Różnice i podobieństwa w Polsce i Norwegii we wczesnym średniowieczu

Ostatnia aktualizacja: 30.07.2021 19:30
Trudno powiedzieć Norweg, Polak - dwa bratanki. A jednak naukowcy z Polski i Norwegii postanowili przyjrzeć się historii obu krajów między rokiem 1000 a 1300. Czego chcą się dowiedzieć dzięki takiej historycznej podróży do świata ówczesnych elit na ziemiach piastowskich, oddzielonych od Norwegii morzami Bałtyckim i Północnym?
Zdjęcie ilustracyjne
Zdjęcie ilustracyjneFoto: shutterstock/DanieleGay

Wikingowie serial FREE 1200_660.jpg
Młot, łodzie i skarby. Wikingowie wciąż rozpalają wyobraźnię

Naukowcy z obu krajów prowadzą projekt pt. "Zasoby symboliczne i struktury polityczne na peryferiach. Legitymizacja elit w Polsce i Norwegii od ok. roku 1000-1300". Dlaczego w tym czasie? I jeszcze zdecydowali się zajrzeć na dwory władców, do siedzib możnych i duchownych, wtedy na peryferiach średniowiecznej łacińskiej Europy.


Posłuchaj
24:28 Jedynka-30-07-2021-eureka.mp3 Różnice i podobieństwa w Polsce i Norwegii w średniowieczu (Eureka/Jedynka)

 

Profesor Grzegorz Pac z Uniwersytetu Warszawskiego podkreśla, że projekt idzie trochę na przekór tradycji badawczej nad średniowieczem. - Polscy badacze porównują Polskę z Europą Środkową, badacze norwescy patrzą na Skandynawię - zauważa. Autorzy projektu postanowili porównać Polskę i Norwegię, bo zauważyli pewne podobieństwa. Oba kraje w tym samym czasie przyjęły chrześcijaństwo i można zbadać, jak oba kraje przyjmowały model kultury łacińskiej. A ponieważ nie miały ze sobą wielu kontaktów, to ich historia toczyła się niejako równolegle.  

Naukowiec wspomina, że badany czas średniowiecza to w Polsce okres rozbicia dzielnicowego, ale ono nie było szczególnie krwawe. W Norwegii, która była zjednoczona, ten czas to okres krwawych walk. Zaś rok 1300 to cezura, kiedy w obu państwach wykształciła się silna władza królewska i wprowadzono nową strukturę państwową.

Profesor Wojtek Jezierski z Uniwersytetu w Oslo zauważa, że istniało wtedy również wiele różnic. Jedną z nich był sposób pozyskiwania wiedzy o tamtym okresie. W Polsce byli kronikarze tacy jak Gall Anonim czy Wincenty Kadłubek, związani z Kościołem i z tą sferą norm dotyczących władzy. W Norwegii mamy do czynienia z literaturą i dziejopisarstwem pisanym w miejscowym języku. Druga różnica to związek Norwegów z kulturą przedchrześcijańską. - W Polsce za Piastów tego nie było - mówi. Inną różnicą jest to, że podczas zimy w Norwegii życie wręcz zamierało.

Najważniejszym celem badania jest określenie, jaki wpływ na życie polityczne w obu krajach miały elity krajów dominujących wówczas w Europie, takich jak Niemcy czy Anglia, a na ile był to model wypracowany na miejscu.

W audycji również:

5 sierpnia minie 120. rocznica urodzin Stanisława Skibniewskiego, inżyniera elektryka, absolwenta Politechniki Gdańskiej, kapitana artylerii Wojska Polskiego. Stanisław Skibniewski pseudonim Cubryna był dowódcą oddziału szturmowego w Powstaniu Warszawskim w Zgrupowaniu Krybar. Niemcy w czasie  II wojny światowej uczynili z warszawskiej elektrowni na Powiślu fortecę trudną do zdobycia z zewnątrz. Tymczasem zostali zaskoczeni. Na początku sierpnia 1944 roku elektrownię opanowali od wewnątrz pracownicy, energetycy, którymi dowodził  "Cubryna", dyrektor zakładu, a jednocześnie żołnierz Armii Krajowej. Powstańcy bronili elektrowni przed Niemcami do początku września. Po zbombardowaniu obiektu przez niemieckie samoloty załoga ewakuowała się.

"Cubryna" jest jednym z bohaterów wystawy, która upamiętnia udział energetyków w Powstaniu Warszawskim. Jaką rolę odegrali, czym było zdobycie i obrona przed Niemcami elektrowni dla  przebiegu powstania, czy ta historia jest powszechnie znana?

Gościem Eureki był Prezes Zarządu PGE Polskiej Grupy Energetycznej Wojciech Dąbrowski.

Czytaj  także:

***

Tytuł audycji: Eureka 

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Goście: prof. Grzegorz Pac (Uniwersytet Warszawski), prof. Wojtek Jezierski (Uniwersytet w Oslo), Wojciech Dąbrowski (Prezes Zarządu PGE Polskiej Grupy Energetycznej)

Data emisji: 30.07.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30

ag

 


Czytaj także

Jadwiga Andegaweńska. "Wzór dla ówczesnych kobiet"

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2021 05:40
17 lipca 1399 roku w Krakowie w wieku 25 lat zmarła królowa Polski Jadwiga Andegaweńska, kanonizowana przez papieża Jana Pawła II w 1997 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Badania nad kroniką mnicha Teodoryka

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2020 16:26
Gościem audycji był dr Rafał Rutkowski – mediewista z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, który swoją pracę doktorską poświęcił jednej z najstarszych, a być może najstarszej norweskiej kronice.
rozwiń zwiń