Konfederacja barska była zbrojnym związkiem szlachty polskiej utworzonym w lutym 1768 roku w Barze na Podolu w obronie wiary i niepodległości Rzeczpospolitej. Celem konfederacji był sprzeciw wobec wpływów Rosji na politykę polską. Wielu historyków uważa to wydarzenie za pierwsze polskie powstanie narodowe.
- Rosjanie myśleli, że Stanisław August będzie marionetką w ich rękach, wszakże im zawdzięcza swój wybór, ale król, jego otoczenie i wujowie z familii Czartoryskich chcieli reformować państwo. A na to Rosja zgodzić się nie chciała. Próby reform zbudziły niechęć sporej części społeczeństwa, zwłaszcza tradycjonalistów czy ludzi związanych z Wettynami. Ich właśnie Rosja wykorzystała przeciwko królowi. W 1767 roku zwołano konfederację radomską, a w jej wyniku Sejm, który doprowadził do uchwalenia gwarancji rosyjskich dla ustroju państwa. Tyle tylko, że równocześnie Rosjanie chcieli, z nie do końca dla nas jasnych powodów, wymusić na Rzeczpospolitej równouprawnienie dysydentów, a na to zgody wsród tradycjonalistów nie było - przypominał dr Przemysłw Gawron.
Czy konfederacji barskiej dało się uniknąć?
- Z całą pewnością konfederacja była jednym z tych ruchów, których nie sposób było uniknąć. Rosyjska ingerencja w sprawy polskie była tak jawna i tak brutalna, że szlachta nie mogła na nią zareagować inaczej. Z drugiej jednak strony konfederacja uświadomiła Rosjanom, że próby utrzymania wyłącznego patronatu nad Rzeczpospolitą się nie powiodą - powiedział historyk.
Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.
***
Tytuł audycji: Eureka
Prowadzi: Katarzyna Jankowska
Goście: dr Przemysław Gawron (historyk, UKSW)
Data emisji: 28.02.2018
Godzina emisji: 19.10
abi