"Sielanki" George'a Saundersa. Kim jest człowiek XXI wieku?

Ostatnia aktualizacja: 18.11.2021 07:57
- George'owi Saundersowi udaje się, w bardzo nowoczesny sposób, pokazać takie społeczeństwo, które samo trochę nie wie, czego chce. Chciałoby osiągać cele, wie, że koszty są bardzo duże, ale mimo tego prze do sukcesu za wszelką cenę, a przez to pozwala sobą manipulować - powiedział w Programie 1 poeta i dziennikarz Wojciech Bonowicz.
George Saunders
George SaundersFoto: MARY TURNER / Reuters / Forum

Posłuchaj
42:15 [ PR1]PR1 (mp3) 2021_11_17 PR1_23_09_30_Moje_książki.mp3 "Sielanki" George'a Saundersa. Kim jest człowiek XXI wieku? (Moje książki/Jedynka)

 

W audycji "Moje książki" rozmawialiśmy z Wojciechem Bonowiczem o zbiorze opowiadań George'a Saundersa "Sielanki" w tłumaczeniu Michała Kłobukowskiego. Wybitny amerykański pisarz, laureat Nagrody Bookera za powieść "Lincoln w Bardo" w absurdalnych, groteskowych i pozornie zabawnych opowieściach pokazuje zagubienie i lęki człowieka XXI wieku. Wśród bohaterów "Sielanek" są m.in. pracownicy parku rozrywki udający neandertalczyków, coach dający swoim klientom bardzo podejrzane rady i zmartwychwstała ciotka, która rozkazuje domownikom i gubi własne członki.

O wszelkiego rodzaju manipulacjach


. 

Gość radiowej Jedynki przyznał, że nie potrafi wskazać swojego ulubionego opowiadania z tomu. Według niego one tworzą spójną kolekcję, bardzo ciekawie się zazębiają.

- Najbardziej atrakcyjne jest tytułowe opowiadanie, którego bohaterami są ludzie pracujący w dziwacznym parku rozrywki. Przez cały dzień muszą oni udawać przed zwiedzającymi, których nie ma zbyt wielu, jaskiniowców. Nawet gdy nie ma zwiedzających, oni wciąż - pod czujnym okiem szefostwa - muszą wykonywać tę dość absurdalną i upiorną pracę (...) Opowiadanie jest szalenie zabawne, albo raczej - byłoby szalenie zabawne, gdyby nie to, że obserwujemy ludzi, w jakimś sensie, odczłowieczonych. Ludzi, których "cofnięto". Przez sam charakter wykonywanej pracy oni są ludźmi na "wcześniejszym etapie rozwoju" - wskazał.

Bonowicz wyjaśnił, że Saunders ma taką metodę, że on wymyśla sobie jakąś sytuację z pogranicza realności i surrealności. Ma ona sens symboliczny, a jednocześnie jest nam bardzo bliska, bliska naszej rzeczywistości. Jest uniwersalna.

- Mówi się, że jest to pisarz świata korporacyjnego, który jest przenikliwym krytykiem tego, co się tam dzieje. Ale jak się przeczyta "Sielanki" w całości, to widać, że one opowiadają w ogóle o wszelkiego rodzaju manipulacjach w różnego rodzaju formach pracy i różnego rodzaju formach zależności. O takim społeczeństwie, które jest nastawione na sukces, zdobywanie, poprawianie swojego dobrostanu i pozycji społecznej, ale to się wszystko odbywa kosztem relacji. Saundersowi udaje się, w bardzo nowoczesny sposób, pokazać takie społeczeństwo, które samo trochę nie wie, czego chce. Chciałoby osiągać cele, wie, że koszty są bardzo duże, ale mimo tego prze do sukcesu za wszelką cenę, a przez to pozwala sobą manipulować - ocenił.


Czytaj także:


Książki 1200.jpg
"Moje książki" w Programie 1

Należy dodać, że bohaterowie opowiadań nie są ludźmi sukcesu, wykonującymi prestiżowe i dobrze płatne zawody. To raczej życiowi nieudacznicy. - W różnych omówieniach bardzo często podkreślano ten element przegranej. Przyglądamy się temu, jak ludzie upadają, jak sobie nie radzą. Mnie się wydaje, że Saunders robi coś bardziej subtelnego - to są w gruncie rzeczy opowiadania o ludzkim heroizmie, o heroizmie zmagania się z życiem, które jest, jakie jest. Wystarczy spojrzeć na opowiadanie finałowe. Komizm nie służy czasem tylko temu, żeby pokazać słabość czy małość człowieka, ale także jego wielkość - stwierdził Bonowicz.  

"To bardzo zaskakujące, że pisarz o stosunkowo szczupłym dorobku zdobył tak duży rozgłos" - w "Moich książkach" mówiliśmy również o samym George'u Saundersie. W audycji fragmenty "Sielanek" czyta Andrzej Ferenc. Zapraszamy także do wysłuchania rekomendacji literackich Tadeusza Lewandowskiego.

***

Tytuł audycji: Moje książki

Prowadzi: Magda Mikołajczuk

Gość: Wojciech Bonowicz (poeta i dziennikarz)

Data emisji: 17.11.2021 

Godzina emisji: 23.10

kk

Czytaj także

"Wilcza rzeka" - mocna autobiograficzna książka Wioletty Grzegorzewskiej

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2021 07:16
- Bardzo chciałam pewne rzeczy pokazać, podzielić się doświadczeniem. Być może to da komuś do myślenia - powiedziała w Programie 1 Polskiego Radia poetka i prozaik Wioletta Grzegorzewska.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Żywoty równoległe". Wyjątkowi Polacy, tragiczne wybory, heroiczne postawy

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2021 12:07
Dorota Truszczak i prof. Andrzej Nowak opracowali książkę "Żywoty równoległe", będącą zapisem rozmów prowadzonych w Programie 1 Polskiego Radia w ramach audycji "Historia żywa". Znane osoby z polskiej historii zostały tu zestawione w 21 intrygujących duetów (np. Orzeszkowa i Konopnicka, Piłsudski i Dmowski, Wyszyński i Gierek, Herbert i Wajda).
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Straszydła na co dzień" - jedna z najbardziej kultowych czeskich książek

Ostatnia aktualizacja: 11.11.2021 12:05
O zbiorze opowiadań Karela Michala "Straszydła na co dzień" (w tłumaczeniu Doroty Dobrew) opowiedział w audycji "Moje książki" Mariusz Szczygieł, który o tragicznych losach czeskiego pisarza pisał w swojej książce "Nie ma".
rozwiń zwiń