Stanisława Walasiewicz - najszybsza kobieta świata

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2021 10:22
Polski sport okresu międzywojennego przyniósł nam wielu wybitnych olimpijczyków. Wśród nich jest Stanisława Walasiewicz, lekkoatletka, złota i srebrna medalistka z Los Angeles i Berlina. W latach 30. XX wieku nazywana najszybszą kobietą świata.
Adam Zamoyski prezes Związku Towarzystw Gimnastycznych w Polsce wręcza nagrodę Stanisławie Walasiewicz, Wszechsłowiański Zlot Sokolstwa, Poznań, 1929 r.
Adam Zamoyski prezes Związku Towarzystw Gimnastycznych w Polsce wręcza nagrodę Stanisławie Walasiewicz, Wszechsłowiański Zlot Sokolstwa, Poznań, 1929 r. Foto: zbiory Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie

Czytaj też:
forum-0428232825.jpg
W Peru wciąż żyją Inkowie? Śladami fascynującej cywilizacji

Choć w swoich czasach bohaterka audycji święciła triumfy, dziś wydaje się zapomniana. Wystawa fotograficzna, którą przygotowało Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, ma Stanisławę Walasiewicz przywrócić szerszej publiczności. - Upływ czasu sprawia, że pamięć o dokonaniach Walasiewiczówny się zaciera. W okresie międzywojennym czterokrotnie zwyciężała w plebiscycie "Przeglądu Sportowego" na najlepszego sportowca Polski - mówi Marzena Jaworska, kuratorka ekspozycji.

Posłuchaj
24:14 2021_10_25 19_30_22_PR1_Eureka.mp3 Polski sport okresu międzywojennego przyniósł nam wielu wybitnych olimpijczyków. Wśród nich jest Stanisława Walasiewicz, lekkoatletka, złota i srebrna medalistka z Los Angeles i Berlina. (Eureka/Jedynka)

 

W ogniu plotek

Stanisława Walasiewicz zginęła tragicznie w USA - podczas napadu na sklep została śmiertelnie postrzelona przez napastnika. Po śmierci wokół jej kariery sportowej narosło wiele wątpliwości. Mówiono nawet, że w rzeczywistości była mężczyzną. - Doniesienia te nigdy nie zostały w sposób rzetelny zweryfikowane, natomiast położyły się cieniem na pamięci o niej - przypomina gość "Eureki". Spekulowano na temat odebrania Walasiewiczównie medali, które zdobyła. Przedstawiciele gremiów sportowych nigdy jednak nie zabrali głosu w tej sprawie.

Temat płci został zamknięty przez koronera wykonującego sekcję zwłok. Stwierdził on, że Walasiewicz urodziła się, żyła i umarła jako kobieta. W roku 1956 Stanisława wyszła za mąż za byłego boksera Harry’ego Neila Olsona. W tym samym roku właściwie zakończyła swoją karierę sportową. W kolejnych latach realizowała się jako trenerka. Potem coraz rzadziej przypominano o jej sukcesach. - Ale echa sensacyjnych doniesień słyszalne są do dzisiaj. Jeżeli się wspomina Walasiewiczównę, to głównie z powodów pozasportowych - mówi Marzena Jaworska.

YouTube/Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie

Zachwycała i inspirowała

Stanisława Walasiewicz była medalistką olimpijską, mistrzostw Europy, Światowych Igrzysk Kobiet czy Akademickich Mistrzostw Świata. Pewne rekordy, które ustaliła, trwały aż do lat 60. XX wieku. O Światowych Igrzyskach Kobiet, według gościa audycji, dziś wie się niewiele. - To były kobiece igrzyska. Impreza dotyczyła pionierskiego etapu sportu kobiet, które wówczas nie miały dostępu do wszystkich konkurencji na tradycyjnych igrzyskach olimpijskich - wyjaśnia.

Do kilku konkurencji lekkoatletycznych, i to na próbę, kobiety dopuszczono dopiero podczas igrzysk w roku 1928. Tymczasem w roku 1930, w Pradze, rozegrano Światowe Igrzyska Kobiet, w których prym wiodła właśnie Polka. - Zdobyła wówczas trzy złote medale: w biegach na 60, 100 i 200 m - wylicza Marzena Jaworska. Cztery lata później w Londynie zdobyła trzy krążki: jeden złoty i dwa srebrne. - Była gwiazdą światowego formatu - przekonuje kuratorka.

Zobacz też:

Czytaj też:
Twardowski.png
Ojciec współczesnej filozofii polskiej - prof. Kazimierz Twardowski

Tajemnice zamknięte w kliszach

Wystawa "Stanisława Walasiewicz 1911-1980. Fotograficzna opowieść najszybszej kobiety świata" jest zwieńczeniem projektu naukowo-badawczego prowadzonego w latach 2019-2021 i potrwa do końca lutego 2022 roku.

Historia kolekcji jest ciekawa i niecodzienna. W roku 2011 podczas remontu w jednej z polonijnych bibliotek w Los Angeles pracownicy przypadkowo natknęli się na karty albumowe ze zdjęciami. - Nie bardzo wiedzieli, skąd się one wzięły. Pewne było, że należały do Stanisławy Walasiewicz. Ten zbiór jest imponujący i ogromny, gdyż liczy ponad 2 tys. zdjęć - mówi Marzena Jaworska. Fotografie pochodzą głównie z lat 1928-1939.

Większość z nich jest nieznana nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Specjaliści nie mają wątpliwości, że zbiór ocalił biografię Stanisławy Walasiewicz. Zdjęcia pokazują ją zarówno od strony sportowej, jak i od zupełnie prywatnej. - Zbiór jest również perełką, jeśli chodzi o życie sportowe międzywojennej Polski, a także jeśli chodzi o ten pionierski etap sportu kobiet - podsumowuje gość Programu 1 Polskiego Radia.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Jankowska 

Goście: dr Paweł Ignaczak (Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie i Muzeum Warszawy), Marzena Jaworska (Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie) 

Data emisji: 25.10.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30 

mg

Czytaj także

"Ubiegam się o polskie obywatelstwo". Kryscina Cimanouska o życiu w Warszawie

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2021 18:40
W rozmowie z niemiecką gazetą "Welt am Sonntag" Kryscina Cimanouska poinformowała, że złożyła wniosek o polskie obywatelstwo. - Po dopełnieniu formalności zamierzam jak najszybciej występować dla polskiej reprezentacji - powiedziała białoruska lekkoatletka.
rozwiń zwiń