Jeremi Przybora, czyli legenda kabaretu i Polskiego Radia. "Ludzie strasznie polubili jego głos"

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2021 16:19
Wisława Szymborska denerwowała się, kiedy nazywano go tekściarzem, bo dla niej był prawdziwym poetą. Zdaniem Magdy Umer z kolei najbardziej lubił samotność we dwoje. Przez lata związany był z legendarnym Kabaretem Starszych Panów oraz "Eterkiem". W jaki sposób Jeremi Przybora, bo właśnie o nim mowa, stał się głosem Polskiego Radia?
Jeremi Przybora i Magda Umer ze Złotą Płytą Piosenki Kabaretu Starszych Panów
Jeremi Przybora i Magda Umer ze Złotą Płytą Piosenki Kabaretu Starszych PanówFoto: Studio69 / Studio69 / Forum
  • Jeremi Przybora urodził się 12 grudnia 1915 roku w Warszawie. Zmarł 4 marca 2004 roku także w Warszawie
  • Był poetą, pisarzem, satyrykiem, aktorem i współtwórcą legendarnych kabaretów
  • Przez lata był związany z Polskim Radiem

Jeremi Przybora po ukończeniu Ewangelickiego Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie, w jego życiu przyszedł czas na pierwsze poważne decyzje.

- Nie bardzo wiedziałem, kim mam być. Po maturze byłem takim wędrownikiem po wyższych uczelniach. Zaczynałem od Szkoły Nauk Politycznych, w której właściwie nic się nie okazało i tak po prostu zrezygnowałem. Później zawędrowałem do Szkoły Głównej Handlowej, gdzie okazało się, że nie jestem w stanie opanować buchalterii, w dodatku podwójnej. Chciałem się nauczyć i jeszcze miałem możliwość zdawania poprawki po wakacjach, ale doszedłem do wniosku, że nie będę w stanie tego się nauczyć i pomyślałem o innej uczelni - mówił w archiwalnym nagraniu Jeremi Przybora.

Przyszły pisarz i poeta przeniósł się więc na Uniwersytet Warszawski, gdzie przez jakiś czas uczęszczał na anglistykę.

Jak został głosem Polskiego Radia?

W 1937 roku Polskie Radio ogłosiło konkurs na spikera. Jeremi Przybora ubiegał się wtedy o angaż. - Do tego konkursu stanęło bardzo dużo ludzi. Najpierw mówiło się swój życiorys po polsku, później w językach, które znało się najlepiej. Następnie dano teksty: polski prasowy, poetycki i epicki, a później to samo z językami obcymi. Kazano czytać specjalny, pełen pułapek tekst i wiem, że Przybora doskonale go przeczytał. Musiał być bardzo oczytany i mieć bardzo dużą kulturę domową, bo inaczej nie dałby sobie rady z tym tekstem. Miał taki głos, że w połączeniu z kulturą ogólną, właściwie nie mógł nie przejść - wspominała Joanna Poraska, przedwojenna spikerka Polskiego Radia.

Posłuchaj
20:09 2021_12_12 10_11_16_PR1_Czas_pogody.mp3 Jeremi Przybora ubiegał się o angaż w Polskim Radiu już przed II wojną światową. Cz. 1. (Jedynka/Czas pogody)

Posłuchaj
08:00 Jedynka/Czas pogody - 12.12.2021 przybora Od 1958 do 1966 Telewizja Polska emitowała Kabaret Starszych Panów, który tworzyli Jeremi Przybora i Jerzy Wasowski. Cz. 2. (Jedynka/Czas pogody)

Jeremi Przybora, jak przyznawał, doszedł do ostatnich eliminacji, ale konkursu… nie wygrał. - Nie zostałem natychmiast zaangażowany do radia, tylko jakiś rok później. Zdaje się, że na skutek wykruszenia tych laureatów. Jakoś poodpadali podczas stażu radiowego i postanowiono mnie wypróbować. Szczęśliwie dla mnie zostałem zaangażowany. To była znakomita, bardzo dobrze płatna posada, która dawała dosyć dużo wolnego czasu. Jak na pierwszą posadę w życiu, to było złapanie Pana Boga za nogi - opowiadał.

- On miał bardzo urzekający głos, świetną dykcję i bardzo dużą kulturę mowy. Miał coś tak uroczego w głosie, ciepłego, miękkiego i czarującego, że ludzie strasznie polubili jego głos - stwierdziła Joanna Poraska.

Dochodziło nawet do tego, że niektóre słuchaczki zakochiwały się w głosie Jeremiego Przybory i awanturowały się w holu budynku Polskiego Radia, byleby tylko dostać się do niego na górę.

Źródło: Polskie Radio/Konstanty Przybora o twórczości swojego ojca - Jeremiego Przybory

Kabaret Starych Panów i "Eterek"

Od 1958 do 1966 Telewizja Polska emitowała Kabaret Starszych Panów, który tworzyli Jeremi Przybora i Jerzy Wasowski.

- Kabaret Starszych Panów trwał niespełna osiem lat, ale następny dwuletni cykl „Divertimento” można było traktować jako przedłużenie owego czasu twórczej obfitości do lat dziesięciu. Z perspektywy trzydziestolecia, te lata kabaretowe wydają się niepowtarzalną idyllą telewizyjną. Czy tak było naprawdę? Chyba jednak tak. Wprawdzie studia na placu Powstańców były ciaśniutkie, honoraria malutkie, a czasu na próby tyle, że antenowa premiera, idąca niemal do końca cyklu na żywo, zazwyczaj dopiero była próbą generalną, ale za to cóż to była za współpraca z aktorami… Wszyscy przychodzili na wszystkie próby, wszyscy je lubili i wszyscy czuli się współodpowiedzialni za wszystko, co dotyczyło programu - mówił Jeremi Przybora.

Zdaniem Jeremiego Przybory, artyści "sowicie za to wszystko i za swoje wspaniałe talenty opłacani byli wdzięcznością i sympatią widowni oraz, co jest rzeczą rzadką, prasy". Jeremi Przybora występował także w "Eterku", który trwał na antenie Polskiego Radia jako cykliczne słuchowisko w latach 1948-1956.

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Czas pogody

Prowadził: Zbigniew Krajewski 

Data emisji: 12.12.2021 

Godzina emisji: 10.00-12.00

DS

Czytaj także

Festiwal Jeremiego Przybory. "W Kutnie będziemy oddychać poezją"

Ostatnia aktualizacja: 03.11.2021 15:22
Już po raz siedemnasty odbędzie się Stacja Kutno - Ogólnopolski Festiwal Jeremiego Przybory. - Będziemy mogli chłonąć tę piękną muzykę i słowa oraz oddychać poezją - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Krzysztof Ryzlak, szef festiwalu i kierownik Centrum Teatru Muzyki i Tańca w Kutnie. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nowy album z piosenkami Kabaretu Jeszcze Starszych Panów

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2021 14:27
Trzypłytowy album zawiera sto piosenek z Kabaretu Jeszcze Starszych Panów, a więc nie tak dobrze znanych jak wcześniejsze kompozycje duetu Przybora-Wasowski. Śpiewają też nowe osoby, wśród nich Marek Kondrat czy Piotr Fronczewski. - Pojawiły się też nowe piosenki - mówi Monika Makowska-Wasowska z Fundacji Wasowskich.
rozwiń zwiń