Przebrane za mężczyzn walczyły o niepodległość

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2012 08:54
Kobiety podczas walk o niepodległość zbierały i dostarczały materiały wywiadowcze, przewoziły browningi zakupione w Moskwie czy Petersburgu. Można je było spotkać na froncie zarówno w pierwszej jak i drugiej brygadzie legionowej, w kawalerii, artylerii, służbie sanitarnej i medycznej.
Audio
  • Przebrane za mężczyzn walczyły o niepodległość. (PR, 12.11.2012)
Kobiety-żołnierze w wojnie z bolszewikami w 1920 roku.
Kobiety-żołnierze w wojnie z bolszewikami w 1920 roku.Foto: Belissarius/Wikipedia

Kobiety brały udział w obronie Lwowa, a także walczyły z najazdem bolszewickim w 1920 roku. Materiały na ten nieco marginalizowany temat od lat zbiera krakowski historyk Stanisław Maria Jankowski, autor książki "Dziewczęta w maciejówkach".

W radiowej Jedynce opowiadał o Wandzie Gertz, która w wieku 18 lat poszła na front pierwszej wojny światowej. Historyk określił ją jako "wspaniałą postać”. Opowiadał, że uczestniczyła ona także w wojnie polsko-bolszewickiej, była adiunktem Józef Piłsudskiego – sugerowała mu, co powinien czytać i dostarczała mu materiały.

W czasie II wojny światowej uczestniczyła w kobiecych drużynach dywersyjnych, kierowała też kobietami, które poszły do niewoli. – A potem cóż. Praca w fabryce drutu – dodała.

Wanda Gertz służyła pod pseudonimem Kazimierz "Kazik" Żuchowicz na froncie galicyjskim, uczestniczyła w różnych bitwach w oddziale artylerii.

Zajrzyj na strony serwisu specjalnego "Radia Wolności">>>

– Ona absolutnie nie chciała chować się za plecami kolegów, jeżeli trzeba było kopać, to stawała z łopatą (…) nie wykorzystywała tego, że jest kobietą. Wielu żołnierzy znało ją jako Kazika Żuchowicza, natomiast kilku zwierzchników wiedziało, kto kryje się pod tym mundurem. Próbowali wyznaczać jej lżejsze zadania, ale nigdy nie dała się na to nabrać, nigdy nie chciała korzystać z jakichś specjalnych ulg w takiej sytuacji – podkreśliła.

Stanisław Maria Jankowski zaznaczył, że zarówno Piłsudski jak i władze austriackie nie zgadzali się, żeby kobiety znajdowały się na tzw. pierwszej linii. Była zgoda jedynie na pełnienie funkcji sanitariuszki. Wanda Gertz nie była jednak jedyną kobietą, która walczyła o wolność Polski. Jeśli chcesz poznać pozostałe bohaterki posłuchaj dźwięku.

Posłuchaj też, jak po latach niewoli odradzała się niepodległa Polska.

Więcej znajdziesz na platformie "moje.polskieradio.pl">>>

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kazimierz Sosnkowski - "Szef Komendanta"

Ostatnia aktualizacja: 11.10.2020 05:55
51 lat temu, 11 października 1969, zmarł Kazimierz Sosnkowski, szef sztabu I Brygady Kadrowej, generał, który po śmierci gen. Władysława Sikorskiego został Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Piskor - zapomniany adiutant Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 22.03.2015 06:00
Był oficerem Legionów Polskich i najbliższym współpracownikiem Piłsudskiego. 64 lata temu w Londynie zmarł gen. Tadeusz Piskor.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Trudne decyzje marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2017 06:00
- Przyznaję, że tak jak reszta społeczeństwa byłam raczej jemu przeciwna i surowo go osądzałam - wspomina Jadwiga Maksymowicz-Raczyńska, u której ukrywał się Edward Rydz-Śmigły po powrocie do kraju.
rozwiń zwiń