PZPR - partia władzy w PRL na licencji Moskwy

Ostatnia aktualizacja: 18.11.2020 21:45
W tym roku minęło 30 lat od wyprowadzenia sztandaru Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej na XI ostatnim Zjeździe PZPR. Ostatecznie doszło do samorozwiązania tej partii. PZPR powstała w grudniu 1948 roku z połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej. W praktyce PRL była jej własnością.
Dekoracja na IX Zjazd PZPR
Dekoracja na IX Zjazd PZPRFoto: NAC

Czytaj także
ksiazka IPN.jpg
Na licencji Moskwy. Komuniści rządzący Polską Ludową

PZPR, jak podkreślają badacze epoki, de facto była strukturą organizacyjną, zarządzającą państwem we wszystkich dziedzinach życia, sprawowała władzę absolutną. 

Posłuchaj

21:17 Przystanek 18-11-2020.mp3 PZPR - partia władzy (Przystanek historia/Jedynka)



Zdaniem prof. Jerzego Eislera najbardziej widocznym przejawem podległości PZPR wobec Związku Radzieckiego było redagowanie, a następnie przyjęcie konstytucji PRL z 1952 roku. - Kiedy ko0nstytucja powstawała na przełomie 1951 i 1952 roku to rosyjska jej wersja została przesłana do Moskwy i tam Józef Stalin osobiście naniósł około 50 poprawek, które później Bolesław Bierut własnoręcznie przenosił z rosyjskiej wersji na polską - mówi historyk. Jednocześnie zauważa, że szkoda, iż ta wiedza nie przebija się do ogólnej świadomości. Choć te informacje pojawiły się dopiero wraz ze zmianą ustroju w 1989 roku. Wcześniej polskie społeczeństwo nie wiedział nic o takim procederze. Obie wersje konstytucji są przechowywane w Archiwum Akt Nowych.

Gość Programu 1 Polskiego Radia wyjaśnia, dlaczego uważany przez wielu mu współczesnych Edward Gierek zdecydował w 1976 roku, aby do konstytucji wprowadzić zapis o kierowniczej roli PZPR oraz o przyjaźnie ze Związkiem Radzieckim. - To jest jedna z zagadek. To jest tak, jak ktoś chce być świętszy od papieża - mówi historyk. Zauważa, że ekipa Gierka była najbardziej liberalna na przestrzeni 45 lat. Z rządami Bieruta nawet nie można jej porównywać, tak jak z siermiężnym socjalizmem Władysława Gomułki. - Być może trzeba było Sowietom zapłacić za to, że można było te Polskę trochę pokolorować, zrobić trochę weselszą, taka bardziej do życia, bardziej dla ludzi - zastanawia się historyk.n Przypomina, że ten etap PRL zakończył się katastrofą gospodarczą. - Jeżeli stanowiska dyrektorów zjednoczeń, dużych zakładów pracy powierzano niejednokrotnie ludziom niekompetentnym, ludziom bez odpowiedniego wykształcenia, to mamy do czynienia z prymatem ideologii nad gospodarką - zwraca uwagę profesor.

Posłuchaj całej audycji, w której również:

Czytaj także
Haller Józef NAC 1200x660.jpg
Setna rocznica zaślubin Polski z Bałtykiem

Armia Ochotnicza - fenomen wojny Polaków z bolszewikami w 1920 roku.

W maju 1920  roku rozpoczęła się ofensywa Armii Czerwonej w kierunku Warszawy. Sytuacja Polski była nie do pozazdroszczenia. 8 lipca 1920roku minister spraw wojskowych, gen. Kazimierz Sosnkowski wydał rozkaz o utworzeniu z dniem 7 lipca Generalnego Inspektoratu Armii Ochotniczej i mianowaniu gen. broni Józefa Hallera Generalnym Inspektorem Armii Ochotniczej. Zgłosiło się ponad 105 tysięcy ochotników. Kim byli, jaką rolę spełniła ta cywilna armia, nieostrzelana, bez profesjonalnego uzbrojenia, mająca w swych szeregach także uczniów, armia działająca na terenie całej Polski? O tym dr Rafał Sierchuła z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Poznaniu.

Polecamy książkę: Gergely Pongratz "Zaułek Corvina 1956".  

Zaułek Covina to najbardziej znany zbrojny oddział powstańców walczący przeciwko wojskom sowieckim podczas rewolucji na Węgrzech w 1956 roku. Dołączył do niego Gergely Pongratz, jeden z bojowników o suwerenność Węgier. Książa to jego osobiste wspomnienia. Autor po wybuchu rewolucji 23 października wraz z pięcioma braćmi przyłączył się do Zaułka Corvina, gdzie wybrano go na głównego dowódcę. Po stłumieniu rewolucji opuścił kraj, mieszkał w Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych. W 1991 roku na stałe powrócił na Węgry. Jego wspomnienia ukazały się w Chicago w 1982 roku, a na Węgrzech po raz pierwszy siedem lat później. O tym epizodzie były ambasador Węgier w Polsce Akos Engelmayer.

Ponadto odsyłamy do nowego, internetowego programu #Przystanek Książka, w którym znajdą Państwo rozmowy z autorami wydawnictwa IPN, recenzje i zapowiedzi publikacji. Premierowe odcinki w każdą środę o godzinie 18.00 na FB, IPNtv i Portalu przystanekhistoria.pl.

Było, będzie

  • Czyli polecamy artykuły na Portalu przystanekhistoria.pl w recenzji Jarosława Tęsiorowskiego oraz prezentujemy wybrane wydarzenia organizowane przez Instytut Pamięci Narodowej
  • IPN wypożyczy Raport Stroopa Muzeum Getta Warszawskiego. IPN podpisał umowę określającą zasady przekazania oryginału Raportu Jurgena Stroopa w depozyt wystawy stałej budowanego Muzeum Getta Warszawskiego;
  • Węgierski mąż stanu na kartce pocztowej. 10 listopada 2020 r. Poczta Polska wprowadza do obiegu wyjątkową kartkę pocztową upamiętniającą wybitnego węgierskiego polityka, który odegrał ważną rolę w budowaniu najnowszych stosunków polsko-węgierskich - Pála Telekiego.
  • Międzynarodowy konkurs "Epizody z najnowszej historii Polski w komiksie" pod honorowym patronatem Ministra Edukacji Narodowej.

Czytaj także:

Audycja powstała przy współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i portalem IPN PrzystanekHistoria.pl.

***

Tytuł audycji: Przystanek Historia

Prowadziła: Dorota Truszczak

Goście: prof. Jerzy Eisler (dyrektor Oddziału IPN w Warszawie), dr Rafał Sierchuła (Oddziałowe Biuroa Badań Historycznych IPN w Poznaniu)

Data emisji: 18.11.2020 

Godzina emisji: 19.08

ag

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Poprawki nanosił Stalin, ostateczną wersję opracował Bierut

Ostatnia aktualizacja: 22.07.2020 05:35
– Przyjęta została przez Sejm uchwała o Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, postępowej, wybiegającej daleko w demokratycznych postanowieniach, gruntującej na zawsze nowe zasady polityczno-ustrojowe – tak na antenie Polskiego Radia komentowano uchwalenie Konstytucji 22 lipca 1952 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polska trzy lata po II wojnie światowej

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2019 07:02
1 stycznia 1948 roku Ziemie Zachodnie zamieszkiwało już 5 mln 250 tysięcy Polaków. Wielu z nich to repatrianci z ziem wcielonych do Związku Sowieckiego. Trwała odbudowa zniszczonej Rzeczypospolitej Polskiej, tylko z nazwy odwołującej się do przedwojennej Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kartki na cukier – początkiem upadku gospodarki PRL

Ostatnia aktualizacja: 12.08.2020 05:40
44 lata temu, 12 sierpnia 1976 roku komunistyczne władze PRL, by sprawiedliwiej dzielić w społeczeństwie wspólne dobra, wprowadziły kartki na cukier. Ruch ten de facto sankcjonował spekulacyjne ceny cukru, co w dużej mierze było było bardzo korzystne dla rządu.
rozwiń zwiń