Fenomen sztuk wizualnych i meandry ich ochrony

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2021 11:10
Prof. Iwona Szmelter w swej najnowszej książce, "O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony", uznanej przez krytykę za przełomową, w sposób barwny i sugestywny opowiada o sztuce wizualnej. Przedstawia jej ponadczasowość, identyfikując ją według filozofii i historii, a przede wszystkim dzięki najnowszym metodom badawczym.
Okładka książki O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony
Okładka książki "O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony"Foto: PWN

El Greco Ekstaza Świętego Franciszka.jpg
Twarzą w twarz z artystą poprzez jego dzieło, czyli o tajnikach konserwacji sztuki

Autorka swojej książce mówi o identyfikacji sztuki wg. filozofii i historii, a przede wszystkim dzięki najnowszym metodom badawczym także w kontekście zmian. Książka otwiera stwierdzenie, że nazwy sztuki piękne czy sztuki plastyczne są już nieadekwatne do tego, co się nimi określa. 


Posłuchaj
43:21 2021_01_29 21_10_36_PR1_Kulturalna_Jedynka.mp3 Fenomen sztuk wizualnych i meandry ich ochrony (Kulturalna Jedynka)

 

- To co określamy sztukami pięknymi, plastycznymi, stanowiło jakiś zasób zamkniętych pojęć i zagadnień, które dotyczą już tych ostatnich 200 lat - mówi na antenie Programu 1 Polskiego Radia prof. Iwona Szmelter. - Oczywiście obiekt naszych terminów, ale też nazwy instytucji, nie są adekwatne do tego co naprawdę dzieje się w sztukach, stąd ta zmiana - dodaje. 

Jak wskazuje prof. Iwona Szmelter sztuka nie organicza się do przedmiotu ani do rzeczy, ale jest jej przeżyciem. - Wracamy do terminu syntezy sztuk. Sztuka jest wolna, nie ma granic, a sztuki wizualne są terminem bardziej pojemnym, obejmującym rozmaite formy - zauważa gość audycji. 

Dziedzictwo duchowe 

Dziedzictwo kulturowe każdego narodu - to nie tylko zabytki materialne, materialne świadectwa jego przeszłości i cuda przyrodnicze, ale również idee niematerialne, dziedzictwo niematerialne, które tworzy naszą zbiorową pamięć. Jeśli kultura materialna podtrzymuje tożsamość narodu to z pewnością dziedzictwo duchowe, niematerialne tworzy ją, kształtuje, wzbogaca i pobudza do materialnego wyrażania. - Dziedzictwo ducha zawsze było elementem kultury i to jest zadziwiające, jak bardzo oddaliliśmy się w myśleniu o sztuce czy dziedzictwie ceniąc tylko wartości materialne - wyjaśnia prof. Szmelter. - Tym łatwiej gospodarować. Nawet studia dotyczące ochrony dziedzictwa materialnego nie byłoby cenione, gdyby nie miało niematerialnych wartości - stwierdza. 

Nie można rutynowo podchodzić do dzieł sztuki  

- Rewolucja poznawcza spowodowała, że mamy świadomość tzw. instynktu sztuki. Okazuje się, że sztuka powstała na wszystkich kontynentach w podobnej formie i w stosunku do tych form, nie możemy być rzemieślnikami - mówi ekspert. - Nie możemy rutynowo podchodzić do jakiegokolwiek dzieła sztuki, dlatego, że rutynę można zgubić a przede wszystkim można zatracić wartości tych dzieł - tłumaczy prof. Iwona Szmelter. 

Na przykładach znanych dzieł tj.: "Sąd Ostateczny", "Salvador Mundi", "Grupa Laookona" prof. Szmelter przedstawia najnowsze odkrycia wynikające z ich analizy w procesie konserwacji oraz zmiany w dziedzictwie ich obadania i ochrony.  

Czytaj również: 

***

Prof. Iwona Szmelter to artystka-konserwatorka dzieł mistrzów flamandzkich, renesansowych i współczesnych - El Greca, Canaletta, Jana Tarasina, Wojciecha Fangora, Tadeusza Kantora, Aliny Szapocznikow. Jest cenionym w świecie autorytetem ochrony dziedzictwa sztuk wizualnych. 

***

Tytuł audcyji: Kulturalna Jedynka

Prowadzi: Michał Montowski

Gość: Prof. Iwona Szmelter (konserwator dzieł sztuki)

Data emisji: 29.01.2021 r. 

Godzina emisji: 21.10

ans

Czytaj także

Dworska scena w idyllicznej scenerii - "Pielgrzymka na Cyterę"

Ostatnia aktualizacja: 06.12.2020 15:00
W audycji "Jest taki obraz" opowiadaliśmy o płótnie Antione Watteau "Pielgrzymka na Cyterę". Interpretatorzy obrazu od dawna spierają się o temat obrazu. Czy kochankowie wchodzą na statek, aby odpłynąć na Cyterę, czy też raczej wracają z wyspy?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maartena van Nieuwenhove - młody brugijski patrycjusz i jego dyptyk

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2020 14:28
Dyptyk z portretem Maarten van Nieuwenhove, Hansa Memlinga, to dzieło wyjątkowe wśród dziesiątek podobnych, które powstawały wówczas w Niderlandach. Pełne ostentacji, podkreślające splendor rodziny modela i mistrzowsko wykonane. Chociaż dyptyki malowano od lat trzydziestych XV stulecia, to dopiero Memling połączył w jedną przestrzeń sceny przedstawiane na obu skrzydłach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historia Lukrecji inspiracją dla Lorenza Lotta

Ostatnia aktualizacja: 06.01.2021 17:32
Kobieta z obrazu, o którym mówiliśmy w audycji, deklaruje swą cnotliwość i wierność wobec nieobecnego męża, biorąc za wzór rzymską heroinę Lukrecję.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Adam i Ewa wśród gadżetów na słynnym kolażu Richarda Hamiltona

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2021 15:36
W audycji "Jest taki obraz" opowiadaliśmy o wieloznacznej pracy "Just what is it makes today’s homes so deferent, so appealing?".
rozwiń zwiń