Opowieść Anny Arno o Konstantym A. Jeleńskim

Konstanty Jeleński (1922-1987) to jedna z najważniejszych postaci polskiej kultury XX wieku. Wybitny intelektualista władającym wieloma językami, publicysta związany z paryską "Kulturą", żołnierz armii Andersa, nieoficjalny ambasador polskiej kultury na Zachodzie, promotor twórczości Gombrowicza i Miłosza na świecie. Człowiekiem o wspaniałej osobowości.
Okładka książki Kot. Opowieść o Konstantym A. Jeleńskim
Okładka książki "Kot. Opowieść o Konstantym A. Jeleńskim"Foto: Wydawnictwo Iskry
O Audycji

Tę niezwykłą postać "wzięła na warsztat" Anna Arno (m.in. "Niebezpieczny poeta. Konstanty Ildefons Gałczyński" i "Jaka szkoda. Krótkie życie Pauli Modersohn-Becker"). W efekcie powstała wielogłosowa biografia pt. "Kot. Opowieść o Konstantym A. Jeleńskim".

"Kot był pięknym mężczyzną" - podkreślają przyjaciele, jakby obraz Konstantego Jeleńskiego natychmiast wyświetlał się na ekranie ich pamięci, jakby to była zasadnicza cecha, bez której nie sposób przeniknąć do jego wnętrza. Dopytuję o szczegóły, ale rozumiem, że chodzi o coś nieuchwytnego. Padają określenia: "wdzięk", "maniery", "esprit", ale to już przecież cechy duchowe, a nie fizyczna uroda. Przeglądam fotografie, rysunki, obrazy. 

"Miał w sobie lekkość" - opowiada Julia Hartwig. Lekkość nawiązywania kontaktów, wchodzenia w relacje z nowymi ludźmi. Ale może jego największym atutem była umiejętność słuchania, która zjednywała ludzi? Rozmówca czuł się doceniony, uszanowany. We wspomnieniach o Jeleńskim pisarze przytaczali jego opinie o ich własnej twórczości. Ale to nie wynikało tylko z ich egotyzmu. "Przeglądali się w nim, jak lustrze" – mówi Renata Gorczyńska.

[opis wydawcy]

Ogromna siła zachwytu

- Brak potrzeby pisarskiego zaistnienia to była niezwykła i bardzo rzadka cecha Konstantego Jeleńskiego - powiedziała w Programie 1 Polskiego Radia Anna Arno. - On w pewnych okresach myślał o tym, żeby napisać książkę, ale myślę, że to był raczej taki projekt, by zebrać własne myśli, przeprowadzić rozmowę z samym sobą. On nigdy nie miał potrzeby zaistnienia - dodała. 

Równie rzadką cechą, jaką wyróżniał się Jeleński była ogromna siła zachwytu i jednocześnie wewnętrzna potrzeba zaangażowania, żeby to, co jego tak bardzo zachwycało pokazać światu. - Jego rola w rozpropagowaniu twórczości Witolda Gombrowicza czy Czesława Miłosza jest nieoceniana - podkreśliła rozmówczyni Magdy Mikołajczuk. - Niezwykła była siła jego oddania, wytrwałość i bezinteresowność - zaznaczyła.

Arno zauważyła, że artyści kochali Jeleńskiego ponieważ przez niego widzieli siebie. - On sam zaś potrafił patrzeć na kaprysy, słabości charakteru pisarzy z przymrużeniem oka. Znał, miał poczucie proporcji - oceniła.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy z Anną Arno, w której gość radiowej Jedynki opowiedziała o rodzinie i życiu prywatnym Konstantego A. Jeleńskiego, m.in. o jego związkach z mężczyznami i argentyńską malarką surrealistyczną Leonor Fini.

W audycji także rozmowa z Januszem Drzewuckim, krytykiem literackim, o jego nowej książce "Muzyka sfer. Teksty o poetkach i poetach", w której pisze o twórczości, m.in.: Wisławy Szymborskiej, Julii Hartwig, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza i Zbigniewa Herberta.

Zapraszamy również do zapoznania się z rekomendacjami Tadeusza Lewandowskiego.

***

Tytuł audycji: Moje Książki

Prowadzi: Magda Mikołajczuk

Goście: Anna Arno (autorka książki "Kot. Opowieść o Konstantym A. Jeleńskim") i Janusz Drzewucki (krytyk literacki, autor książki "Muzyka sfer. Teksty o poetkach i poetach")

Data emisji: 17.06.2020

Godzina emisji: 21.05

kk

Playlista
  • Soyka Stanisław - Allegro Ma Non Troppo
  • Obel Agnes - Dorian
  • Zaryan Aga - Sens
  • Kortez, - Wiem, że mnie podglądasz
  • Cohen Leonard - I'm Your Man
  • Umer Magda, - Już szumią kasztany