Lokajski - olimpijczyk, który utrwalił powstanie na zdjęciach [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 01.10.2021 10:15
Eugeniusz Lokajski ps. Brok był nadzieją przedwojennej lekkoatletyki. Brał udział w wojnie obronnej w 1939 roku, dostał się do sowieckiej niewoli, ale udało mu się uciec. Zginął 25 września 1944 roku pod gruzami zbombardowanej kamienicy. Pozostawił po sobie kilkaset fotografii z Powstania Warszawskiego. Eugeniuszowi Lokajskiemu jest poświęcona audycja dokumentalna Ewy Michałowskiej "Po drugiej stronie obiektywu".
Eugeniusz Lokajski
Eugeniusz LokajskiFoto: PAP/Archive PL / Alamy Stock Photo

organek 1200x660.jpg
Inspirowana Powstaniem Warszawskim płyta "Ocali nas miłość" zespołu Ørganek

Wiele lat po wojnie ktoś powiedział o Eugeniuszu Lokajskim, że strzelać to umiał celnie, ale jego prawdziwą bronią była Leica (marka aparatu fotograficznego - red.). 


Posłuchaj
20:13 Jedynka-1-10-2021-reportaż.mp3 "Po drugiej stronie obiektywu" - reportaż Ewy Michałowskiej (Jedynka)

 

Dom Wsparcia dla Powstańców Warszawskich fot A Rokicki 1200.jpg
Powstańcy i młodzi wolontariusze: żywa lekcja historii [POSŁUCHAJ]

Joanna Jastrzębska-Woźniak z Muzeum Powstania Warszawskiego podkreśla, że zdjęcia Eugeniusza Lokajskiego przewijają się na wszystkich ekspozycjach, na wszystkich piętrach. Nie dokumentował walk zbrojnych, fotografował przede wszystkim ludzi, jak na przykład łączniczki, które miały chwilę odpoczynku i piły kawę. - Nie wiem, czy można pięknie sfotografować kogoś, kto właśnie stracił bliską osobę, a tak jest na zdjęciu płaczącego mężczyzny, którego żonę wydobyto spod gruzów - mówi. Podkreśla, że dzięki takim fotografiom mamy pełen obraz powstania i wiemy, jak wyglądało cierpienie ludzi. Bo wykazywał się żyłką fotoreporterską. Być może, gdyby przeżył, byłby świetnym fotoreporterem, a nie uznanym sportowcem.

Album ze zdjęciami "Broka" był inspiracją do napisania o nim piosenki przez Tomasza Organka.

Mystic Production TV/Youtube

Robert Gawkowski, historyk, podkreśla, że Eugeniusz Lokajski był warszawiakiem z krwi i kości. Ukończył szanowane liceum im. Mikołaja Reja i w wieku 16 lat zaczął przygodę ze sportem, zapisując się do klubu Warszawianka. Studiów nie ukończył, pracował jako urzędnik w policji, rzucił oszczepem na odległość ponad 73 metrów, a w 1936 roku pojechał na olimpiadę w Berlinie, gdzie, mimo kontuzji, zajął siódme miejsce. W Berlinie kupił Leicę, którą potem robił zdjęcia. Szykował się do olimpiady w 1940 roku. Jego rekord przetrwał do lat 50. i poprawił go dopiero Janusz Sidło.

Ryszard Maczewski, varsavianista, MPW,  opowiada o albumie "Brok", w którym zamieszczono większość powstańczych fotografii Eugeniusza Lokajskiego. Negatywy przechowała siostra Zofia Lokajska-Domańska. Przekazała je do Muzeum Powstania Warszawskiego.

W audycji wykorzystano fragmenty nagrań archiwalnych Muzeum Powstania Warszawskiego i "Muzyki i aktualności" Polskiego Radia.

Czytaj także:

***

Tytuł reportażu: "Po drugiej stronie obiektywu"

Autorka: Ewa Michałowska

Data emisji: 1.10.2021

Godzina emisji: 0.35

ag


Czytaj także

Eugeniusz Lokajski - sportowiec, fotograf, żołnierz

Ostatnia aktualizacja: 06.05.2021 09:19
Bił rekord Polski w rzucie oszczepem. Zdobywał wicemistrzostwo świata w pięcioboju. Brał udział w igrzyskach olimpijskich w Berlinie. A kiedy w roku 1944 wybuchło Powstanie Warszawskie, został fotoreporterem. Bohaterem audycji "Eureka" był Eugeniusz Lokajski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Słuchowisko "Rozstrzelanie" z Muzeum Powstania Warszawskiego

Ostatnia aktualizacja: 26.09.2021 09:00
Za nami transmisja słuchowiska "Rozstrzelanie" Wojciecha Tomczyka, w reżyserii Dariusza Błaszczyka. Prezentowaliśmy ją na antenie Programu 2 Polskiego Radia w niedzielny wieczór (26.09), a wykonanie odbyło się w Muzeum Powstania Warszawskiego. W rolach głównych wystąpili: Joanna Jeżewska, Leon Charewicz i Andrzej Mastalerz.
rozwiń zwiń