Dr hab. Grzegorz Berendt: powstańcy z getta warszawskiego nie mieli nadziei na zwycięstwo

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2021 13:30
- Wystąpili przeciw niemieckim oprawcom, niejako kierując się tym, że chcą wybrać sposób śmierci, bo na zwycięstwo nie mieli nadziei. Na ile to było możliwe  - w walce chcieli brać pomstę za śmierć swoich rodaków, bliskich, współwyznawców - mówił w Programie 1 Polskiego Radia dr hab. Grzegorz Berendt, wicedyrektor Muzeum II Wojny Światowej.
Uroczystość złożenia kwiatów przed Pomnikiem Bohaterów Getta na stołecznym Muranowie w 78. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Z powodu epidemii koronawirusa tegoroczne obchody odbywają się częściowo online
Uroczystość złożenia kwiatów przed Pomnikiem Bohaterów Getta na stołecznym Muranowie w 78. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Z powodu epidemii koronawirusa tegoroczne obchody odbywają się częściowo onlineFoto: PAP/Mateusz Marek

Markowa.jpg
"Ich historie rzadko kończyły się dobrze". Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

Punktualnie w południe w Warszawie zawyły syreny na znak upamiętnienia 78. rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim. W stolicy rozpoczęły się też uroczystości związane ze zrywem. Trwa też akcja społeczno-edukacyjna "Żonkile". Polega ona na rozdawaniu żółtych papierowych kwiatów, symbolizujących powstańczy zryw z kwietnia 1943 roku.

- Bojownicy z Żydowskiej Organizacji Bojowej jak i Żydowskiego Związku Wojskowego wystąpili przeciw niemieckim oprawcom, niejako kierując się tym, że chcą wybrać sposób śmierci, bo na zwycięstwo nie mieli nadziei. Na ile to było możliwe  - w walce chcieli brać pomstę za śmierć swoich rodaków, bliskich, współwyznawców  - powiedział dr hab. Grzegorz Berendt, wicedyrektor Muzeum II Wojny Światowej. Dodał, że kilka miesięcy wcześniej z getta w Warszawie wywieziono 300 tys. osób do ośrodka zagłady natychmiastowej w Treblince.

- Brali odwet, jak Żydzi Polscy, którzy wystąpili przeciwko Niemcom w 1942 roku na Kresach w kilkunastu gettach – dodał.

- Powstanie to było pierwszym miejskim powstaniem przeciwko niemieckim okupantom w Europie, rozegrało się w największym getcie utworzonym przez III Rzeszę na terenie okupowanej Europy  – dodał.  Zaznaczył, że potem miał też miejsce bunt bojowników i więźniów żydowskich w Białymstoku.

Żydowscy powstańcy pokazali, że są zdolni, by walczyć o godność i wolność ludzką, swoich najbliższych, swoich współwyznawców, rodaków – dodał dr hab. Grzegorz Berendt, wicedyrektor Muzeum II Wojny Światowej. 


Posłuchaj
06:50 _PR1_AAC 2021_04_19-12-29-47.mp3 Dr hab. Grzegorz Berendt, wicedyrektor Muzeum II Wojny Światowej o rocznicy powstania w getcie warszawskim (Jedynka/W samo południe)

 

Powstanie w getcie warszawskim trwało do maja

19 kwietnia 1943 roku, grupa około tysiąca słabo uzbrojonych członków żydowskich podziemnych formacji zbrojnych rozpoczęła walkę z Niemcami. Powstanie było pierwszym miejskim zbrojnym zrywem w okupowanej przez Niemców Europie, zakończyło się w połowie maja.

W walkach i egzekucjach zginęła większość bojowników, a pozostająca na terenie getta ludność została deportowana do obozów zagłady. Większość budynków z terenu getta została spalona.
Ostatnim akordem likwidacji "dzielnicy żydowskiej w Warszawie" było wysadzenie 16 maja 1943 roku z rozkazu Jürgena Stroopa Wielkiej Synagogi na ulicy Tłomackie.

Więcej w rozmowie.

***

Tytuł audycji: "W samo południe"

Prowadziła: Magdalena Ogórek

Gość: dr hab. Grzegorz Berendt, wicedyrektor Muzeum II Wojny Światowej

Data emisji: 19.04.2021

Godzina emisji: 12.28

PAP/Jedynka/

Czytaj także

Dr Piątkowski (IPN): najważniejszym zadaniem jest dziś wydobycie z niepamięci bohaterów ratujących Żydów

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2021 14:21
- Obecnie za najważniejsze zadanie uważam wydobycie z mroków niepamięci osób ratujących Żydów w małych miejscowościach, o których poza pamięcią bliskich czy w lokalnej społeczności nie pozostał żaden ślad - mówił w Programie 1 Polskiego Radia dr Sebastian Piątkowski, wicedyrektor Biura Badań Historycznych IPN. Jak zaznaczył, w Polsce istnieje ogromna luka badawcza w zakresie ludobójczej polityki III Rzeszy na ziemiach polskich.
rozwiń zwiń

Czytaj także

78. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. Jak co roku zawyją syreny alarmowe

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2021 06:35
Mija 78 lat od wybuchu powstania w getcie warszawskim. W obliczu planowanej likwidacji getta, pozostający w nim Żydzi zaatakowali Niemców. Tym samym rozpoczęło się pierwsze w Europie powstanie miejskie w trakcie II wojny światowej. Jak co roku o godz. 12.00 w stolicy zawyją syreny.
rozwiń zwiń