"Kronika Powstania Styczniowego”

Ostatnia aktualizacja: 09.01.2013 14:58
"Kronika Powstania Styczniowego” – w Jedynce, we wtorki po godz. 23.10 i w niedziele po godz.15.00 , od stycznia do końca grudnia 2013 roku . Autorzy: Dorota Truszczak i Andrzej Sowa.
Bitwa pod Węgrowem 3 lutego 1863
Bitwa pod Węgrowem 3 lutego 1863Foto: Wikipedia/Mathiasrex

W nocy z  22 na 23 stycznia 1863 roku wybuchło Powstanie Styczniowe - największy, bo trwający blisko 2 lata, zryw niepodległościowy Polaków. Honorowy patronat nad obchodami 150. rocznicy Powstania Styczniowego objął prezydent Bronisław Komorowski . Radiowa Jedynka włączą się  do tego jubileuszu. Przygotowujemy  cykl ponad 50 audycji prezentujących  kilkunastomiesięczne zmagania Polaków z  wojskami carskimi.

Audycje będą nadawane przez cały rok: od stycznia do grudnia, dwa razy w tygodniu. Zapraszamy we wtorki po godz. 23.10 i  w niedziele po godz. 15.00. 

"Rok 1863 stoi na przełomie naszych dziejów; stara Polska umiera – nowa się rodzi. Na przełomie dziejów staje epokowe zdarzenie – powstanie naszego narodu, walka orężna, długo trwająca, długo zalewająca krwią i pożogą ziemię naszą. Na progu nowoczesnego życia społecznego stoją wydarzenia 1863 roku. Wyrasta mur olbrzymi, dzieląc pokolenia od pokoleń, czyniąc nowe życie zamykając stare - mur na którym tryskają ogniem pisane cyfry 1,8,6,3. Płonęły te cyfry świadomie dla myślących (..)  tworząc duszę nowego popowstaniowego Polaka. (..) Pod wpływem wypadków roku 1863 rodzi się inna Polska innym ujęciem życia i jego zadań. Skutki sięgają tak daleko, że śmiało rzecz można, że dziś jeszcze, gdy dziecko na świat przychodzi, jest obciążone rokiem 1863.” Te piękne zdania napisane przez Józefa Piłsudskiego, wybitnego znawcę Powstania Styczniowego świadczą jak ważne było to wydarzenie w naszych dziejach.

>> Powstanie Styczniowe - serwis specjalny Polskiego Radia

Nie będzie przesady w twierdzeniu, że Powstanie Styczniowe  wywarło zasadniczy wpływ  na „wybicie się Polski na  niepodległość”. Trzeba się także zgodzić z generałem Józefem Hauke –Bosakiem (wybitnym powstańczym dowódcą), że klęska powstania nie zatrzymała  niepodległościowych dążeń Polaków, była tylko krwawym etapem na długiej drodze do wolności.

I chociaż, jak pisze Stefan Kieniewicz - najwybitniejszy znawca powstania i wieku XIX – „sprawa polska zaraz po powstaniu sięgnęła dna, to naród polski otrząsał się z tej klęski niespodziewanie szybko”. Powstanie udowodniło ponadto, podobnie jak wcześniejsza Wojna Krymska, że wielka Rosja jest jednak "kolosem na glinianych nogach”, a słaba Rosja stwarzała szansę na Polskę niepodległą. Powstanie również w dramatyczny sposób przypomniało Europie, że Polska nigdy nie zrezygnuje z wolnościowych aspiracji. Te marzenia spełniły się ponad pół wieku później. Wielu bohaterów "Stycznia 1863” doczekało "Listopada 1918” – najpiękniejszego listopada w naszych dziejach. W 1939 roku żyło jeszcze w kraju i na emigracji około dwustu weteranów Powstania Styczniowego, ostatni zmarli po wojnie.

"Powstanie Styczniowego nie było krwawą demonstracją "desperatów”,  ale regularną wojną polskich partyzantów z wojskami rosyjskimi, wojną trwającą blisko  dwa lata . W ponad  50 audycjach przedstawimy chronologiczny zapis wszystkich ważnych  wydarzeń powstańczych, większość bitew i potyczek (było ich razem ponad tysiąc), dekrety, postanowienia i składy osobowe rządów powstańczych, sławnych dowódców i dzielnych żołnierzy, cudzoziemców, w tym Rosjan,  walczących po polskiej stronie, dorobek historyków, pisarzy, malarzy, muzyków prezentujących Powstanie Styczniowe, najbardziej frapujące, pozamilitarne wydarzenia Powstania Styczniowego” – mówią autorzy cyklu "Kronika Powstania Styczniowego" Dorota Truszczak i Andrzej Sowa.

Kronika Powstania Styczniowego tylko w Jedynce we wtorki po godz. 23.10 i w  niedziele po godz.15.00