"Odnalezione po latach". Reportaż Joanny Bogusławskiej o unikatowych płytach PR [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 11.06.2021 09:43
Stan utrwalonego i zewidencjonowanego na płytach gramofonowych bezpośredniego zapisu dźwięku zbioru nagrań z lat 1935 - 1939, których producentem była Rozgłośnia Polskiego Radia w Warszawie, wyniósł prawie 9200 płyt.
Kraków. Studio spikerskie przy ulicy Pędzichów. Widoczny mikrofon, gramofony i płyty winylowe., 1939 r.
Kraków. Studio spikerskie przy ulicy Pędzichów. Widoczny mikrofon, gramofony i płyty winylowe., 1939 r. Foto: Zbiory NAC

Certyfikat UNESCO F PRSA_017.jpg
"Wielkie wyróżnienie". Prezes Polskiego Radia o unikatowych nagraniach na liście UNESCO

W ostatnich dniach września 1939 r. - gdy było już wiadome, że Warszawa zostanie zajęta przez wojska niemieckie – pracownicy Polskiego Radia podjęli zbawienną decyzję o wyniesieniu z rozgłośni i ukryciu u zaufanych osób depozytu historycznie bezcennych płyt. 

- Najstarsze nagrania sięgają lat 1907 - 1910 - mówi Wojciech Waciłkowski. Lew Tołstoj nabył machinę Edisona i na tych wałkach dokonał próbnych nagrań. To są najstarsze nagrania, jakie mamy w posiadaniu - dodaje rozmówca Joanny Bogusławskiej. 

Posłuchaj
20:01 2021_06_11 00_34_59_PR1_Reportaż_w_Jedynce.mp3 "Odnalezione po latach" - Joanna Bogusławska (Reportaż w Jedynce)

 

Płyty wyniesiono z rozgłośni w trzech partiach, pod różne adresy i skutecznie ukryto przez cały okres niemieckiej okupacji Polski:

Pierwszą partię zabrał podpułkownik Wacław Lipiński do swojego mieszkania, płyty trafiły do Polskiego Radia zimą 1979 r. Druga partia miała być potajemnie wywieziona po kapitulacji Warszawy przez amerykańskiego reportera wojennego Juliena Bryana, ale do tego nie doszło i płyty przeszły dramatyczne losy: 3 razy zmieniały opiekuna, 6 razy miejsce przechowywania, płyty zwrócono do Polskiego Radia w czerwcu 1979 r.

Trzecią partię ukrył w piwnicy mieszkania swojego ojca (lutnika) kierownik amplifikatorni Polskiego Radia Mirosław Panufnik. Do dzisiaj partia ta nie została zwrócona do Polskiego Radia.

Czytaj również: 

Archiwum Polskiego Radia 

Znajduje się tutaj kilka milionów fonogramów. - Oprócz wszystkich zbiorów historycznych są stale wpływające na bieżąco nowe nagrania - podkreśla Stefan Kruczkowski, reżyser dźwięku z Działu Realizacji, Konserwacji i Digitalizacji Archiwum Polskiego Radia. - Charakterystyczne jest to, że w sensie chronologicznym posiadamy wszystkie nagrania od końca XIX wieku aż do dzisiaj - dodaje. 

Zapraszamy do wysłuchania całego reportażu. 

***

Tytuł reportażu: "Odnalezione po latach" 

Autorka: Joanna Bogusławska 

Data emisji: 11.06.2021 r. 

Godzina emisji: 0.35

ans 

Zobacz więcej na temat: reportaż w Jedynce reportaż

Czytaj także

"Jaramy się wszyscy" - reportaż Magdy Skawińskiej [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2021 08:30
Wg rankingu "Perspektyw" III LO we Wrocławiu jest w pierwszej dziesiątce szkół w Polsce. Ucząca się tu młodzież startuje w olimpiadach przedmiotowych, a także w zawodach sportowych i zajmuje czołowe lokaty. W III LO jest teatr Scena 37, który prowadzi polonista Dariusz Romanowski. Uczniowie chętnie chodzą do szkoły i sami opowiadają, że panuje w niej niezwykła atmosfera. Do liceum zdają dzieci, a nawet wnuki byłych absolwentów. Skąd ta magia wrocławskiej Trójki?
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Słowa jak powietrze" - reportaż o Bohdanie Zadurze [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 09.06.2021 10:04
We wtorkowy wieczór wyruszyliśmy do Puław, gdzie poznaliśmy Bohdana Zadurę - wybitnego poetę, prozaika, tłumacza i krytyka literackiego. O bohaterze naszego reportażu opowiedzieli przyjaciele z kwartalnika literackiego "Akcent", z którym był i jest związany nadal, choć od siedemnastu lat równocześnie pełnił funkcję redaktora naczelnego "Twórczości".
rozwiń zwiń