Czy Mieszko I był Słowianinem z plemienia Polan czy Skandynawem - spierają się naukowcy. Sprawa jest skomplikowana, bo brakuje wiarygodnych źródeł.
- To, co pisał Gall Anonim na początku XII wieku, o słowiańskich korzeniach pierwszych Piastów, to głównie legendy - mówi prof. Władysław Duczko z Wyższej Szkoły Humanistycznej w Pułtusku.
Hipoteza, że kolebką Piastów była ziemia gnieźnieńska - jego zdaniem - nie trzyma się kupy. - Był to teren słabo zaludniony. Archeolodzy szukają nowych miejsc, np. na ziemi kaliskiej, ale to wszystko też spekulacje - wyjaśnia profesor.
Już kilkadziesiąt lat temu pojawiła się za to hipoteza, że Mieszko był... Wikingiem. Wszystko zaczęło się od dokumentu z 990 roku, w którym Mieszko I i jego druga żona Oda oddają swoje ziemię pod opiekę papieżowi. Mieszko I jest tam wymieniony jako... Dagome.
- Nie może to być żadna pomyłka, bo jego syn jest wspomniany, jako Mieszko i pod tym imieniem później panował jako Mieszko II - mówi profesor.
Językoznawcy są bezradni wobec imienia Dagome. Zresztą nie potrafią też podać źródłosłowu imienia Mieszko. To bardzo uprawdopodabnia skandynawskie korzenie pierwszego władcy. W dodatku badania archeologiczne potwierdzają, że broń używana przez pierwszych Piastów była skandynawska.
- Jedyną możliwością uprawdopodobnienia lub obalenia jednej z hipotez są w tej chwili badania genetyczne - mówi prof. Dulko. Stanął na czele zespołu, który chce w ten sposób wyjaśnić jedną z największych zagadek w historii Polski.
Niestety, nie zachowały się szkielety Mieszka I ani Bolesława Chrobrego, natomiast są szczątki ich późniejszych potomków, m.in. Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego.
- Nie zapominajmy też o córkach. Na przykład córka Świętosława, zwana też w historiografii jako Gunhilda Polska, został wydana za króla szwedzkiego, Swena Widłobrodego - opowiada naukowiec. Świętosława była matką Knuda Wielkiego, króla Anglii, Danii i Norwegii.
Zachowane szczątki władców innych dynastii, np. czeskich Przemyślidów, z którymi Piastowie często wchodzili w mariaże, też mogą służyć za materiał porównawczy.
Najnowsze odkrycia genetyki mogą pomóc napisać najdawniejszą historię Polski w oparciu o fakty, a nie spekulacje. Do projektu - który jest w tej chwili na etapie poszukiwań funduszy - mieliby być zaproszeni naukowcy z kilku krajów europejskich, przede wszystkim z Anglii, która też ma problem ze szczątkami swoich władców z królewskiej krypty obrabowanej w czasach Cromwella.
Rozmawiała Katarzyna Kobylecka.
(Lu)
Aby wysłuchać „Naukowego wieczoru z Jedynką” wystarczy wybrać "Wiking Mieszko" w boksie "Posłuchaj" po prawej stronie.