Władysław Broniewski. Żołnierz Piłsudskiego, który zakochał się w socjalizmie

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2017 10:07
Bohaterem audycji był Władysław Broniewski herbu Lewart, "Orlik" – poeta, przedstawiciel liryki rewolucyjnej, tłumacz, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej.
Audio
  • Dr Eliza Kącka o życiorysie Władysława Broniewskiego (Ludzie Niepodległości/Jedynka)
Władysław Broniewski
Władysław BroniewskiFoto: Wikimedia Commons/domena publiczna

Pierwszy raz Władysław Broniewski trafił do więzienia w roku 1917. Dlaczego? Otóż odmówił złożenia przysięgi na wierność Austrii i Niemcom, a honor Polaka utwierdził go w tym postanowieniu. Był przecież legionistą Józefa Piłsudskiego, miał 20 lat i najważniejsza była dla niego niepodległa Polska. Ponownie jednak zostanie aresztowany w 1930 roku, ale już przez własną ojczyznę, która wcześniej odznaczyła go Orderem Virtuti Militari.

Nie mógł znieść, że Piłsudski, symbol niepodległej Polski, pozwala strzelać do robotników, cenzuruje prasę, zamyka przeciwników politycznych za kratami. Z więzienia wyciągnie go adiutant Piłsudskiego, słynny Bolesław Wieniawa-Długoszowski.

Obserwowane przez Broniewskiego dramatyczne nierówności społeczne II RP, rodzima antyukraińskość i antysemityzm, zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza, panoszenie się endecji – wszystko to sprawiło, że jedyną przyszłość dla Polski zaczął widzieć w socjalizmie. Zakochał się w nim bez pamięci, choć była to miłość wyjątkowo trudna. Ale nie każdy w tę miłość wierzył.

Nie wierzyli futuryści patrzący podejrzliwie na byłego legionistę, nie dowierzali lewicowi politycy. Władysław Broniewski był wprawdzie poetą socjalistycznym, lecz zarazem w 1939 roku napisał najbardziej patriotyczny wiersz 20-lecia międzywojennego, a może i całej polskiej XX-wiecznej poezji. "Bagnet na broń" we wrześniu 1939 roku był recytowany przez wszystkie środowiska, również skrajnie prawicowe.

Władysława Broniewskiego nie złamały jednak ani wojny, ani stalinowskie więzienia, ale słabości: wódka, kobiety i ten jego… ukochany socjalizm.

***

Tytuł audycji: Ludzie Niepodległości 

Prowadzi: Artur Wolski

Gość: dr Eliza Kącka (Instytut Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego)

Data emisji: 16.07.2017

Godzina emisji: 17.11

pg/mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Michał Sokolnicki - prywatny sekretarz Józefa Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 22.05.2017 14:08
- W okresie I wojny światowej Michał Sokolnicki należał do elity ruchu niepodległościowego. To była nietuzinkowa postać – mówi w radiowej Jedynce Wiktor Cygan, historyk.
rozwiń zwiń

Czytaj także

O. Maksymilian Kolbe na rzecz niepodległej Polski

Ostatnia aktualizacja: 03.07.2017 12:46
- Myślę, że wielki wpływ na postawę patriotyczą miały u o. Kolbe przenosiny ze Lwowa, gdzie ukończył niższe seminarium, do Krakowa. To był 1912 rok, w mieście wrzało: działał Związek Strzelecki, odbywały się liczne demonstracje patriotyczne - mówi ks. prof. Józef Marecki.
rozwiń zwiń