Ocena według skali Apgar opiera się na sprawdzeniu pięciu głównych parametrów świadczących o kondycji noworodka. Są nimi: oddychanie, czynność serca, zabarwienie skóry, napięcie mięśni i odruchy fizjologiczne.
Każdy parametr jest oceniany w skali od 0 do 2 punktów. Łączna suma punktów określa kondycję noworodka.
Taka ocena obejmuje:
- czynność serca (jeśli jej nie ma - 0 pkt, poniżej 100 uderzeń na minutę - 1 pkt, powyżej 100/min - 2 pkt). Czynność serca powinna być liczona co najmniej przez 30 sekund;
- czynność oddechową (nieobecna - 0 pkt, zwolniona lub nieregularna - 1 pkt, aktywne ruchy - 2 pkt);
- napięcie mięśniowe (wiotkie - 0 pkt, obecne - 1 pkt, aktywne ruchy - 2 pkt). W razie niedotlenienia napięcie mięśniowe ulega osłabieniu aż do całkowitego zwiotczenia;
- reakcja na wprowadzenie cewnika do nosa - w ten sposób sprawdza się odruchy (brak - 0 pkt, grymas - 1 pkt, kichanie - 2 pkt)
- zabarwienie skóry (blada - 0 pkt, sinica obwodowa - 1 pkt, różowa - 2 pkt). Często zaraz po urodzeniu występuje sinica obwodowa, co powoduje, że większość noworodków otrzymuje tylko 1 punkt za kolor skóry, stąd tylko 15 proc. wszystkich noworodków w pierwszej minucie życia uzyskuje 10 punktów Apgar.
NAUKA w portalu PolskieRadio.pl
Obowiązkiem osoby zajmującej się noworodkiem na sali porodowej jest zważenie go i dokonanie pomiaru długości ciemieniowo-siedzeniowej, obwodów: głowy, klatki piersiowej i brzucha. Wszystkie wyniki są odnotowywane w dokumentacji medycznej.
Ocena wykonywana jest dwa razy lub cztery. Ocenę noworodka lekarz wykonuje dwukrotnie: w pierwszej i piątej minucie życia - u noworodków urodzonych w stanie dobrym (które otrzymały 8-10 pkt Apgar) i czterokrotnie: w pierwszej, trzeciej, piątej i dziesiątej minucie życia - u noworodków urodzonych w stanie średnim (4-7 pkt Apgar) i ciężkim (0-3 pkt Apgar).
Stan noworodka oceniamy jest jako dobry, jeżeli punktacja w skali Apgar wynosi 8-10 punktów, średni gdy wynosi ona 4-7 punktów i zły przy punktacji poniżej 4 punktów.
U noworodków, którym przypisano w piątej minucie co najmniej 5 punktów w skali Apgar zaleca się, jeśli to możliwe, przeprowadzenia badań gazometrycznych w próbce krwi pobranej z tętnicy pępowinowej z zamkniętego zaciskami odcinka pępowiny. Znaczenie może też mieć badanie histologiczne łożyska.
Niska punktacja w skali to nie jest dobra wiadomość, ale - co istotne - także te dzieci, odpowiednio leczone i rehabilitowane mają duże szanse na prawidłowy rozwój.
Według prof. Ewy Helwich, konsultanta krajowego ds. neonatologii, "skala Apgar nie jest odpowiednia do oceny noworodków bardzo niedojrzałych (urodzonych przedwcześnie)".
- Zmniejszona punktacja w skali Apgar u noworodków skrajnie niedojrzałych nie musi świadczyć o złym stanie klinicznym po urodzeniu, ani tym bardziej o niedotlenieniu, a taki jest główny cel badania w skali Apgar. U tych noworodków, bardziej niż u innych, potrzebne są dodatkowe badania z krwi pępowinowej - podkreśla prof. Helwich.
Agnieszka Pochrzęst-Motyczyńska/PAP Zdrowie/kk