Pierwsza połowa 1943 roku i jej wpływ na historię Polski

Ostatnia aktualizacja: 15.10.2019 10:39
4 stycznia 1943 roku Wanda Wasilewska i Alfred Lampe w imieniu polskich komunistów w Związku Sowieckim skierowali do Stalina prośbę o powołanie reprezentacji Polaków pozostałych w ZSRR po wyjściu Armii Andersa
Audio
  • Pierwsza połowa 1943 roku i jej wpływ na historię Polski (Historia żywa/Jedynka)
Stefan Rowecki Grot na nartach
Stefan Rowecki "Grot" na nartachFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Już 1 marca  powstał Związek Patriotów Polskich, który szybko przejmował majątek i biura delegatur ambasady polskiej. W planach Stalina wciąż pozostawał sowiecki rząd polski.  Radzieckie władze nie uznały obywatelstwa polskiego  ludności II Rzeczypospolitej  z terenów zajętych po 17 września  1939 roku. W strukturze Armii Czerwonej miała powstać 1 Dywizja Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pod dowództwem Zygmunta Berlinga.

Na terenie Generalnego Gubernatorstwa nie ustaje opór przeciwko terrorowi Niemców: łapankom, wywózkom do obozów koncentracyjnych, pacyfikacjom, w tym na Zamojszczyźnie.   Papież Pius XII zwrócił uwagę świata na tragiczny los Polaków. Komendant Główny Armii Krajowej gen. Stefan Rowecki „Grot”  formalnie utworzył już działające Kierownictwo Dywersji (Kedywu). W brawurowej Akcji pod Arsenałem odbity został   podharcmistrz Janek Bytnar „Rudy”. Miesiąc później 19 kwietnia wybuchło  powstanie w getcie warszawskim.

Tuż przed wybuchem powstania świat, za sprawą Niemców dowiedział  się  o sowieckiej  zbrodni na polskich żołnierzach w lesie katyńskim pod Smoleńskiem.  Rząd emigracyjny  poprosił Międzynarodowy Czerwony Krzyż o pomoc w wyjaśnieniu sprawy.

Stalin podjął decyzję o zerwaniu stosunków z Polską. Premier Winston Chuchill naciskał na gen. Władysława Sikorskiego, aby prośbę wycofał. Brytyjski premier w liście do Stalina zasugerował  zmiany w polskim rządzie. Doszło do rzezi  ludności polskiej dokonanych przez nacjonalistów ukraińskich na Wołyniu. Powstała  ukraińska ochotnicza  dywizja SS „Galizien”.

Porucznik Witold Pilecki uciekł z Oświęcimia i złożył raport o sytuacji w obozie Komendzie Głównej AK. Stanisław Broniewski Orsza został  nowym naczelnikiem Szarych Szeregów   po aresztowaniu swojego poprzednika. Doszło do porozumienia Armii Krajowej z Batalionami Chłopskimi w sprawie scalenia.  Niepowodzeniem zakończyły się  wcześniejsze rozmowy rządu emigracyjnego  z Polską Partią Robotniczą. 

W audycji była mowa o Polsce roku 1943 między styczniem a czerwcem, o  półroczu,  w którym ostatniego dnia czerwca Niemcy aresztowali gen. Stefana Roweckiego. Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania. 

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 14.10.2019

Godzina emisji: 21.09

kh


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak