Polskie tradycje muzyczne na Syberii

Ostatnia aktualizacja: 07.05.2022 19:00
"Polskie tradycje muzyczne na Syberii" to książka poświęcona relacjom muzyki i tożsamości, kreśleniu granic lokalnych i ponadlokalnych wspólnot oraz historii migracji z tradycjami muzycznymi w roli głównej. Autor przedstawia w niej rezultaty badań, które prowadził w okolicach Bajkału w latach 2006-2018.
Audio
  • Polskie tradycje muzyczne na Syberii (Jedynka/Z muzyką po Kresach)
Oczepiny w olenderskiej społeczności na Syberii, fot. Łukasz Smoluch
Oczepiny w olenderskiej społeczności na Syberii, fot. Łukasz SmoluchFoto: Łukasz Smoluch

- Na terenach wiosek rozproszonych wokół Bajkału, obszarze zbliżonym wielkością do Polski, żyje się biednie, ale szczęśliwie. Przynajmniej na wsi. Tak to wygląda dla przyjezdnego, ale tak też opowiadają o tym sami Sybiracy. Doceniają ciszę, przestrzeń, spokój, dystans od miejskich ośrodków i "bałaganu", którego tam nie chcą - mówił dr Łukasz Smoluch.

Potomkowie zesłańców politycznych z XIX w., z czasów powstań narodowych i II wojny światowej, którzy trafiali zazwyczaj do miast, są już zespoleni z rdzennymi mieszkańcami Syberii. Drugi typ migrantów, to migranci dobrowolni z II dekady XX wieku. Otrzymywali ziemię pod wykarczowanie i uprawę, na ktorą przesiedlali się z terenów zachodniorosyjskich. Z początku gospodarowali w trudnych warunkach, a mozół włożony w zagospodarowanie nowego terenu odbił się w pamięci zbiorowej ich potomków.

- Najbardziej kojarzone z tą kulturą są śpiewy ludowe. To była muzyka przywieziona na nowe tereny przez migrantów. Jednak nadużyciem byłoby stwierdzenie, że jest to muzyka tradycyjna. To raczej zestaw różnych repertuarów od muzyki wiejskiej, przez pieśni religijne i patriotyczne, polską muzykę popularną obecną również na wsiach. - mówił dr Łukasz Smoluch, zwracając uwagę, że poszczególne gatunki muzyczne są używane w różnych kontekstach, dla podkreślenia narodowej tożsamości.

Okładka książki "Polskie tradycje muzyczne na Syberii" dra Łukasza Smolucha Okładka książki "Polskie tradycje muzyczne na Syberii" dra Łukasza Smolucha

Do publikacji dołączona jest płyta z nagraniami prezentującymi repertuar muzyczny wykonywany w badanych społecznościach. W audycji o swoich badaniach w polskich wsiach na Syberii i tradycjach, które się tam zachowały, opowie autor - dr Łukasz Smoluch z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.​ Na Słuchaczy czeka EGZEMPLARZ tej publikacji!

Do tego zaprosiliśmy na koncert inauguracyjny 24. Festiwalu Folkowego Polskiego Radia Nowa Tradycja, który odbędzie się już 13 maja! Festiwal otworzy występ polsko-litewskiego zespołu Babadag. Motywem przewodnim festiwalowych koncertów są połączenia muzycznych kultur leżących na styku naszych wschodnich granic: polsko-litewskiej, polsko-litewsko-białoruskiej, polsko-ukraińskiej. Do muzyki Suwalszczyzny i Wileńszczyzny, dwóch regionów, gdzie kultura polska i litewska od wieków się przeplatają, sięgnie zespół Babadag, dla którego punktem wyjścia będą dwa kluczowe elementy ludzkiego życia, a zarazem dwie najbardziej pierwotne siły kierujące naszym życiem - miłość i śmierć, czyli po litewsku: meilė ir mirtis. O tym projekcie opowiedziała liderka zespołu Ola Bilińska.

- Hasła miłość i śmierć ukażemy w kontekście ekokrytycznym, kontekście naszych relacji ze zwierzętami. Pieśni z pogranicza polsko-litewskiego obfitują w postaci ze świata zwierząt. Często niosą one ze sobą bogatą symbolikę, pełnią role towarzyszy, posłańców, obserwatorów losów bohaterów, ale i towarzyszy codziennych czynności. Przez pryzmat oczu zwierząt będziemy snuć opowieść o ludzkich losach. Od narodzenia, do śmierci - mówiła Bilińska.

KGHM_PM_Logo_NonMet_RGB_Pos.jpg
KGHM Polska Miedź SA
Sponsor 24. Festiwalu Folkowego Polskiego Radia ”Nowa Tradycja”

 

***

Tytuł audycji: Z muzyką po Kresach 

Prowadziła: Aleksandra Tykarska

Data emisji: 7.05.2022

Godzina emisji: 18.10