Władysław Łokietek - mały wielki człowiek

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2020 07:45
Bohaterem audycji "Historia żywa" był Władysław Łokietek - przedostatni monarcha z dynastii Piastów. Pierwszy władca koronowany w katedrze wawelskiej, król Polski w latach 1320-1333.
Władysław Łokietek
Władysław ŁokietekFoto: Rysunek Jana Matejki z cyklu Poczet królów i książąt polskich

800px-Prima_Pagina_Chronicae_Galli_Anonymi_Polona.jpg
Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"

Posłuchaj
41:57 2020_12_28 21_07_20_PR1_Historia_Zywa.mp3 Władysław Łokietek - mały wielki człowiek (Historia żywa/Jedynka)

 

Największą zasługą Władysława Łokietka jest zjednoczenie ziem polskich po blisko 200 latach rozbicia dzielnicowego i bratobójczych walk o władzę. Dlaczego to właśnie on tego dokonał, peryferyjny książę, syn Kazimierza Kujawskiego, wnuk Konrada Mazowieckiego? Czy był odpowiednim człowiekiem, który znalazł się w odpowiednim czasie i miejscu? Jak jego zasługi wpłynęły na przyszłość Polski?

Człowiek wielki duchem

O Władysławie Łokietku mówi się "mały wielki człowiek". Jak powiedział w Programie 1 Polskiego Radia prof. Andrzej Nowak, przydomek "Łokietek" - sugerujący, że był po prostu człowiekiem niskim - nadano mu współcześnie. Nie ma dowodów na to, że odpowiadało to prawdzie, nie dokonano bowiem oględzin szczątków króla.

- Gdybyśmy przedłożyli ciekawość nad poszanowanie spokoju wiecznego szczątków, moglibyśmy otworzyć sarkofag, który znajduje się w katedrze wawelskiej i to wyjaśnić - wskazał i dodał, że tak uczyniono w przypadku syna Władysława - Kazimierza Wielkiego. - Dzięki temu wiemy ponad wszelką wątpliwość, że on był człowiekiem postawnym, wysokim - wyjaśnił.

Prof. Nowak zwrócił uwagę, że niektórzy badacze uważają, że określenie "Łokietek" swoją genezę ma w sytuacji politycznej.

Czytaj także:

- Władysław był władcą mikroskopijnego księstwa, jednego z najmniejszych księstw dzielnicowych. Konrad Mazowiecki miał kilku synów, podzielił między nich całe swoje dziedzictwo. Kazimierz objął w swoje panowanie Kujawy. Ta, sama z siebie, niezbyt wielka dzielnica została następnie podzielona między jego pięciu męskich spadkobierców. Łokietkowi przypadł w udziale tylko południowy skrawek Kujaw - wytłumaczył.

- Sięgając bardzo szybko, właściwie po trzech latach od objęcia rządów w swoim księstewku, po najbardziej ambitne cele, po Kraków, wydawało się, że rzuca się z motyką na słońce, że jest małym człowiekiem, który sięga po najtrudniejsze cele, stąd być może określenie "mały wielki człowiek", zapożyczone ze słynnego westernu z Dustinem Hoffmanem, być może oddaje dobrze sytuację polityczną Władysława Łokietka - ocenił historyk.

- Inaczej jednak niż w owym westernie, bardzo przewrotnym, a nawet cynicznym w swojej wymowie, historia Władysława zwanego Łokietkiem nie ma w sobie nic z lekcji cynizmu, raczej nastraja podziwem dla wielkości ducha człowieka, który mając tak niewielkie możliwości polityczne, osiągnął tak wiele, nie dla siebie, ale dla Polski - stwierdził.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, autor "Dziejów Polski")

Data emisji: 28.12.2020 

Godzina emisji: 21.06

kk

Czytaj także

Polska piastowska czasów Mieszka III Starego i Kazimierza Sprawiedliwego

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2020 22:00
Mieszko III Stary, jako jedyny z braci-synów Bolesława Krzywoustego, bił monety z napisem "Król Polski". Kazimierz Sprawiedliwy z kolei został sportretowany przez Wincentego Kadłubka jako władca idealny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wincenty Kadłubek ukształtował historyczną świadomość Polaków

Ostatnia aktualizacja: 16.11.2020 21:08
"My wszyscy z niego, Kadłubkowe plemię" - zwykł mawiać prof. Andrzej Nowak podczas wielu audycji cyklu "Historia żywa". Mistrz Wincenty nazwany Kadłubkiem, autor "Kroniki dziejów Polski", to jedna z najważniejszych postaci w dziejach literatury i historiografii polskiej. Przez wielu jest uważany za "ojca kultury polskiej", który sprawował rząd dusz nad wieloma pokoleniami Polaków, zorganizował naszą wyobraźnię historyczną. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zamach w Gąsawie, czyli walka Piastów o władzę

Ostatnia aktualizacja: 24.11.2020 08:14
W kolejnej audycji z cyklu "Historia żywa" opowiedzieliśmy o trzech z licznej gromady wnuków Bolesława Krzywoustego, którego ustawa sukcesyjna, zwana testamentem, zapoczątkowała w 1138 roku okres rozbicia dzielnicowego państwa piastowskiego. Bohaterami audycji byli: książę wielkopolski Władysław Laskonogi - syn Mieszka III Starego i dwaj synowie Kazimierza II Sprawiedliwego: książę zwierzchni Polski Leszek Biały i młodszy od niego Konrad Mazowiecki.
rozwiń zwiń