Powrót na Antarktydę po 40 latach. Wyprawa badawcza polskich naukowców

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2021 22:20
10 listopada wyruszyła do Polskiej Stacji Antarktycznej im. Antoniego Bolesława Dobrowolskiego wyprawa badawcza polskich naukowców, którzy wracają w to miejsce po 40 latach i dzięki środkom przyznanym przez Ministerstwo Nauki mają plan rewitalizacji tej stacji i prowadzenia szerokich badań, m.in. głębokich struktur Ziemi, pola magnetycznego, a także wszechstronnych badań geologicznych i hydrologicznych, które obrazują zmiany systemów polarnych i zmiany klimatu na naszej planecie.
Uczestnicy wyprawy przed statkiem Akademik Fedorow
Uczestnicy wyprawy przed statkiem „Akademik Fedorow”Foto: W. Sielski

Polska Stacja Antarktyczna im. Henryka Arctowskiego
Jak będzie wyglądała nowa Polska Stacja Antarktyczna?

Historia stacji 

Stacja Dobrowolskiego wybudowana w latach 50. ubiegłego wieku jest jedyną położoną na Antarktydzie kontynentalnej - w odkrytej w 1947 roku przez lotników amerykańskich Oazie Bungera. Ze względu na specyfikę klimatyczną i geomorfologiczną rejon ten jest unikatowym miejscem na Ziemi, traktowanym często jako analog marsjański. - Amerykanie szukali miejsca na swoją bazę arktyczną i przypadkiem odkryli oazę skalną pośród morza i lodu wokół - mówi na antenie Programu 1 Polskiego Radia prof. Marek Lewandowski z Instytutu Geofizyki PAN, pomysłodawca rewitalizacji stacji. - To była wtedy sensacja. Nikt nie oczekiwał, że w tym miejscy mogą się ujawniać skały, podłoża kontynentu arktycznego w formie archipelagu. (...) Po drugiej stronie bieguna znajduje się Polska Stacja Antarktyczna Imienia Henryka Arctowskiego, założona później w 1977 roku. Obie stacje są po przeciwnej stronie względem bieguna południowego, więc nie są sąsiadujące ze sobą. To są dwa różne obszary Antarktydy - opowiada gość Jedynki. 

Posłuchaj
23:06 Eureka antarktyda.mp3 Powrót na Antarktydę po 40 latach. Wyprawa badawcza polskich naukowców (Eureka/Jedynka)

 

Czwarta wyprawa 

Polacy przebywali na Stacji zaledwie trzykrotnie wykonując badania środowiska, ostatni raz 40 lat temu. Ze względu na swoje oddalenie od innych Stacji, w trudno dostępnym terenie, badań zaprzestano, choć kilkukrotnie okolice Stacji odwiedzali polarnicy z Rosji i Australii. - Będzie to nasza czwarta wyprawa narodowa. Ostatnia była w 1978 roku - wspomina prof. Marek Lewandowski. 

W skład czwartej Wyprawy Geofizycznej do stacji wchodzą prof. dr hab. Marek Lewandowski (kierownik ekspedycji, geofizyk), prof. dr hab. inż. Monika A. Kusiak (geolog) i dr Adam Nawrot (geomorfolog) z Instytutu Geofizyki PAN oraz prof. Wojciech Miloch, fizyk jonosfery z Uniwersytetu w Oslo. 

Jak przyznaje prof. Monika Kusiak, ta podróż będzie ekstremalna. - Nie będziemy jechać do stacji, która jest stacją zorganizowaną, w której ktoś jest i działa - mówi. - Jesteśmy przygotowani na to, że spędzimy czas pod namiotami, będziemy tam ponad 7 tygodni - dodaje. 

Oaza Bungera - unikatowe miejsce 

Oaza Bungera jest unikatowym miejscem na Ziemi. Wynika to z jego specyfiki klimatycznej i geomorfologicznej: bliskości południowego bieguna magnetycznego, nieskażonego środowiska przyrodniczego, bezpośredniego dostępu do geologicznego podłoża kontynentu i jego nieznanej genezy. - Planujemy wyprawę po próbki skalne twardej geologii. Są tam miejsca, w których możemy domniemywać, jaki może być wiek skał. Jakiekolwiek informacje stamtąd nie dotrą, będą informacjami nowymi i wniosą bardzo dużo w poznanie tego fragmentu Antarktydy  - przyznaje prof. Monika Kusiak. - Kolega Adam Nawrot planuje pobierać próbki wody i będzie robić także analizy geomorfologiczne, więc mamy bardzo szerokie spectrum działania i wydaje mi się, że będziemy w stanie przygotować poligon naukowy dla przyszłych pokoleń i pasjonatów, którzy będą chcieli wybrać się w ten region - ocenia rozmówczyni Krzysztofa Michalskiego. 

Czytaj również: 

W audycji także:

Nowy gad odkryty w Polsce. W świecie zwierząt dość rzadko zdarzają się okrycia i każdy zaobserwowany nowy gatunek, to wyzwanie dla badaczy. W Polsce został odkryty niedawno nowy gatunek węża - zaskroniec rybołów. Od kilku lat pojawiały się informacje o spotykanych sporadycznie osobnikach tego gatunku w naszym kraju. Wiosną 2021 roku grupa doświadczonych polskich herpetologów postanowiła je zweryfikować i wyruszyła w teren. Z sukcesem! Na Śląsku Cieszyńskim udało się potwierdzić obecność kilkunastu osobników - zarówno młodych, jak i dorosłych.

O nowym gatunku węża w naszym kraju - zaskrońcu rybołowie, opowiedział dr Stanisław Bury z Instytutu Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Krzysztof Michalski

Goście: prof. Monika Kusiak (Instytutu Geofizyki PAN), prof. Marek Lewandowski (Instytut Geofizyki PAN, pomysłodawca rewitalizacji stacji), dr Stanisław Bury (Instytut Zoologii i Badań Biomedycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego) 

Data emisji: 15.11.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30 

Czytaj także

Powstaniec, naukowiec, wynalazca. Wojciech Bogumił Jastrzębowski

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2021 13:51
Sto dziewięćdziesiąt lat temu, 3 maja 1831 roku, opublikowany został dokument o nazwie "Konstytucja dla Europy". Z tej okazji warto przypomnieć sylwetkę jej twórcy, Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

O poszukiwaniu domu dr. Henryka Jordana - założyciela ogrodów jordanowskich

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2021 07:44
- Jest ścieżka, którą trzeba będzie przejść, żeby biografia dr. Henryka Jordana stała się pełniejsza. To, co mamy, jest pięknym spisem, ale bardzo ograniczonym, jeśli chodzi o historię życia doktora - powiedział w audycji "Eureka" pedagog Jerzy Wojciechowski, który od wielu lat wędruje szlakiem miejsc, z którymi związany był dr Jordan i poszukuje odpowiedzi na różne pytania.
rozwiń zwiń