Od Zjazdu "Solidarności" do stanu wojennego

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2020 21:07
Między 5 a 10 września 1981 roku pierwsza tura Zjazdu "Solidarności" w gdańskiej hali "Oliwia" i "Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej". PZPR potępiła zjazd i oskarżyła związek o zerwanie umów z sierpnia 1980 roku.
Audio
  • Od Zjazdu "Solidarności" do stanu wojennego (Historia żywa/Jedynka)
Wojciech Jaruzelski
Wojciech JaruzelskiFoto: zbiór Narodowego Archiwum Cyfrowego

Polscy intelektualiści zaniepokojeni kremlowskim listem do PZPR i rządu w Warszawie o potrzebie zdecydowanych kroków przeciwko antyradzieckiej propagandzie. Na przełomie września i października zwycięstwo Lecha Wałęsy w wyborach podczas  II tury Zjazdu "Solidarności".

Premier gen. Wojciech Jaruzelski I sekretarzem PZPR. Rząd powołał wojskowe terenowe grupy operacyjne. Napięcie w kraju osiągnęło punkt krytyczny w październiku i listopadzie, konflikty między zakładowymi organizacjami partyjnymi a ogniwami  Solidarności". Sytuacji nie uspokoiło spotkanie Józefa Glempa, Wojciecha Jaruzelskiego i Lecha Wałęsy. Na początku grudnia interwencja sił porządkowych zakończyła kilkudniową studencką okupację Wyższej Szkoły Pożarnictwa w Warszawie.  

W Radomiu obradowało Prezydium KK "Solidarności". Ostre wypowiedzi pod adresem władz, nagrane bez wiedzy ich autorów i upowszechniane w środkach masowego przekazu. W Gdańsku 11 i 12 grudnia kolejne posiedzenie Komisji potwierdziło ustalenia poprzedniego. Ostatniego dnia obrad przed północą napłynęły informacje o aresztowaniach planowanych przez władze. W Teatrze Dramatycznym w Warszawie rozpoczął się Kongres Kultury Polskiej.

W niedzielę 13 grudnia został wprowadzony stan wojenny na terenie całej Polski, poprzedzony powołaniem Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. Decyzję zaakceptowała Rada Państwa przy jednym głosie sprzeciwu - Ryszarda Reiffa i wstrzymaniu się prof. Jana Szczepańskiego. Administrację przejęło wojsko. Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, nazwana przez Polaków "wroną" wprowadziła opresyjne przepisy ograniczające i łamiące prawa człowieka. Władze komunistyczne internowały wielu działaczy opozycji i "Solidarności". Także poprzedniego kierownictwa partii i państwa. Wybuchły strajki okupacyjne w wielu zakładach. Odziały ZOMO dokonały pacyfikacji kopalni "Manifest Lipcowy" 15 grudnia, a 16 grudnia  kopalni "Wujek". Zginęło kilkunastu górników. Powstał Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. Jan Paweł II zaapelował do gen. Wojciech Jaruzelskiego o zakończenie stanu wojennego. USA zapowiedziały sankcje gospodarcze wobec PRL. Kilkanaście tygodni później  poparły je  inne kraje NATO.

Gościem audycji był prof. Andrzej Nowak.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak

Data emisji: 27.04.2020

Godzina emisji: 21.06

ag


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

1966 - państwo i Kościół walczą o rząd dusz przy okazji Millenium

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2020 21:07
W tym styczniu 1966 roku władze PRL proklamowały konkurencyjne wobec kościelnego Millenium obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego z programem 1000 szkół na tysiąclecie Państwa. To kolejny etap walki o rząd dusz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Od zimy stulecia do porozumień sierpniowych, czyli od 1979 do września 1980 roku

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2020 10:05
Styczeń 1979 roku przyniósł rekordowo niskie temperatury i opady śniegu, jakby rozpoczynając kolejne miesiące katastrof. "Zima stulecia" sparaliżowała kraj, a kwietniowe powodzie wyrządziły duże szkody w rolnictwie. Z kolei w lutym zginęło 49 osób w wyniku wybuchu gazu w warszawskiej rotundzie PKO.
rozwiń zwiń

Czytaj także

O Polsce od września 1980 do października 1981 roku

Ostatnia aktualizacja: 20.04.2020 21:10
Po podpisaniu porozumień sierpniowych 1980 roku zdecydowano o utworzeniu jednego ogólnopolskiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego NSZZ "Solidarność". Próby ingerencji władzy w jego statut doprowadziły do kryzysu, zakończonego rejestracją dopiero 10 listopada. 
rozwiń zwiń