"Skarpeta" i "Absolutny Brak Czegokolwiek". "Lato z Radiem" w FSO

Ostatnia aktualizacja: 29.07.2021 12:55
Garbate warszawy, syrenki "kurołapki" z drzwiami otwierającymi się "pod wiatr", duże fiaty, maluchy i oczywiście polonezy wszystkich możliwych typów. To i wiele więcej podziwiał Roman Czejarek. Reporter "Lata z Radiem" odwiedził symbol polskiej motoryzacji - Fabrykę Samochodów Osobowych.
Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów Osobowych
Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów OsobowychFoto: Polskie Radio

Czytaj też:
1200, Igrzyska, Shutterstock.jpg
Czy każdy medal jest wart tyle samo? Olimpijskie "Lato z Radiem"

Praska Pelcowizna - historyczna dzielnica Warszawy, jedna z nielicznych ocalałych po II wojnie światowej. Właśnie tam zlokalizowano Fabrykę Samochodów Osobowych (FSO). W tym roku mija dziesiąta rocznica wygaśnięcia ostatniej licencji. Dziś w żerańskiej fabryce funkcjonuje muzeum kultowych modeli polskiej motoryzacji.

Posłuchaj
02:08 PR1_AAC 2021_07_29-09-24-43.mp3 Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów Osobowych w Warszawie ("Lato z Radiem"/Jedynka)

Posłuchaj
04:22 PR1_AAC 2021_07_29-09-38-03.mp3 Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów Osobowych w Warszawie cz. 2 ("Lato z Radiem"/Jedynka)

  

Karwowski, ZOMO i dowcipy

Marzeniem bohatera serialu "Czterdziestolatek", Stefana Karwowskiego, był mały fiat. Model ten rzecz jasna znajduje się w zbiorach FSO, a jeden z jego egzemplarzy, rocznik 1984, wyróżnia się kolorem. - Nazywano go ZOMO Blue. W tamtych czasach ludziom kolor niebieski kojarzył się przede wszystkim z funkcjonariuszami, a barwa tego samochodu była właśnie zbliżona do mundurów ZOMO-wców - mówi Robert Brykała. Ten konkretny samochód miał jeszcze jedną niezwykłą cechę.

- Ma 4 500 kilometrów przejechanych, więc on tak naprawdę całe życie przestał w garażu - dodaje gość audycji. Roman Czejarek przypomniał również, że popularny "Maluch" był przedmiotem licznych żartów. Wydano nawet broszurę pt. "126 dowcipów o Fiacie 126p". - Tych dowcipów było naprawdę wiele, ale to była nasza codzienność. Te "Maluchy" się psuły, jeździły i my tak naprawdę cieszyliśmy się z tego, że je mamy - podkreśla Brykała.

Fb/Jedynka - Program 1 Polskiego Radia

Auto wielu przydomków

Po Fiacie, przyszedł czas na Syrenkę. Przez kierowców nazywana była rozmaicie, m.in. "skarpetą". - Z rury wydechowej nieźle śmierdziało. Ten silnik po prostu nie spalał wszystkiego - tłumaczy Roman Czejarek. Wcześniej samochód ochrzczono mianem "kurołapki". - To była pogromczyni wiejskich dróg. Jadąc takim samochodem, zamiast rozjeżdżać kurę, lepiej było otworzyć drzwi i ta kura, naturalnym swoim pędem wpadała na tylną kanapę i zostawała w samochodzie - mówi gość "Lata z Radiem". Syreny produkowano w Polsce do roku 1983.


Posłuchaj
03:20 PR1_AAC 2021_07_29-10-16-38.mp3 Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów Osobowych w Warszawie cz. 3 ("Lato z Radiem"/Jedynka)

 

Syrena była samochodem, w którym wbrew logice drzwi otwierały się pod wiatr. - Ten samochód opracowywaliśmy sami. Przykładowo Warszawa była samochodem na licencji radzieckiej, o konstrukcji nowocześniejszej. Syrena natomiast miała ramę, miała silnik dwusuwowy, który tak naprawdę jest mocno zmodyfikowanym lub inspirowanym silnikiem przedwojennej "Dekawki" - podkreśla Robert Brykała. Kiedy w latach 50. w Polsce rozpoczynano prace nad Syreną, to tak naprawdę najnowsza technologia była poza zasięgiem.

Fb/Jedynka - Program 1 Polskiego Radia

Chłopcy radarowcy

Sen z powiek kierowców spędzały niebieskie polonezy. Były one bowiem na wyposażeniu milicji. Takie spotkanie nie należało do szczególnie ulubionych. W dodatku model który oglądał reporter "Lata z Radiem" wyprodukowany został w roku 1982, a więc w stanie wojennym. - Standardowe radiowozy miały zwykły silnik, a to jest wersja resortowa, dla specjalnych funkcjonariuszy. Początkowo braliśmy silniki od Włochów, takie były we Fiacie 132. Dopiero później były silniki Forda - tłumaczy gość audycji.


Posłuchaj
04:26 PR1_AAC 2021_07_29-11-19-13.mp3 Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów Osobowych w Warszawie cz. 4 ("Lato z Radiem"/Jedynka)

Posłuchaj
04:14 PR1_AAC 2021_07_29-11-37-37.mp3 Roman Czejarek odwiedził Fabrykę Samochodów Osobowych w Warszawie cz. 5 ("Lato z Radiem"/Jedynka)

  

Modeli Poloneza było bardzo wiele, a jeden z nich został nazwany "ABC". Tłumaczono to jako Absolutny Brak Czegokolwiek. To była wersja przeznaczona dla tzw. ludu, produkowana w stanie wojennym. - To samochód, który nie miał nawet podgrzewania tylnej szyby, listew, lusterek - podkreśla Brykała. Inny był nawet zderzak. - Tworzywo na zderzaki w zwykłym Polonezie szło z eksportu i trzeba było zrobić coś tańszego, więc zamiast metalowego tu mamy lżejszy i tańszy - dodaje.

Zobacz też:

Coś dla wyższych sfer

Ostatnim etapem wędrówki przez zakamarki Fabryki Samochodów Osobowych, była wystawa krążowników szos. Uwagę Romana Czejarka zwrócił biały rolls-royce. - Pali tyle ile się wleje, a później trzeba znowu zatankować. Natomiast to, co ważne: kiedyś w katalogach producenta, w rubryce przy dziale "moc", pisano "wystarczająca" - mówi gość "Lata z Radiem". To samochód bardzo klasyczny, wewnątrz dominuje drewno i skóra. - Czuć zapach bardzo eleganckiej, dobrze wyprawionej skóry. To są jeszcze samochody z czasów, kiedy firmami rządzili designerzy, a nie księgowi. Tutaj musiał więc być również najlepszy gatunek drewna - podsumowuje Robert Brykała.

Fb/Jedynka - Program 1 Polskiego Radia

***

"Lato z Radiem" na antenie Programu 1 Polskiego Radia codziennie, od poniedziałku do piątku, w godzinach 9.00 - 12.00. Słuchaj też na stronie www.latozradiem.pl oraz w aplikacji mobilnej "Lata z Radiem".

***

Tytuł audycji: Lato z Radiem

Prowadzi: Joanna Racewicz

Materiał: Roman Czejarek

Data emisji: 13.07.2021

Godzina emisji: 9.00 - 12.00

mg

Czytaj także

Bocian maskotką jubileuszowego "Lata z Radiem" 2021

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2021 20:00
Maskotka to symbol "Lata z Radiem". W tym roku towarzyszy nam bocian, a decydujący głos przy wyborze ostatecznego wzoru mieli słuchacze Programu 1 Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jaka jest historia "Polki Dziadek" - symbolu "Lata z Radiem"?

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2021 20:00
Co roku słuchacze "Lata z Radiem" ze wzruszeniem wysłuchują pierwszych taktów "Polki Dziadek". Ta skoczna, pełna optymizmu melodia stała się jednym z najważniejszych symboli audycji. A korzenie kompozycji sięgają znacznie głębiej w przeszłość.
rozwiń zwiń