Wydarzenia roku 1983 w Polsce

Ostatnia aktualizacja: 12.05.2020 08:50
To rok, w którym - między innymi - milicjanci zabili Grzegorza Przemyka, zniesiony został stan wojenny a Lech Wałęsa otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
Audio
  • Wydarzenia roku 1983 w Polsce (Historia żywa/Jedynka)
Pogrzeb maturzysty Grzegorza Przemyka, pobitego śmiertelnie w komisariacie MO. Nz. kondukt z udziałem kilkudziesięciu tysięcy ludzi w drodze na cmentarz Powązkowski
Pogrzeb maturzysty Grzegorza Przemyka, pobitego śmiertelnie w komisariacie MO. Nz. kondukt z udziałem kilkudziesięciu tysięcy ludzi w drodze na cmentarz PowązkowskiFoto: PAP/Wojciech Kryński

Rok 1983 rozpoczął się usunięciem ze stanowisk dyrektorów dwóch teatrów: Narodowego - Adama Hanuszkiewicz i dramatycznego - Gustawa Holoubka. Dzień później papież wyniósł do godności kardynalskiej Prymasa Polski Józefa Glempa.

Tymczasowa Komisja Koordynacyjna wydała oświadczenie programowe "Solidarność dziś" o kierunkach działania, włącznie z przygotowaniem do strajku powszechnego. W marcu londyński "Time" zamieścił list intelektualistów angielskich w obronie działaczy KOR. W kraju podwyżka cen kawy, papierosów i benzyny. Na początku kwietnia Tymczasowa Komisja Koordynacyjna "Solidarności" spotkała się z Lechem Wałęsą. 1- i 3-majowe pro-solidarnościowe manifestacje. 

SB w pomieszczeniach Prymasowskiego Komitetu Opieki nad Osobami Pozbawionymi Wolności i ich Rodzinami. W trakcie najścia pobita została m.in. działaczka opozycji poetka Barbara Sadowska. 14 maja zmarł jej syn Grzegorz Przemyk, 19-letni maturzysta pobity na komisariacie MO w Warszawie.

Rada Państwa zalegalizowała pierwszą federację nowych związków zawodowych lojalnych wobec władzy. Sąd Warszawskiego Okręgu Wojskowego skazał zaocznie na śmierć Zdzisława Najdera, dyrektora Radia Wolna Europa. Wcześniej dwóch polskich ambasadorów: Romualda Spasowskiego i Zdzisława Rurarza.

Od 16 do 23 czerwca Jan Paweł II po raz drugi w Ojczyźnie. Pielgrzymował m.in. do Niepokalanowa, Częstochowy, na Górę św. Anny. Spotkał się także z Lechem Wałęsą, rozmawiał z Wojciechem Jaruzelskim. 

W lipcu PRON zaapelował do Sejmu i Rady Państwa o zniesienie stanu wojennego. A Prymas Józef Glemp o amnestię i zaprzestanie represji. 

Nowelizacja konstytucji. PRON zajmuje miejsce Frontu Jedności Narodu. Nadzwyczajne uprawnienia dla władzy w okresie przezwyciężania kryzysu społeczno-gospodarczego, zaostrzenie kar za działalność opozycyjną.

22 lipca został zniesiony stan wojenny. Uwolniono więźniów politycznych z wyjątkiem 11 działaczy Komisji Krajowej i KSS-KOR. Rozwiązano Związek Literatów Polskich. 25 sierpnia spotkanie wicepremiera Mieczysława Rakowskiego z pracownikami Stoczni Gdańskiej z udziałem Lecha Wałęsy. 

W rocznicę porozumień sierpniowych manifestacje i starcia uliczne opozycji z milicją i ZOMO. 5 października Komitet Noblowski ogłosił, że nagrodę pokojową otrzymał Lech Wałęsa. 1 listopada, po półrocznej przerwie wróciły kartki na masło i inne tłuszcze. Pod koniec miesiąca nowelizacja ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL.

Wojciech Jaruzelski został przewodniczącym Komitetu Obrony Kraju, zwierzchnikiem sił zbrojnych i naczelnym dowódcą na wypadek wojny. Ministrem obrony narodowej - gen. Florian Siwicki.

W roku 1983 zmarli: Kazimiera Iłłakowiczówna, Mieczysław Jastrun, Jerzy Andrzejewski, Miron Białoszewski.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji. 

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak

Data emisji: 11.05.2020

Godzina emisji: 21.06

kk

Zobacz więcej na temat: Dorota Truszczak Andrzej Nowak
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

O Polsce od września 1980 do października 1981 roku

Ostatnia aktualizacja: 20.04.2020 21:10
Po podpisaniu porozumień sierpniowych 1980 roku zdecydowano o utworzeniu jednego ogólnopolskiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego NSZZ "Solidarność". Próby ingerencji władzy w jego statut doprowadziły do kryzysu, zakończonego rejestracją dopiero 10 listopada. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Od Zjazdu "Solidarności" do stanu wojennego

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2020 21:07
Między 5 a 10 września 1981 roku pierwsza tura Zjazdu "Solidarności" w gdańskiej hali "Oliwia" i "Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej". PZPR potępiła zjazd i oskarżyła związek o zerwanie umów z sierpnia 1980 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Rozmowy kontrolowane", czyli pierwszy rok stanu wojennego

Ostatnia aktualizacja: 05.05.2020 05:56
W styczniu 1982 roku władze komunistyczne rozwiązały Niezależne Zrzeszenie Studentów, z kolei wznowiona łączność telefoniczna poddana została kontroli, co  sygnalizował komunikat "rozmowy kontrolowane". Pod koniec stycznia Sejm zalegalizował stan wojenny, a prezydent USA Ronald Reagan   proklamował Dzień Solidarności z narodem polskim. Jak wspominamy lata 1981-1982? 
rozwiń zwiń