"Wspomnienia" Nadieżdy Mandelsztam - historia miłości i terroru

Ostatnia aktualizacja: 24.12.2015 16:15
- Największe wrażenie zrobiły na mnie wątki związane z aresztowaniem Mandelsztama, z nocną rewizją, podróżą na zesłanie i ostatecznym zatrzymanien, gdy małżeństwo nie zdążyło się nawet pożegnać - mówił w Jedynce tłumacz Jerzy Czech.
Audio
  • "Wspomnienia" Nadieżdy Mandelsztam - historia miłości i terroru (Moje książki/Jedynka)
Osip Mandelsztam. Zdjęcie wykonane po zatrzymaniu przez NKWD i zesłaniu do gułagu
Osip Mandelsztam. Zdjęcie wykonane po zatrzymaniu przez NKWD i zesłaniu do gułagu Foto: Wikimedia Commons/Domena Publiczna/CC-PD-Mark

Do księgarń trafiły właśnie wspomnienia wdowy po poecie Osipie Mandelsztamie w jego przekładzie. "Wspomnienia" Nadieżdy Mandelsztam uważa się, obok powieści Sołżenicyna i "Doktora Żywago" Pasternaka, za najważniejsze świadectwo epoki stalinowskiego terroru. Mandelsztam spisała je pod koniec swojego życia, trzy dekady po śmierci męża, z dystansu. Przebija się to w tekście, który jest spokojną, klarowną relacją bez emocji, połączoną z autoanalizą człowieka radzieckiego.

– Właśnie dlatego książka jest aż tak cenna. Znamy inne relacje np. z gułagów, ale zawsze jako świadectwo ludzi już wolnych. W wypadku Mandelsztam czy Sołżenicyna jest to świadectwo stamtąd, z wnętrza. Ludzi przejętych tamtymi ideami, którzy jednak się z nich stopniowo wyzwalają - tłumaczył gość Jedynki.

Bezpośrednią przyczyną aresztowania Osipa Mandelsztama w 1934 roku był jeden z jego wierszy mówiący o góralu straszącym z Kremla, który ma "palce tłuste jak czerwie" i "karalusze wąsiska". Rozkaz o aresztowaniu wydał bezpośrednio Józef Stalin. Osip Mandelsztam zatrzymany po raz drugi w 1938 r. nie przeżył nawet kilku miesięcy w łagrze pod Władywostokiem, skąd miał być zesłany na Kołymę.

Dlaczego pełna wersja książki nie była do tej pory znany polskiemu czytelnikowi? W jaki sposób Nadieżdie Mandelsztam udało się ocalić od zapomnienia pamięć o najważniejszym rosyjskim poecie XX wieku? O tym w nagraniu audycji.

***

Tytuł audycji: Moje książki

Prowadzi: Magdalena Mikołajczuk

Gość: Jerzy Czech (tłumacz, poeta)

Data emisji: 23.12.2015

Godzina emisji: 20.19

tj/mm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Orhan Pamuk z miłości do Stambułu

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2015 09:28
- Pisarz kocha to miasto. Jest nim opętany na równi z bohaterami jego książek - mówiła w Jedynce turkolożka Justyna Chmielewska.
rozwiń zwiń