Niezwykła historia "Galerii 72" w Chełmie

Ostatnia aktualizacja: 20.07.2021 08:15
Zbiory sztuki dawnej w naszym kraju nie mogą konkurować obfitością i atrakcyjnością ze zbiorami zachodnimi. Jednak jeśli chodzi o sztukę współczesną, mamy wszelkie szanse. Zapraszamy na opowieść o jednej z najciekawszych i najlepszych kolekcji sztuki abstrakcyjnej w Europie.
Galeria 72 Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie
Galeria 72 Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w ChełmieFoto: Grzegorz Zabłocki

Posłuchaj
44:09 2021_07_20 00_14_32_PR1_Po_Drugiej_Stronie_Lustra.mp3 Niezwykła historia "Galerii 72" w Chełmie (Po drugiej stronie lustra/Jedynka)

 

Inicjatorem i pomysłodawcą "Galerii 72" w Chełmie był artysta należący do ścisłej czołówki polskiej awangardy powojennej - Kajetan Sosnowski (1913-1987). Galeria powstała w Chełmie, ponieważ miasto to Sosnowski darzył dużym sentymentem, tu spędził 14 lat. Nazwa miejsca - od początku istnienia do dziś instytucji mieści się w zespole architektonicznym popijarskiego klasztoru - pochodzi od daty jego powstania. Działalność galerii zainicjowana została we wrześniu 1972 roku wystawą malarstwa Jana Dobkowskiego.

W realizacji projektu - i misji promowania trudnej sztuki awangardowej w prowincjonalnym środowisku - pomógł Sosnowskiemu ówczesny kierownik Wydziału Kultury Powiatowej Rady Narodowej w Chełmie Zenon Stachira. Od 1973 roku - kiedy choroba uniemożliwiła artyście dalsze angażowanie się w sprawy programowe - do 2000 roku galerią kierowała krytyk sztuki dr Bożena Kowalska. To ona określiła jej profil.


. 

Galeria 72 Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie. Fot. Grzegorz Zabłocki


Czytaj także:


Do tej sztuki trzeba się zbliżyć


Od 2001 roku wystawy w "Galerii 72" organizowane są przez Dział Sztuki Współczesnej Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, kierowany przez historyka sztuki - Jagodę Barczyńską, która była gościem audycji "Po drugiej stronie lustra".


W Programie 1 historyk sztuki opowiedziała, jak znalazła się w Chełmie. - Decydując się na pracę w Chełmie, wiedziałam, że będę się zajmowała sztuką współczesną. Na początku wcale nie było to takie łatwe. Trzeba było się zmierzyć z abstrakcją i to abstrakcją w geometrycznym wydaniu. Słuchałam rozmów osób związanych z galerią i myślałam sobie: skąd oni wiedzą, że ten obraz abstrakcyjny jest lepszy od tego drugiego - przyznała.


. 

Galeria 72 Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie. Fot. Grzegorz Zabłocki


pap archiwum matejko święty stanisław obraz 1200.png
Odnaleziony obraz Matejki będzie licytowany. "To niewątpliwa sensacja"

- Po jakimś czasie opatrzyłam się, moje oko wyostrzyło się na abstrakcję geometryczną. Któregoś razu zauważyłam, że moje wewnętrzne odczucia, bo bałam się jeszcze wypowiadać głośno, pokrywają się z tymi, które wypowiadają ludzie, którym sztuka współczesna jest bliska - powiedziała. Barczyńska podkreśliła, że sztuka abstrakcyjna to sztuka hermetyczna. By ją poznać i zrozumieć, trzeba się do niej zbliżyć. 

Na chełmską kolekcję sztuki współczesnej - zbiór ma charakter międzynarodowy, a galeria prezentuje nie tylko abstrakcję geometryczną - składają się obiekty z zakresu malarstwa, rzeźby, grafiki, rysunku, fotografii i instalacji. Galeria posiada w swoich zbiorach prace m.in.: Henryka Stażewskiego, Janusza Orbitowskiego, Andrzeja Szewczyka, Tomasza Zawadzkiego, Jerzego Nowosielskiego, Romana Opałki, Wojciecha Fangora czy Edwarda Dwurnika.

- Ostatnia praca, jaka trafiła do kolekcji, zupełnie świeża, to bardzo piękny relief optyczny prof. Jacka Dyrzyńskiego. Artysta pracę nam po prostu podarował - wyjaśniła gość radiowej Jedynki i dodała, że wielu artystów po wystawie w "Galerii 72" przekazuje swoje dzieła placówce na własność. - Ta kolekcja się rozwija. Ona ma charakter spójny i jednolity. Jej wartość coraz bardziej rośnie - zaznaczyła. 


. 
Galeria 72 Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie. Fot. Grzegorz Zabłocki

***

Tytuł audycji: Po drugiej stronie lustra

Prowadził: Michał Montowski

Gość: Jagoda Barczyńska (kustosz, kierownik Działu Sztuki Współczesnej i Galerii 72 Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie)

Data emisji: 19.07.2021

Godzina emisji: 0.15

kk

Czytaj także

"Warszawa ma mnóstwo wspaniałych miejsc do życia". Grzegorz Piątek o fenomenie stolicy

Ostatnia aktualizacja: 06.07.2021 12:48
Grzegorz Piątek to laureat tegorocznej Literackiej Nagrody Warszawy w kategorii "Książka o tematyce warszawskiej". Otrzymał ją za tom "Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949", który opowiada o fenomenie budowy całkiem nowego miasta na gruzach dawnej stolicy. W kolejnej książce postanowił przybliżyć losy znanego architekta Bohdana Pniewskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maciej Bochniak: w swoich filmach proponuję widzom coś innego

Ostatnia aktualizacja: 13.07.2021 09:30
- Wielu twórców wpędziło się w ślepą uliczkę mierzenia się z legendami, w poczucie, że eksperyment z gatunkiem to wyjście ze sztuki. Cieszę się, że ja moimi filmami, i inni reżyserzy z mojego pokolenia, przełamujemy tę granicę - powiedział w Programie 1 reżyser i scenarzysta Maciej Bochniak.
rozwiń zwiń