Radiostacja "Błyskawica" - głos Powstania Warszawskiego.

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2018 20:14
Zaczęła nadawać 8 sierpnia 1944 roku. Jej chatakterystycznym dźwiękiem była melodia "Warszawianki". Radiostacja "Błyskawica" została zbudowana przez Atoniego Zębika, ps. "Biegły" i służyła walczącym do ostatnich dni Powstania Warszawskiego. Sygnał nadajnika docierał nie tylko do Europy, ale także do najdalszych zakątków globu. O budowie urządzenia i jego funkcjonowaniu opowiedział Wiesław Paszta, autor książki "Cień Błyskawicy".
Audio
  • Radiostacja "Błyskawica" - głos Powstania Warszawskiego (Eureka/Jedynka)
Replika powstańczej radiostacji Błyskawica w Muzeum Powstania Warszawskiego
Replika powstańczej radiostacji "Błyskawica" w Muzeum Powstania WarszawskiegoFoto: PAP/Przemek Wierzchowski

 74 lata temu, dokładnie 8 sierpnia o godzinie 9.45 w eterze po raz pierwszy pojawiła się "Błyskawica", stacja radiowa Armii Krajowej. W jednym z pierwszych komunikatów, nadanych za pomocą nadajnika była wiadomość o akcji, podczas której powstańcy zdobyli dwa niemieckie czołgi, przejęli część niemieckiej amunicji, a także uwolnili księży, przetrzymywanych jako zakładników.

- Te fragmenty, których możemy dziś wysłuchać zostały zachowane dzięki Janowi Nowakowi Jeziorańskiemu. Był on spikerem i czytał teksty po angielsku, a komunikaty w języku francuskim wygłaszał m.in. Jeremi Przybora. Zespół Biura Informacji Propagandy tworzyli radiowcy. Wśród nich również Zbigniew Świętochowski i Zbigniew Jasiński - wspomina Wiesław Paszta, autor książki "Cień Błyskawicy".

"Błyskawica" pracowała w czterech miejscach na terenie Warszawy. Był to pokój, wyłożony dywanami w celu wygłuszenia. Studio i nadajnik znajdowały się w jednym miejscu. Stacja miała bardzo duży zasięg. Urządzenie zostało zbudowane przez Antoniego Zębika. - To był krótkofalowiec z niewielkim stażem, z którym miałem okazję rozmawiać. Wszystko zaczęło się od propozycji, którą otrzymał od Czesława Brodziaka z Komendy Głównej Armii Krajowej w związku z przewidywanym wybuchem powstania - dodaje.

Największym problemem skonstruowania radiostacji, było zdobycie lampy nadawczej w tamtych czasach. - Były one wynoszone z zakładów w termosach. To była podstawowa rzecz. W ramach testów urządzenia, puszczano piosenki niemieckie. Antena była umieszczona w kominie. Mimo, że radiostacja była początkowo zalana, to zaczęła nadawać po wybuchu powstania. Niestety jego twórca został aresztowany przez gestapo - mówi Wiesław Paszta.

Jakie audycje Polskiego Radia były nadawane przez radiostację w czasie Powstania Warszawskiego? Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy.

***

Tytuł audycji: "Wieczór odkrywców" w paśmie "Eureka"

Prowadzi: Krzysztof Michalski

Gość: Wiesław Paszta, (autor książki "Cień Błyskawicy")

Data emisji: 08.08.2018

Godzina emisji: 19.11

kb

Czytaj także

"Ali"- czarnoskóry powstaniec warszawski

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2018 14:09
W Powstaniu Warszawskim obok Polaków, udział brały inne grupy narodowościowe, w tym obywatele Słowacji, Węgier, Włoch, Gruzji, Belgii, Grecji, Wielkiej Brytanii, Francji i Rosji. W grupie walczących z niemieckim okupantem znalazł się także czarnoskóry mężczyzna o psedudonimie "Ali", który był jedym przedstawicielem tej rasy. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Alianci sprzedali powstańców warszawskich Stalinowi

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2018 19:33
Roosevelt i Churchill stawiali na sojusz z ZSRR i Stalinem, dlatego bardzo wstrzemięźliwie zezwalali na informowanie o Powstaniu Warszawskim i niemieckich zbrodniach popełnionych podczas powstania, a także o cynicznej polityce Stalina.
rozwiń zwiń