Sygnały Dnia 25 października 2018 roku, rozmowa z Łucją Koch

Ostatnia aktualizacja: 25.10.2018 08:15
Audio
  • Jak rozmawiać o Sprawiedliwych? Konferencja w muzeum POLIN (Sygnały dnia/Jedynka)

Piotr Gociek: Łucja Koch, kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, jest gościem Sygnałów Dnia i radiowej Jedynki. Dzień dobry pani, witam serdecznie.

Łucja Koch: Dzień dobry.

To będzie gorący i bardzo ciekawy dzień w Muzeum Polin, dziś rozpoczyna się konferencja, tak mogę powiedzieć „Jak rozmawiać o Sprawiedliwych”, od dziś do soboty. Pełny tytuł: „Jak rozmawiać o Sprawiedliwych. Reprezentacje w kulturze, znaczenie w edukacji”. Ale proszę się nie martwić, to tylko brzmi tak groźnie i naukowo. To, co się będzie działo, jest o wiele, o wiele ciekawsze. Przede wszystkim powiedzmy o tym, jak dużej rangi jest to znaczenie, bo i niezwykły gość będzie otwierał tę uroczystość, no i też bardzo wielu się gości pojawi nie tylko z Polski.

Tak. Konferencję organizujemy w partnerstwie z ambasadą USA, w związku z tym otworzy ją pani ambasadorka nowa, Georgette Mosbacher o godzinie 13.00 dzisiaj w Muzeum Polin, następne wykład doktora Stephena Smitha, który jest dyrektorem wykonawczym USC Shoah Foundation, amerykańskiej fundacji, która gromadzi świadectwa Zagłady Żydów ocalałych z Holokaustu i od Sprawiedliwych. A o godzinie 18 niezwykła prezentacja właśnie też przez doktora Stephena Smitha takiej nowoczesnej technologii właśnie w edukacji, bo przede wszystkim w tej konferencji będziemy się... Jest ona adresowana do edukatorów, nauczycieli przede wszystkim. Zarejestrowało się 350 osób. I chcemy mówić przede wszystkim o nowoczesnych metodach edukacji.

No i taka niezwykła nowoczesna metoda zostanie pokazana. Ja powiem państwu, ja jestem naprawdę pod wrażeniem, choć zobaczyłem na razie tylko zdjęcie. To zdjęcie zresztą na naszym profilu facebookowym państwo już za chwilę będą mogli zobaczyć. To, proszę państwa, wygląda trochę tak jak kadry z filmów science fiction. Próbuję opisać to, co widzę przed sobą: na takiej półprzezroczystej tafli wyświetla się bardzo dobrej jakości postać osoby, która jest bohaterem, narratorem, ma opowiadać o tym, co jej się przydarzyło, siedzą ci, którzy chcieliby jej historię poznać. I teraz, jak rozumiem, ta interaktywność jest tak daleko posunięta, że to nie jest tak,  że my gdzieś sobie wyszukujemy gdzieś myszką film czy tam sprawdzamy w liście tematów, o czym chcielibyśmy rozmawiać, tylko zadajemy pytanie, a potem słyszymy odpowiedź od tego świadka Zagłady.

Tak, tak, to jest taka interaktywna relacja ocalałego. Wcześniej, oczywiście, zostały nagrane odpowiedzi, wyświetla się hologram i można zadawać pytania i ten świadek odpowiada na nasze pytania. Ja tego jeszcze nigdy nie widziałam, to jest...

Ano właśnie, to jest supernowość, proszę państwa, to jest pierwsza taka prezentacja w Polsce. Rozumiem, że nawet państwo jeszcze nie zdążyli tego wszystkiego przetestować. Będzie to dzisiaj testowane przed tym wieczornym pokazem...

Chyba nie powinnam się przyznawać.

O, ale wiem, jak to jest, nieraz się na ostatnią chwilę rozmaite rzeczy robi. I drugie w Europie chyba, tak? Druga w Europie taka prezentacja.

Druga w Europie, tak. Dzisiaj o 18.00 w Muzeum Polin, to jest wydarzenie otwarte, tak że zapraszam wszystkich państwa serdecznie.

Ale czy ta technologia zostanie potem już w Muzeum na dłużej? To będzie element w przyszłości ekspozycji Muzeum Polin?

No, my byśmy bardzo chcieli, ale na razie to jest technologia, która jest w fazie wdrażania jeszcze w Stanach Zjednoczonych. Oczywiście, że bardzo byśmy chcieli, bo jak państwo wiecie, świadkowie Zagłady, ocalali, Sprawiedliwi, odchodzą od nas, już niewielu zostało.

Ja myślę, że to jest technologia, której będą zazdrościć i którą pewno będą chcieli także wykorzystać. No, szczerze mówiąc, nie wyobrażam sobie żadnego dyrektora porządnego muzeum na świecie, który czegoś takiego nie chciałby po prostu mieć, bo robi to faktycznie wrażenie niesamowite. Mówimy tu o relacjach ocalałych czy Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, czy jednych i drugich?

Tę relację, którą my będziemy dzisiaj prezentować, to jest relacja ocalałego, Pinchasa Guttera, urodził się w Łodzi, przetrwał getto warszawskie, kilka obozów koncentracyjnych, przeżył, bardzo aktywnie działa na polu edukacji, przyjeżdża z Marszami Żywych do Polski, niezwykła postać.

A proszę powiedzieć, ile takich relacji, które mogłyby być podstawą przygotowania w przyszłości podobnych przedsięwzięć, pewnie nie wszystkie, no bo część z nich to są tylko zapisy audio, ale jak wiele relacji ocalałych jest w zasobach Muzeum Polin i jak wiele na przykład relacji czy wypowiedzi Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata?

Jeśli chodzi o wypowiedzi Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, to mamy zebranych moim zdaniem ponad 400 wywiadów, ponad 400 wywiadów takich pogłębionych, ale nie wszystkie są w postaci wideo. Mamy dużo też audio nagrań. Jeśli chodzi o ocalałych, to mamy chyba około 50 zebranych takich wywiadów, relacji, bo my bardzo korzystamy z tych materiałów właśnie w edukacji. Mamy też taki portal www.sprawiedliwi.pl.

Zapraszam państwa i na stronę internetową Muzeum, i na portal, o którym pani przed chwilą wspomniała. Ważna rzeczy – w trakcie tej konferencji, tej sesji odbędzie się także przyznanie Nagrody im. Ireny Sendlerowej „Za naprawianie świata”. Kto i komu będzie i za co ją przyznawał w tym roku?

Więc nagroda będzie przyznana w piątek, czyli jutro. Jeszcze nie poznaliśmy...

Nie możemy jeszcze powiedzieć, zdradzić.

Nie możemy zdradzić, tak, trzymamy państwa w tajemnicy...

A lista nominowanych otwarta jakaś była? Też nie?

Nie będę tego na razie zdradzała. Nagrodę przyznaje Centrum Edukacji Obywatelskiej i Stowarzyszenie Dzieci Holokaustu, a przed nagrodą też wykład pani Stanlee Stahl, która jest prezeską Jude Foundation for The Richters, czyli Żydowskiej Fundacji na rzecz Sprawiedliwych. To jest fundacja, która od lat 80 wspiera finansowo Sprawiedliwych, wszystkich Sprawiedliwych, którzy otrzymali tytuł, właśnie ten honorowy tytuł od Instytutu Yad Vashem za ratowanie Żydów. Też prowadzi liczne programy edukacyjne i to będzie taka perspektywa porównawcza, jak uczymy o Sprawiedliwych w Europie i jak w Stanach Zjednoczonych, więc myślę, że też ciekawy wykład.

To podkreślmy raz jeszcze, że wstęp wolny na wszystkie te uroczystości czy nie?

Trzeba się było zarejestrować...

Nie, bo mówimy tutaj też o... Czy wszystkie uroczystości są dla tych... wszystkie punkty programu są dla tych 350, którzy się zarejestrowali, czy są też takie, które będą otwarte dla publiczności? Bo to rozdzielmy.

Dokładnie. Są otwarte wydarzenia, które odbywają się u nas w audytorium. To jest wyszczególnione w programie. Na pewno wydarzenie o 18.00 w dniu dzisiejszym, ta prezentacja...

Ano właśnie, będzie można wejść po prostu, tak?

Można być i bardzo serdecznie państwa zapraszam.

To ciekawa historia, ale to nie jedyny taki otwarty punkt programu.

Nie, też wykład Stephena Smitha o trudnych decyzjach podejmowanych przez osoby, które ratowały Żydów, też jest otwarty dzisiaj. I samo otwarcie konferencji o godzinie 13.00.

Konferencji, przypomnę, zatytułowanej „Jak rozmawiać o Sprawiedliwych. Reprezentacje w kulturze, znaczenie w edukacji”. Co do tego, że jest rola mediów olbrzymia, jeśli chodzi o krzewienie prawdy, to nikogo przekonywać nie trzeba. Więc na koniec chciałbym zapytać o taką rzecz z samą konferencją niezwiązaną, ale myślę, że z działalnością Muzeum powinna być związana wkrótce bardzo, bardzo mocno. Ostatni rok to jest czas, kiedy poznaliśmy bardzo dużo nowych, sensacyjnych, bardzo ciekawych faktów na temat tak zwanej „grupy berneńskiej”, polskiego konsula z Berna, który fałszował paszporty, pomagając uciec przed Zagładą. Może zostać uznany wkrótce za Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata. Wedle informacji Dziennika Gazety Prawnej już kilka z różnych miejsc wniosków do Yad Vashem zostało złożonych, między innymi przez ludzi, którym „grupa berneńska”, polski konsul z Berna Aleksander Ładoś i Konstanty Rokicki, jeśli dobrze pamiętam, uratowali życie. Czy ta „grupa berneńska” jest jakoś dostrzeżona w ekspozycji Muzeum Polin? Czy planujecie państwo może jakąś czasową wystawę czy powiększenie tego, co jest w tej chwili w Muzeum, o to, żeby na temat owego polskiego konsula i losów tej grupy dyplomatów coś opowiedzieć gościom?

My mamy część galerii Zagłady poświęconą Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata i ratowaniu w ogóle Żydów. Mówimy o tym, pokazujemy z różnych perspektyw to zjawisko. Natomiast ja nie odpowiadam za wystawę stałą Muzeum, od tego jest cały komitet historyczny i myślę, że na pewno w tym są bardzo uznane autorytety naukowe i myślę, że na pewno rozważają tego typu różne propozycje.

Historia jest niesamowita, mówimy o tym nie raz w radiowej Jedynce, godna i filmu, i serialu telewizyjnego, i przede wszystkim właśnie upamiętnienia w placówkach historycznych. Myślę, że trudno byłoby pominąć ją w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. A póki co konferencja „Jak rozmawiać o Sprawiedliwych” zaczyna się dziś, trwa do soboty. O jej szczegółach opowiadała nam Łucja Koch,kierowniczka Działu Edukacji Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Bardzo pani dziękuję za wizytę.

Dziękuję.

JM

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak