Ruch spiskowy po powstaniu listopadowym

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2018 14:58
Czy ruch spiskowy w zaborach po powstaniu listopadowym do 1855 roku, czyli do śmierci cara Mikołaja I to sukces czy porażka?
Audio
  • Po powstaniu listopadowym (Historia żywa/Jedynka)
Portret Mikołaja I pędzla Vladimira Dmitrievicha Sverchkova
Portret Mikołaja I pędzla Vladimira Dmitrievicha SverchkovaFoto: domena publiczna

Po upadku powstania listopadowego car Mikołaj I miał wypowiedzieć słowa: "Nie wiem, czy będzie jeszcze kiedy jaka Polska, ale tego jestem pewien, że nie będzie już Polaków". Konstytucję zastąpił statut organiczny, a Królestwo Polskie zostało częścią imperium rosyjskiego.

Iwan Paskiewicz, nowy rosyjski namiestnik Królestwa Polskiego w latach 1832-1856, wprowadził represje popowstaniowe: konfiskowano majątki, skazywano na zesłanie, wcielano do armii carskiej. Zlikwidowano odrębny sejm, rząd, wojsko polskie, wprowadzono rosyjski jako język urzędowy, zamknięto uniwersytet i politechnikę.

W pozostałych zaborach represje były łagodniejsze, ale więzienia także się zapełniły. Nie wiem, czy współcześni Mikołajowi znali słowa cara. Faktem jest, że jakby w odwecie powstawały organizacje konspiracyjne na rzecz walki o niepodległość. Najszybciej  w  Rzeczpospolitej Krakowskiej i w Galicji. A już w marcu 1833 roku z Galicji do Królestwa Polskiego wyprawiły się oddziały pułkownika Józefa Zaliwskiego.

Nie udało się wzniecić powstania, ale w następnych latach na ziemiach polskich podejmowano kolejne próby walki zbrojnej. W 1844 roku spod Kielc na garnizony rosyjskie chciał wyruszyć ksiądz Piotr Ściegienny. Jednak policje zaborcze skutecznie likwidowały spiski. Co nie przeszkodziło wybuchowi powstania krakowskiego w 1846 roku i powstania wielkopolskiego dwa lata później. To ostatnie było częścią  ogólnopolskiego planu powstania narodowego w czasie europejskiej Wiosny Ludów.

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 7.04.2018

Godzina emisji: 14.08

ag

Czytaj także

Po klęsce Napoleona. Nowe rozdanie w sprawie polskiej – utworzenie Królestwa Polskiego w 1815 roku

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2018 14:55
"Złe z dobrem pomieszane, ale lepiej nam będzie, niż było" – to słowa księcia Adama Czartoryskiego o Królestwie Polskim. Tak zwana Kongresówka powstała z większości dotychczasowych ziem, istniejącego w epoce wojen napoleońskich, Księstwa Warszawskiego. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kongresówka - doświadczenie polskiego państwa pod berłem cara

Ostatnia aktualizacja: 17.03.2018 15:08
Państwo to powstało na mocy kongresu wiedeńskiego w 1815 roku, połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim do 1832 roku. Ta granica czasowa jest związana z powstaniem listopadowym. Każdy car miał być jednocześnie królem Polski. O Królestwie Kongresowym w "Historii żywej" mówił historyk prof. Andrzej Nowak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Noc listopadowa, czyli powstańcza gorączka 1830-31

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2018 15:00
Klęska na własne życzenie, zmarnowana szansa - te określenia przylgnęły do Powstania Listopadowego 1830-31 roku, zrywu Polaków z Piotrem Wysockim na czele przeciwko rosyjskiemu zaborcy, największej potędze militarnej ówczesnej Europy.
rozwiń zwiń