisław i Jadwiga Przybylscy byli nauczycielami. W czasie okupacji mieszkali w Warszawie, przy ul. Pańskiej 6. Od 1942 roku do wybuchu Powstania Warszawskiego ukrywali w swoim mieszkaniu dwie Żydówki (siostry Marię i Julię Szliferstein).
Pamiętnik Wandy zainspirował Henryka Grynberga do odszukania Przybylskich i do wystąpienia o uznanie ich za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Wanda Przybylska poległa 4 września 1944 r. śmiertelnie raniona odłamkiem pocisku podczas ucieczki z płonącego klasztoru sióstr urszulanek przy ul. Gęstej.
Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.
***
Tytuł audycji: Eureka
Prowadzi: Dorota Truszczak
Gość: dr Bohdan Urbankowski (poeta, eseista, dramaturg i filozof)
Data emisji: 18.08.2020
Godzina emisji: 19.06
Jedynka/1944.pl/kh