Piusowi XII zarzucano obojętność wobec Holokaustu. Jaka była prawda?

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2020 13:33
Z powodu kontrowersji, niejasności i polemik wstrzymany został proces beatyfikacyjny papieża.
Audio
  • Piusowi XII zarzucano obojętność wobec Holokaustu. Jaka była prawda? (Cztery pory roku/Jedynka)
Pius XII
Pius XIIFoto: IgorGolovniov/shutterstock.com

Papież Franciszek podjął decyzję o otwarciu 2 marca tajnego archiwum na temat papieża Piusa XII (Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, 1876-1958). Trwający od 1939 do 1958 roku pontyfikat budzi ogromne emocje. Piusowi XII zarzuca się, że milczał na temat Holokaustu i nie zrobił wystarczająco dużo, by ocalić Żydów. 

Watykański archiwista kard. Jose Tolentino de Mendonca przekazał, że w dokumentach "dramat kwestii żydowskiej i Shoah jest bardzo obecny". Według niego można w nich znaleźć potwierdzenie, że papież pomagał potrzebującym a także "liczne przykłady jego relacji ze światem żydowskim".

W najbardziej strzeżonej instytucji na świecie

Z tajnymi dokumentami zapoznali się już Grzegorz Górny i Janusz Rosikoń, autorzy książki "Tajne Archiwum Watykańskie. Nieznane karty z historii Kościoła". 

- Byliśmy drugą ekipą, po belgijskiej, którą wpuszczono do archiwum watykańskiego. Mogliśmy bez przeszkód chodzić po archiwum, fotografować, zbierać dokumentację. Mieliśmy dostęp do dokumentów, o które poprosiliśmy. To było niesamowite, ale trzeba podkreślić, że był to efekt trzech lat pracy - powiedział w Programie 1 Polskiego Radia Grzegorz Górny.

Górny ocenił, że on i fotograf Janusz Rosikoń zostali wyróżnieni z uwagi na to, że dzięki poprzednim książkom (pięć tytułów wydanych w Stanach Zjednoczonych) zbudowali sobie silną pozycję. - Mieliśmy też dwie osobiste rozmowy z prefektem Watykańskiego Archiwum Apostolskiego, bp. Sergio Pagano. Widocznie zrobiliśmy na nim takie wrażenie, skoro nas wpuścił do środka - ocenił ze śmiechem.

"To była akcja dezinformacyjna, zemsta Kremla"

- Czarna legenda wokół Piusa XII zaczęła się nie tuż po II wojnie światowej, kiedy żyli jeszcze świadkowie, zwłaszcza ci, którzy pamiętali, jak Pius XII im pomagał, ale 20 lat po wojnie, kiedy austriacki dramaturg Rolf Hochhuth wystawił sztukę teatralną pt. "Namiestnik". Później okazało się, że była to cześć akcji dezinformacyjnej KGB wymierzonej w Piusa XII - wyjaśnił Grzegorz Górny.

Gość radiowej Jedynki przypomniał, że Pius XII był antykomunistą. - To była zemsta Kremla za jego postawę. Ujawnił to najwyższy zbiegły na Zachód funkcjonariusz służb bezpieczeństwa w krajach komunistycznych, szef Securitate w Rumunii, gen. Ion Pacepa. On ujawnił szczegóły tej akcji dezinformacyjnej - wskazał.

Górny zauważył, że sukces akcji dezinformacyjnej wymierzonej w Piusa XII była tak duży, że w Instytucie Yad Vashem pojawiła się nawet bardzo krzywdząca wobec papieża tablica. - Na szczęście w obronę dobrego imienia Piusa XII zaangażowało się wielu historyków, także żydowskich, i ta tablica została usunięta - dodał. 

Dlaczego Pius XII nie stanął w obronie Polaków?

Pius XII napisał w 1942 roku list do polskich biskupów, który miał być odczytany w polskich kościołach, ale ks. abp Adam Sapieha go spalił w obawie przed konsekwencjami.

- To jest odpowiedź na pytanie, dlaczego Pius XII publicznie nie występował w obronie Żydów i Polaków. Abp. Sapieha twierdził, że coś takiego ściągnie na nas zemstę Niemców - powiedział Grzegorz Górny i zwrócił uwagę, że taki scenariusz był prawdopodobny. Po tym, jak holenderski Episkopat wydał dokument w obronie Żydów doszło do nasilenia represji. Do obozu w Auschwitz trafiła deportowana z Holandii święta Edyta Stein ze swoją siostra Różą.

***

rosikonpress.com rosikonpress.com

Publikacja "Tajne Archiwum Watykańskie. Nieznane karty z historii Kościoła" składa się z dziewięciu rozdziałów, w których odkrywane są kulisy najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń z dziejów Kościoła, takich jak np. proces templariuszy, wyprawy krzyżowe, działalność inkwizycji czy proces Galileusza.

Każdy - bogato ilustrowany - rozdział zaczyna się od dokumentów z archiwum watykańskiego. Potem jest rozmowa z historykiem, który się daną sprawą zajmował oraz opowieści autorów z podróży, które przeprowadzili.

***

Tytuł audycji: Cztery pory roku 

Prowadzą: Joanna Racewicz i Grzegorz Frątczak

Gość: Grzegorz Górny (reportażysta) i Janusz Rosikoń (fotograf) 

Data emisji: 27.02.2020 r. 

Godzina emisji: 9.00-12.00

Jedynka/PAP/kk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Ich życiorysy łączą się z dramatyczną historią Polski". Rok 2020 pod znakiem Jana Pawła II i kardynała Wyszyńskiego

Ostatnia aktualizacja: 01.01.2020 07:06
- Musimy pokazywać, że życiorysy prymasa Wyszyńskiego i Jana Pawła II łączą się z dramatyczną historią Polski - mówi historyk Piotr Dmitrowicz, wicedyrektor Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w rozmowie z Portalem PolskieRadio24.pl. W roku 2020 przypadają ważne rocznice i uroczystości przybliżające postaci kard. Wyszyńskiego i Jana Pawła II.
rozwiń zwiń