Logo Polskiego Radia
Jedynka
Andrzej Gralewski 03.02.2020

Władze PRL zaczynają walkę z Kościołem

3 lutego 1959 roku do Polski wróciły ważne dla historii kraju dobra kultury narodowej wywiezione w 1939 roku i zdeponowane w Kanadzie. To były  m.in. Szczerbiec - koronacyjny miecz królów polskich oraz "Kazania Świętokrzyskie", "Psałterz floriański", "Biblia" Gutenberga. Marcowy III Zjazd PZPR poświęcono socjalistycznej przebudowie wsi, zaatakowano Kościół.  

15 lipca w Zagórzu - obecnie dzielnica Sosnowca, elektryk Stanisław Jaros dokonał nieudanego zamachu na przebywającego w Polsce  I sekretarza KC KPZR Nikitę Chruszczowa, któremu towarzyszył Władysław Gomułka. Kilka dni później nasz kraj odwiedził wiceprezydent USA Richard Nixon. Na horyzoncie wymiana handlowa i kredyty. Jakby na powitanie zagranicznego gościa minister handlu wprowadził "bezmięsny poniedziałek". 18 grudnia 1959 roku PRL, ZSRR I NRD porozumiały się  w sprawie budowy rurociągu ropy naftowej.

Nowy 1960 rok pod znakiem obrony krzyża. Jeszcze w poprzednim, w czerwcu w Kraśniku Fabrycznym, miały miejsce starcia mieszkańców z  milicją, która zniszczyła kaplicę wokół istniejącego krzyża. W kwietniu 1960-tego w Nowej Hucie doszło do najgłośniejszych rozruchów. Tam lokalna władza chciała usunąć krzyż z miejsca przeznaczonego na budowę świątyni. Do stłumienia starć, które zyskały rozgłos za granicą, użyto ponad tysiąca milicjantów.

Zamieszki uliczne także w Zielonej Górze - powód eksmisja księży. Z kolei w listopadzie Sejm zniósł dni wolne w dwa święta kościelne: Trzech Króli i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

W lipcu 1960 roku obchodzono 550 rocznicę Bitwy pod Grunwaldem. Obchodom towarzyszyła antyniemiecka kampania propagandowa i premiera ekranizacji "Krzyżaków" Henryka Sienkiewicza. Na sierpniowo-wrześniowych Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie Polacy zdobyli aż 21 medali. 

Rok kończył się kolejnym procesem garbarzy. Za nielegalne garbowanie i sprzedaż skór wymierzano kary: dożywocia, a nawet śmierci.

Posłuchaj całej audycji.

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 3.02.2020

ag