Wspaniałe, odważne, zdeterminowane - Matki Niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2020 11:03
Po ponad 120 latach niewoli, 11 listopada 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Zawdzięczamy to wielu wybitnym mężom stanu, politykom, strategom, wojskowym. Jednak ten sukces miał nie tylko ojców. Aleksandra Piłsudska, Zofia Sokolnicka, Maria Dulębianka, Wanda Gertz i wiele innych wspaniałych, odważnych i zdeterminowanych kobiet - to Matki Niepodległości. O nich to właśnie mówiliśmy w tym uroczystym dniu w Programie 1 Polskiego Radia.
Aleksandra Piłsudska, Wanda Gertz i Maria Dulębianka
Aleksandra Piłsudska, Wanda Gertz i Maria DulębiankaFoto: nieznany, domena publiczna

Posłuchaj
10:41 [ PR1]PR1 (mp3) 11 listopad 2020 09_14_35.mp3 Wspaniałe, odważne, zdeterminowane - Matki Niepodległości (Cztery pory roku/Jedynka)

 


piłsudski józef nac 1200x660.jpg
Serwis specjalny - Józef Piłsudski

W audycji "Cztery pory roku" historyk dr Tomasz Leszkowicz opowiedział o tym, jak wyglądało życie kobiet w czasie, kiedy Polska walczyła o niepodległość. Przełom XIX i XX wieku to czasy tzw. pierwszej fali feminizmu. Głównym celem ruchu feministycznego w tym okresie była walka o prawa wyborcze dla kobiet.

- Państwa zaborcze, które rządziły na terenie Polski były dość tradycjonalistyczne, konserwatywne w swoich systemach politycznych. Kobiety nie miały takich praw, jakie mają teraz - zauważył gość radiowej Jedynki. - Ruch feministyczny w Polsce przed I wojną światową i w jej trakcie bardzo się rozwijał. Co ciekawe - on był w pewnym sensie ponadpolityczny. Działały w nim kobiety związane i z lewicą, Polską Partią Socjalistyczną, i z prawicą - Narodową Demokracją - podkreślił. 

- Kobiety bardzo zaangażowały się w działalność niepodległościową, we wspieranie Polskiej Organizacji Wojskowej, Legionów Polskich - powiedział.

Czytaj także:

Matki Niepodległości

Jedną z najważniejszych postaci polskiego ruchu feministycznego była malarka i pisarka Maria Dulębianka. W 1908 roku chciała ona kandydować do Sejmu Krajowego we Lwowie. Jej kandydaturę odrzucono "z przyczyn formalnych", mimo iż uzyskała kilkaset głosów. - Jej przypadek przysłużył się jednak sprawie - został bardzo nagłośniony - wyjaśnił historyk. Kobiety w Polsce uzyskały prawa wyborcze 28 listopada 1918 roku. 

Aleksandra Piłsudska, druga żona marszałka Józefa Piłsudskiego, w 1914 roku, kiedy Pierwsza Kompania Kadrowa i Legiony Polskie wyruszały na front, była jedną z najważniejszych kierowniczek grupy kurierek, wywiadowczyń legionowych. - Później, gdy pełniła rolę pierwszej damy, upowszechniała zasługi kobiet w walce. Była postacią powszechnie szanowaną - zaznaczył dr Leszkowicz.

Harcerka, członkini Konfederacji Polskiej Wanda Gertz zgłosiła się w 1915 roku do służby w Legionach Polskich jako... Kazimierz Żuchowicz. - Ona była kobietą o bardzo silnym charakterze. Brała udział w obronie Wilna przed bolszewikami. Mówiło się o niej, że kiedy mężczyźni uciekali z miasta ona organizowała jego obronę. Była bez wątpienia bohaterką. Pionierką udziału kobiet w służbie wojskowej - stwierdził gość Programu 1.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy!

***

Tytuł audycji: Cztery pory roku 

Prowadzi: Agnieszka Kunikowska

Gość: dr Tomasz Leszkowicz (historyk)

Data emisji: 11.11.2020

Godzina emisji: 9.00-10.00

kk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Akcja "Niepodległa do hymnu". Polskie Radio zaprasza do wspólnego świętowania

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2020 15:17
Wyjątkową okazją do zaakcentowania wspólnotowego wymiaru obchodów 102. rocznicy odzyskania niepodległości będzie akcja "Niepodległa do hymnu". O godzinie 12.00 będzie można przyłączyć się do śpiewania Mazurka Dąbrowskiego za pośrednictwem Polskiego Radia. Anteny publicznego nadawcy będą odgrywały Hymn Państwowy w pełnej wersji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Premier: Polacy dowiedli w przeszłości, że mimo trudności i różnic możliwa jest budowa lepszego życia

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2020 10:08
- W 1918 roku Polacy pragnęli Polski niepodległej, aby móc zbudować życie lepsze i sprawiedliwsze. Swoim czynem dowiedli, że pomimo trudności, różnic światopoglądowych było to wykonalne – wskazał w środę premier Mateusz Morawiecki.
rozwiń zwiń